Begin dit jaar werd in Shanghai het kunstenaarsgezelschap MadeIn opgericht. De naam verwijst naar het herkomstlabel ‘Made in’, maar betekent hetzelfde als ‘zonder dak’ in het Chinees. Meesterkunstenaar achter dit alles is Xu Zhen (°1977), een provocerende artiest die de regels van de kunst graag hertekent met een zeer persoonlijke invulling van wat kunst dient te zijn. Samen met Europalia kunnen we nu ook in het S.M.AK. kennismaken met Xu Zhen en Madeln. Of de kunstenaar zelf zijn opwachting zal maken is zeer de vraag, want vliegangst houdt de man aan de grond. Voor Urbanmag bracht ik een bezoek aan de tentoonstelling.

“Ik heb geld en iedereen moet het weten!” Een leuze die nooit echt is weggeweest. Al eeuwen lang halen we alles uit de kast om toch maar beter te doen dan een ander. Cornelis van der Geest (1555 – 1638) was geen uitzondering. Hij riep Willem van Haecht bij zich en liet zijn collectie op 3 doeken vereeuwigen. Voor de eerste maal in de geschiedenis worden ze samengebracht en zijn ze te bezichtigen in het Antwerpse Rubenshuis.

Pf! Het S.M.A.K. verwacht van me dat ik een blogbijdrage lever over de retrospectieve Plans d’évasion van de Belgische 'multimediale beeldhouwer' Michel François. Nou, het kan ernaar fluiten! Had het museum zijn vers gerekruteerde pennenridders maar even grondig moeten screenen. Dan was al subiet aan het licht gekomen dat ik een vluchtgevaarlijke escapist ben: telkens als ik het apocalyptische tweespan Verplichting & Verantwoordelijkheid zie opdoemen, pak ik nog vlugger mijn biezen dan een schrijnwerker die Jan De Cock per ongeluk 'collega' heeft genoemd.

“Als, als, as, asse, asse. Asse zijn verbrande kolen, daar zedde niks mee.” Raymond, geboren en getogen Antwerpenaar en hoofdpersonage van Zeewater is zout, zeggen ze beseft maar al te goed dat een leven vrij van spijt onmogelijk is. In het licht van die opvatting lijkt achterom kijken dan ook een zinloos tijdverdrijf. Toch zijn we blij dat Simone Lenaerts zich er in haar debuutroman aan gewaagd heeft, want ze bewijst zo dat geschiedenis soms brandend actueel kan zijn en dat verandering niet noodzakelijk gepaard gaat met vooruitgang.

Lang kan Walter van den Broeck niet gewacht hebben om met het schrijven van zijn Terug naar Walden aan te vatten. Een dik jaar nadat de financiële en economische crisis losbrak, ligt zijn literaire verwerking ervan al netjes gedrukt, gebonden en verkoopsklaar in de boekhandels. Men moet het ijzer smeden wanneer het heet is. Een zeer vermakelijke en venijnige roman is het geworden, een slinkse afrekening met de hebzucht en hubris van de bankier en een felle kritiek op het ongebreidelde kapitalisme. Maar overtuigt het ook? Is het reilen en zeilen van de wereldeconomie niet een wat droog, in de ogen van velen zelfs saai onderwerp voor de literatuur?

Boksen, het is een zware sport. Je traint hard om fysiek in topconditie te zijn. Je moet extreem beweeglijk zijn om klappen te vermijden. Krijg je toch slaag, dan ben je best stevig gebouwd of heb je op zijn minst een taai gestel. Ook mentaal sta je sterk. Niet enkel tijdens de wedstrijd, maar ook erna. Want winst is niet gegarandeerd, je krijgt één kans op twee. Wie verliest moet verder trainen. En ascetisch leven: geen sex, drugs en rock 'n roll. Maar wat gebeurt er als een bokser gaat schilderen, of een schilder gaat boksen?

Moet een kunstenaar maatschappelijk geëngageerd zijn? Ik vind van niet. Hij heeft tenslotte al een engagement ten aanzien van de kunst. Hij verplicht er zich toe om een bijdrage te leveren aan de kunstgeschiedenis. Die opgave is zwaar genoeg, waarom zou hij er nog problemen als armoede, oorlog en honger bijnemen? Trouwens, welke vorm moet dat engagement dan aannemen? Als zanger kan je een protestsong schrijven, cineasten filmen de rauwe werkelijkheid, een schrijver schrijft een aanklacht. Maar wat doet pakweg een schilder? Erover schilderen?

In het kader van Connections, een internationaal theaterproject dat samenwerking tussen verschillende generaties kunstenaars en disciplines bevordert, ging Dirk Pauwels de uitdaging aan om met jong talent een voorstelling klaar te stomen. De vijf kunstenaars uit evenveel windstreken die hij bijeen bracht vertellen het verhaal van hun onderlinge confrontatie in Five People. In een spanningsveld tussen af- en aanwezigheid, tussen harmonie en dissonantie gaan ze na wat het vandaag betekent om als groep samen kunst te maken.

Een ontwikkeling die al langer bezig is op het gebied van de digitale media - maar nu ook echt begint door te sijpelen in allerlei niveaus van de maatschappij - is het principe van DIY, ofwel Do It Yourself. Op de POST-FLUX conferentie, die op 6, 7 en 8 november in Brussel plaatsvond, werd duidelijk dat technologie een grote invloed heeft op de huidige kunstpraktijk. Binnen de kunstwereld pikt men dan ook gretig in op dit DIY-fenomeen.