Beste lezer van mijn column van vrijdag 27 augustus in deze krant:
u dacht misschien dat ik boos was, of dat ik het helemaal gehad had met theater, of toch theater zoals het vandaag bestaat. Ik moet mij nader verklaren.

Vorig jaar mocht Jan Decorte op Het Theaterfestival aantreden met Wintervögelchen, een bewerking van Shakespeare’s A Winter’s Tale. Hij is nu terug van helemaal niet weggeweest met Bakchai, zijn versie van de Bacchanten van Euripides. 

We leven in een eindtijd. Er is niets meer te zeggen of te doen dat nog nieuw of van belang is. Als u het ons vraagt, wijst alles erop dat de eindigheid hét thema van het komende theaterseizoen wordt.
Het is onbekend wanneer de eindigheid zich finaal zal doen gelden. Twintig jaar geleden, toen Het, Vlaamse, Theaterfestival voor het eerst plaatsvond, kwamen alvast een hoop dingen ten einde. Wij selecteerden een aantal van de meest significante voor u.
1991 betekende het einde van:

Op de openingsavond van het Theaterfestival spreekt elk jaar een kunstenaar zijn of haar State of the Union uit. Dat kan een balans zijn van hoe het met het theater gesteld is, een manifest over waar het naartoe moet, een analyse, een voetnoot, een frisse wind, iets anders. Voor de twintigste editie van Het Theaterfestival is het de beurt aan Benjamin Verdonck maar de Dagkrant kon niet wachten tot hij op het podium klom. In een gesprek gaf hij ons dinsdagavond al een preview van wat hij in zijn State “mogelijk gaat vertellen” (bij het afnemen van dit interview was zijn tekst in het geheel nog niet klaar).

De setting voor An Angry Boy/act two, in de grote zaal van de Monty, is ongewoon. Bij het binnenkomen wordt het publiek richting balkon geleid, waar een tribune opgesteld staat. De grote afstand tot het podium heeft een bevreemdend effect. Op de vloer van de scène tekent zich een rechthoekig stuk licht af. De ruimte wordt als een filmzaal, waar zich in de verte, op een te klein, hel verlicht scherm, iets afspeelt dat nauwelijks te onderscheiden is. Een vrouw stapt schuifelend richting het vlak, maar blijft treuzelen aan de randen, die een scherpe grens vormen met de duisternis rondom. Aan de andere kant kruipt iemand het licht binnen op handen en knieën, met het hoofd voorovergebogen, het gezicht bijna tegen de grond.

De scène van Venizke is ingericht als een kleedkamer, met achteraan een rij spiegels met lampjes rond de randen en links twee rekken kleurrijke, glimmende jurkjes en bloesjes. Rechts staat een kitscherige replica van de Eifeltoren. Aan de ene kant een blik op de plaats waar de acteur, danser of zanger zich opmaakt en zich in zijn kostuum wurmt, voor hij het podium opgaat. Aan de andere kant een beeld van glamour en grootheidswaan. Tussen deze twee uitersten speelt Venizke zich af: de mens achter het masker, achter de présence van de performer, en uiterlijke glitter.

Een vrouw wordt de scène opgetakeld. Ter hoogte van haar middel zijn twee kabels bevestigd. De kabels zitten vast aan een machine die boven het podium opgehangen is. Met behulp van het toestel wordt de vrouw opgeheven, neergelaten, naar voren en naar achteren getrokken. Op het ritme van de bewegingen van de machine danst ze een sobere choreografie. Uit de boxen klinkt pianomuziek waarin enkele noten opnieuw en opnieuw herhaald worden.

Toneelstof staat voor een meerjarig onderzoek van Thersites, Vereniging van Vlaamse Podiumcritici, waarbij de beeldarchieven van het Vlaamse theater uit de jaren zestig, zeventig en tachtig onder handen worden genomen. Met Toneelstof II – Sympathy for the Seventies? is het project aan de jaren zeventig toe.  In HETPALEIS werden dinsdagavond door Sven Speybrouck en Warre Borgmans zeven gasten ontvangen die in de periode werkzaam waren in het theater: Eva Bal, Charles Cornette, Hilde Uitterlinden, Rik Hancké, Marianne Van Kerkhoven, Herman Gilis en Pat Van Hemelrijck. 

Conservatiefje, ik begrijp je commentaar, maar heb zelf veel minder een probleem gehad met de vrouwelijkheid van de actrice die Augustus vertolkte. Al was het maar omdat mijn hele wezen zo vol was van de rijke theatrale ervaringen die ik tijdens Romeinse Tragedies onderging, dat het geslacht van deze of gene acteur, al dan niet in overeenstemming met het geslacht van het personage dat hij of zij vertolkte, mij op geen enkele manier bezig gehouden heeft. Ik heb bovendien een observatie gestolen van Bart Van den Eynde, één van de dramaturgen van dit stuk, tijdens de voorbespreking zaterdagmiddag in het festivalsalon, gedrenkt in de hoofdpijn veroorzakende geur van de aanwezige elastiekjes.