Eind juni, Gent, een loods op Dok Noord. Voor de laatste keer doet de enorme industriële ruimte dienst als tentoonstellingsplek voor X=10c. Achter die schijnbaar wetenschappelijke formule schuilt een interessant artistiek initiatief: vzw Existentie brengt een keur aan jonge kunstenaars, critici en curatoren drie maanden lang samen in een “reflectief laboratorium”. Als afsluiter van het zesde Labo krijgt curator Lara Pan vrij spel. Onder de noemer Walls & Gateways presenteert zij twaalf internationale kunstenaars met telkens één werk. Ik waag me in de Labo-expo, op zoek naar chemische reacties.

“Deze nacht zal ik leren het leven te verdragen,” zegt één van de vrouwelijke personages in Beatriz Catani’s Finales. Hoe ze dat denkt te bereiken? Door te praten, te praten, eindeloos te praten. Op het afgelopen Kunstenfestivaldesarts zijn nogal wat woordenstromen gepasseerd – de ene al trefzekerder dan de andere. Van verhaaltjes uit het alledaagse Japanse leven in Freetime tot orakelende klanken uit de onderbuik van de taal bij Vincent Dupont. Het hedendaagse theater heeft, ondanks alles, het woord en zijn problematische verhouding tot de realiteit nog lang niet opgegeven. Een selectieve terugblik op het Kunstenfestivaldesarts 2008, in het teken van tekst en taal.

Af en toe prijs ik me gelukkig dat er in België zoiets als het Kunstenfestivaldesarts bestaat, en dan vooral wanneer dit festival Lemi Ponifasio en de dansers van zijn gezelschap MAU vanuit de Samoa-eilanden in de Pacific naar hier haalt. Met Tempest II brengen zij een universum mee van licht en duisternis, van abstracte rituele dans, van leven en lijden. In een uitgepuurde voorstelling bewijst Ponifasio dat hij de magie van het theater als geen ander weet te hanteren. Een glansrol is weggelegd voor Tame Iti, de activist die strijdt voor de soevereiniteit van de Maori, de natives van Nieuw-Zeeland. Tempest II is een voorstelling met een prangende politieke agenda, die echter voor geen millimeter inboet aan artistieke kwaliteit. Respect!

Voor het trouwe publiek van het internationale Kunstenfestivaldesarts in Brussel is Amir Reza Koohestani geen onbekende. De Iraanse auteur-regisseur staat garant voor een poëtische theatertaal die ernstige inhouden niet schuwt. Toen ik in 2005 op hetzelfde festival zijn stuk Amid the Clouds zag – het relaas van twee Iraanse vluchtelingen in een bijzonder esthetische scenografie – was ik diep geroerd. Het is dan ook met hooggespannen verwachtingen dat de zaal binnenstap om te gaan kijken naar zijn nieuwe productie Quartet : A Journey to North.

Cultureel erfgoed is tegenwoordig een hot topic. Kosten noch moeite worden gespaard om zowel materieel als immaterieel erfgoed – van eeuwenoude monumenten tot vrij recente evenementen als Expo ’58 – onder de aandacht van de hedendaagse mens te brengen. Het zevende Courtisane Festival sluit aan bij deze trend van reconstructie en re-enactment van het verleden, maar gaat ook een stap verder. De geprogrammeerde filmmakers en kunstenaars doen immers meer dan het archiveren en opnieuw publiek maken van vroegere creaties, maar zetten recyclage in als een productieve strategie binnen hun eigen artistieke praktijk. Tegelijk plaatsen ze vraagtekens bij de mogelijkheid om het verleden als dusdanig te ont-dekken. Voor wie geïnteresseerd is in de manier waarop hedendaagse kunst het (collectieve) geheugen onderzoekt, biedt de tentoonstelling Re-make/Re-model in de Gentse Vooruit een uitdagend parcours.

Sinds kort is Brussel een actieterrein voor hedendaagse kunst rijker, in het hartje van de Marollen. Op zoek naar artistieke ontdekkingen baan ik me een weg doorheen de opengebroken Hoogstraat, nummer 323 tegemoet. Eén blik in de grote glazen vitrine volstaat om het vast te stellen: de vroegere Boutique Alice heeft een nieuwe bestemming gekregen, en wel een kunstzinnige. Het pand stond al een poosje leeg en werd door de eigenaar toevertrouwd aan Precare, een Brusselse organisatie die vecht tegen leegstand door gebouwen als deze tijdelijk open te stellen voor kunstenaars. De voormalige boetiek huisvest tegenwoordig niet alleen ateliers, maar ook een “temporary art gallery”: Actionfields. Op 14 maart opende daar de eerste solo-tentoonstelling in een interessante reeks. Tijd voor een dubbelinterview met kunstenaar Tom Woestenborghs en curator Vincent Verbist.

Ithaka. Na vijftien edities is het een beproefde formule: kunstminnende studenten van de Leuvense universiteit organiseren een locatietentoonstelling met werk van nog studerende of pas afgestudeerde kunstenaars. Voor deze zestiende editie vond het jonge geweld onderdak in een leegstaand gebouw waar eerder het Instituut van Land- en Waterbeheer gevestigd was. Die locatie leverde meteen de inspiratie voor de titel en het thema van dit jaar: Amphi-bios. Een concept dat voor uiteenlopende artistieke interpretaties vatbaar is, zo blijkt. Een wandeling doorheen een hybride tentoonstelling.