Wetenschap is alomtegenwoordig in Smatch, de nieuwste productie van Dominique Roodthooft, die ze op vraag van het KunstenFESTIVALdesarts maakte. Wetenschap is het vertrekpunt van de voorstelling, en daarbij is een blije wetenschappelijke verwondering à la Technopolis is nooit ver weg. Wat is hier de functie van wetenschap in het theater? Is Smatch zogenaamd (filosofisch)-wetenshappelijk theater of eerder theater dat vertrekt vanuit een fascinatie voor de wetenschap en haar beoefenaars? Op het eerste zicht kan je Smatch lezen als een leuke maar oppervlakkige enscenering van weetjes. Toch reikt de inzet van wetenschap verder dan het ontspannend-didactische. Al is wat onder de oppervlakte zit vaak een te vrijblijvend aanbod.

Het doek is gevallen in kunstenland. Bert Anciaux stelde met het toekennen van de structurele subsidies binnen het kunstendecreet 2010-2012 wellicht zijn laatste grootste politieke daad als minister van cultuur. En hij brengt blijde boodschappen: het budget stijgt (onverwacht) opnieuw met 15 procent. De sterkste stijgingen zijn er in de sectoren architectuur, dans, muziektheater en musical. Maar in tegenstelling tot eerdere berichten van stagnerende budgetten is er zelfs voor theater een (lichte) stijging.

De maan fascineert de man. Dat heeft ze altijd gedaan. Hoe helderder, hoe extatischer. Hoe schimmiger, hoe geheimzinniger. Ze bepaalt de getijden en voedt het bijgeloof. Haar cyclus loopt gelijk met die van de vrouw. En dat is niet toevallig. Koning Herodes vergelijkt de maan met een waanzinnige vrouw. Zijn soldaten associëren haar met de dood. En zij kunnen het weten. Ze stonden ’s nachts meer dan eens op wacht voor de poorten van het paleis.

Denk eens terug aan die eerste keer. Is het lang geleden of was het pas gisteren? Of moet de eerste keer nog komen? Zie je een haarscherpe herinnering of een gemonteerde reconstructie? Kan je het moment vatten zoals het was? Of moet je het herscheppen? Leg het vast. Vertel het nog eens. Tijd is licht, momenten vervliegen.

‘Good guys’, ‘bad guys’, recht en rechtvaardigheid. Het zijn de basisingrediënten van de doorsnee misdaad- of politiefilm. Dat is niet anders in The Brave One, de nieuwste thriller met girl-next-door Jodie Foster en speurder Terrence Howard in de hoofdrollen. Toch is deze film meer dan doorsnee. Hij verdient geen lof omwille van zijn originaliteit, wel omwille van de acteerprestaties en omdat hij ondanks een iets te gemakkelijk happy end toch lekker blijft knagen aan ons geweten.

Vier twintigers in Gent. Ze zouden kunnen kaarten, ze zouden een strijkkwartet kunnen beginnen, ze zouden op café kunnen gaan – wat ze ongetwijfeld ook deden –, ze zouden een bende saaie yuppies kunnen zijn. De jonge zielsverwanten besloten echter om samen een theaterstuk te maken. Brainstormsessies in de Vooruit moesten daarvoor de basis vormen. Verder werd in deze productie vooral veel overgelaten aan het improvisatietalent van de acteurs. Da’k u nie vast kan houden stond in het voorjaar al op het Utrechtse festival ‘Grof Geschud’ en wil met een try-out in Hasselt nu ook zijn potentieel in Vlaanderen testen. Het stuk bevat heel wat goede vondsten en leuke fragmentjes, maar blijft te zeer een creatie van een groep vrienden. Da’k u nie vast kan houden weet nauwelijks deze leukheid te overstijgen, waardoor een opvoering al snel vastloopt in een (niettemin boeiend) avondje glimlachtheater. Het theater is een plaats waar het ook wel wat meer mag zijn dan leuk alleen. Deze groep heeft wel degelijk potentieel, maar het stuk is niet sterk genoeg om dat voldoende naar boven te halen.

Het Leuvense festival Artefact in het kunstencentrum STUK is dit jaar aan zijn tweede editie toe. Net als vorig jaar programmeert deze zesdaagse haar agenda rond een thema dat toepasselijk is op de nieuwe media. Op die manier behoedt Artefact zich ervoor louter nieuwe technologieën te etaleren. De thema’s dit jaar zijn de opposities aanwezigheid versus afwezigheid en zichtbaarheid versus onzichtbaarheid. Verwant zijn deze tegenstellingen zeker wel, parallel geenszins. Het programma is opgedeeld in de categorieën ‘installaties & video’, ‘performance’ en ‘muziek’. Hieronder worden enkele kunstwerken uit de Paviljoenzaal besproken, die voornamelijk tot de eerste categorie behoren. Ze confronteren de bezoekers met hun aanwezigheid en vice versa.

Cie Hatsjie is een veelbelovend jong Hasselts theatergezelschap. Zowel acteurs als regisseur zijn prille twintigers die zich met hart en ziel in het theater storten, enkel en alleen omdat ze dat graag doen. Omdat ze het publiek iets willen geven en er bovendien voor zichzelf iets willen uithalen. Amateurs dus, al zou men velen na Dood in Venetië - gebaseerd op het boek en de film van respectievelijk Thomas Mann en Luchino Visconti - wat anders kunnen wijsmaken. Ook het amateurtheater verdient zo nu en dan aandacht, en dat hoeft helemaal niet uit medelijden te zijn. Producties zoals deze zijn het immers gewoon waard om besproken te worden, al is het maar omdat we hopelijk in de toekomst nog van een aantal namen eruit zullen horen.

Een man belooft zichzelf en de wereld een aangenamer leven door een jongleerkuur met broccoli en een zalfje achter de oren. Een individu zit al drie jaar, acht maanden en vier dagen op een kanarievogelei te broeden. Nadien wil hij buschauffeur worden van de bus met bestemming 'Ergens'. Een ambtenaar op het Ministerie voor In Onbruik Geraakte Spullen bewaart de boterhammen in opbergmapjes in de klasseermap met de letter 'B'. Het zijn zielige, sociaal geïsoleerde personages als deze die het raakvlak vormen tussen de twee producties waaruit Absurd Dubbel bestaat.

Jeroen Willems' passie is nog niet bekoeld. Twee jaar na Brel, de zoete oorlog, gaat deze Nederlandse acteur opnieuw met Jacques Brel aan de slag. Een Nederlander in het Frans denkt u? Had gekund, maar dat is Brel 2 niet. Willems brengt Brel immers in het Nederlands. Enige scepsis is misschien op zijn plaats wanneer iemand het aandurft de taal van zulk een monument zo maar even om te gooien. De lichte vrees voor Brel in een 'Hollands cabaret'-versie blijkt gelukkig al van bij het eerste nummer volledig ongegrond. Wie Willems eerste voorstelling rond Brel heeft moeten missen, kan dat na Brel 2 alleen maar betreuren.

De wondere theaterwereld. (Bijna) alles kan. (Bijna) alles mag. Als je je maar open stelt. De geniale theaterdocent is diegene die in staat is zijn studenten intellectueel uit te kleden, opdat ze zich volledig, met alles wat ze in zich hebben, zouden geven. Opdat ze onbevooroordeeld en schaamteloos op een podium zouden staan. Leve de acteeropleidingen die elk beschermend schild bij de studenten zodanig laten oplossen zodat de jongelingen hun kwetsbaarheid hervinden, tot ze een nulpunt bereiken van waaruit ze tot een goed acteur kunnen worden gesmeed. Laat de borst van Moeder Theater hen zogen, zoiets moet ongeveer de leuze zijn. Grensverlegging, dat is het sleutelwoord, de toegangscode tot goed acteerwerk! Je eigen grenzen verleggen, betekent dat dan vooral in de praktijk.

Ins Blaue Hinein betekent zoveel als onvoorbereid. Out of the blue, zoals we dat beter kennen. Le Nu Perdu brengt een individuele performance waarbij men geblinddoekt rondgeleid wordt in een droom. Men valt de droom binnen zoals men in slaap valt, langzaam verglijdend. Ieder wie wil meegaan wordt even Alice in Wonderland.

Mooi dat een steeds meer multiculturele stad als Brussel nog zo een aandacht wil schenken aan een typisch Vlaams feest. Brussel is NU nog een bruisende stad. Brussel schonk alle Vlamingen (en ook verrassend veel allochtonen en toeristen) een prachtig gevarieerd programma met een onberispelijke organisatie.

Als je onder de naam ‘Antigone’ roem verwerft, moet je als theatergezelschap toch wel eens uitpakken met dat prachtige gelijknamige stuk. Sophocles heeft er dus weer een bewerking van zijn tekst bij en zal er gedurende zijn verblijf in het hiernamaals wel nooit in slagen ze allemaal te lezen. ‘Antigone’ is en blijft een prachtig werk. Maar hoe breng je nu zo’n Grieks meesterwerk van Sophocles vandaag op de Vlaamse podia?

Vincent Van Gogh is een mysterieuze mythe geworden. De feiten zijn eenvoudig, de visie erachter, de interpretatie niet. Moeten we maar gewoon genieten van de schilderijen van een geniaal man, het achterliggende wegmoffelend om toch maar met een zuiver geweten te kunnen kijken naar al dat moois? Bas Heijne koos ervoor dit niet te doen. Hij aanvaardde niet zomaar de vertelsels over Van Gogh. De schrijver (be-)schreef hem. ZT Hollandia, met Johan Simons en Leonard Frank aan de regietafel, brengt met grote bezieling een stuk dat verder reikt dan Zuid-Frankrijk, dat zelfs verder reikt dan de grote Vincent Van Gogh. Vincent liet met zijn dood een kostbare erfenis na: een boodschap over de essentie van het leven en het niet leven.

In tegenstelling tot wat de titel laat vermoeden, is ‘Push up 1-3’ geen stuk dat handelt over drie vrouwen, worstelend met complexen over hun borsten of iets dergelijks. Neen, auteur Roland Schimmelpfennig en regisseur Jasper Brandis hebben wel degelijk dieper nagedacht alvorens respectievelijk tekst en theater ten berde te brengen. Met ‘Push up 1-3’ brengt Het Toneelhuis een stuk waarvan de titel voornamelijk in de bedrijfssfeer moet gezien worden, het hogerop raken in een bedrijf, anders gezegd. ‘The sky is the limit’ was dan ook oorspronkelijk een subtitel voor deze uitvoering.