Meest recente artikels:
Summerschool Kunstkritiek
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Review Dit is mijn vader
Meer artikels van Evelyne Coussens:
De Queeste speelt Haarmann
Othello van Toneelgroep Amsterdam: sobere vormgeving, rijke taal
Amateurisme troef in Super Séance, de eerste voorstelling van het kersverse Eland Nieuwe Stijl
ELAND VAN BEDENKELIJK NIEUWE STIJL
datum 07.06.2003
rubriek Podium
Mijn verwachtingen waren hoog gespannen, gisterenavond in de Limelight in Kortrijk. De kans op een avondje hoogstaande comedy, van het soort dat mij –een van nature toch droefgeestig mens- op gezette tijden doet vergeten dat er tegenwoordig zo weinig te lachen valt was niet onbestaande: Joost Vandecasteele van Action Malaise, Stef Lernous van Abattoir Fermé en Chiel Van Berkel ( die ik nog aan het werk had gezien bij W.A.C.K.O.) beloofden mij onder de naam Eland Nieuwe Stijl een Super Séance die mij middels “bezielde getuigenissen, absurde filosofieën, muzikale hoogstandjes en overlevingstechnieken” zou bekeren tot de FUNdamentalistische sekte (sic) van “Meneer”. Deze eerste voorstelling van het kersverse Eland Nieuwe Stijl had kortom alle troeven in handen: goed theatervolk, een gezellig zaaltje, een overwegend jong publiek.
Op voorhand moet eerlijkheidshalve gezegd dat ik het voor die maand zo wel wat had gezien wat betreft amusement: dezelfde hooggestemde verwachtingen voor een avondje vertier waren twee weken tevoren achtereenvolgens door Kommil Foo en de Schedelgeboorten de grond in geboord. Ik was beide avonden niet verder gekomen dan een sporadische kramp ter hoogte van de mondhoeken terwijl het gierende publiek rondom mij leek te suggereren dat ik geen gevoel voor humor had. Het zal bijgevolg wel aan mij gelegen hebben en je kunt appelen niet met peren vergelijken dus: niet getreurd! Op naar Eland Nieuwe Stijl!
Wel getreurd. Het eerste wat de toeschouwer in het oog springt wanneer hij het zaaltje van de Limelight betreedt is een groot spandoek waarop in slordige letters “Welkooom meuneer” is geschreven, de “u” ter verduidelijking van de spelfouten (en de grap natuurlijk) nog eens met rode verf doorkruist. Ik kon het niet helpen dat enig wantrouwen zich van mij meester maakte. Voor dit soort “taalhumor” was ik toch niet helemaal naar Kortrijk afgezakt? Komaan, moed houden nu.

Super seance is het verhaal van de drie “zonen van Meneer” die een week lang de komst van hun vader en goeroe afwachten. Elke nieuwe dag, die begint met het doornemen van de agenda, proberen ze op verschillende manieren het publiek ervan te overtuigen zich bij hun geloofsgemeenschap aan te sluiten. De eerste dag begint vrij sterk met de getuigenissen –in ware AA-stijl- van de drie discipelen die vertellen hoe ze verloren waren en in het donker leefden, tot Meneer hen het licht toonde. De drie totaal verschillende types zouden voor een grappig contrast kunnen zorgen, ware het niet dat de acteurs de indruk geven totaal niet op elkaar ingespeeld te zijn maar braafjes hun beurt afwachten tot ze hun tekst mogen zeggen. De meedogende ziel in mij wierp terstond op dat de voorstelling misschien nog moet groeien en dat dit tenslotte toch maar de try-out was, maar deze vergoelijkende impuls wordt door de feiten onmiddellijk in de kiem gesmoord: Vandecasteele, Lernous en Van Berkel werkten al eerder samen voor projecten van Abattoir Fermé en eindwerken voor het R.I.T.S., zo vertelt het programmaboekje mij. Er zou met andere woorden toch al sprake mogen zijn van enige vlotheid of spontane interactie in het spel.

Interactie met het publiek is er dan weer wel, en hoe. Op een gegeven moment hebben de drie het over hun streven naar het perfecte lichaam en de perfecte geest. In die context worden de obligate seksueel getinte grappen gemaakt, tot de tweede zoon (Lernous) een meisje uit het publiek haalt om het“knuffelhoekje” van dichterbij te verkennen. Het meisje stribbelt geloofwaardig tegen, en het duurt toch even voor het publiek doorheeft dat ook zij een actrice is. Gelukkig maar, want Lernous –die laat ons zeggen niet bepaald met een appetijtelijke fysionomie begiftigd is- gaat “the full monty”, dwingt het meisje met geweld op de matras, ontkleedt en verkracht haar op brutale wijze. Van een nieuwe stijl gesproken! (Vreemd dat ik me nu plots afvraag op wie de Eland uit de naam slaan. Maar soit.) De verkrachting, nietsverhullend en gewelddadig in beeld gebracht, is misschien wel hét moment van de voorstelling: vele van de flauwe en belegen grappen zijn voorspelbaar, dit was echter absoluut ónvoorspelbaar en het publiek is er duidelijk van aangedaan. De sfeer in de zaal daalt even onder het vriespunt en het is moeilijk het publiek daarna nog opgewarmd te krijgen. Wat Eland Nieuwe Stijl hier doet is gedurfd maar misschien iets verregaander dan goed voor de voorstelling. Ik weet zeker dat de helft van de zaal geen woord heeft gehoord van Chiel Van Berkels monoloog achteraf, zo verbijsterd zat iedereen te staren naar het naakte en massieve lijf van Lernous. Even slikken toch.

Het aftellen naar de komst van Meneer gaat voort en de dagen worden om onbestemde redenen aan elkaar gepraat door een opgezette kat voor een microfoon die als “vertelster” fungeert. Hoewel ik wijd en zijd als groot dierenliefhebber te boek sta, kreeg ik soms zin het irritant articulerende beestje met de dialectische tongval uit het raam te kegelen, vergeef mij. Deze stuntelige en weinig originele manier van scènes “lijmen” kwam bovendien vrij amateuristisch over, wie herinnert zich zijn eigen schooltoneel niet? Ik zou dit alles echter blijmoedig met de mantel der liefde bedekt hebben indien…indien de hele voorstelling zou gedragen zijn door een fantastische, grappige, samenhangende en hilarische TEKST. Maar helaas, helaas, ook op dit vlak ontgoochelde Eland mij mateloos. De tekst was over het algemeen zwak, de grappen soft: steken naar de actualiteit hadden voor mij –in deze woelige tijden! A comedian’s dream!- exponentieel scherper, grover en spitser mogen zijn. De enige momenten waarop ik tot een zweem van een glimlach neigde waren deze gedragen door lichaamstaal: de mimiek van Vandecasteele of de koddige bewegingen van Lernous zorgden af en toe voor een lichtje in de duisternis. En o ironie: Van Berkel, de acteur waarop ik mijn geld en grootmoeder zou verwed hebben, liet mij steenkoud. Van hem had ik vooral tekstueel vuurwerk verwacht: dat kwam er niet.

Onze sympathieke herkauwer Nieuwe Stijl raakte van de regen in de drop: naar het einde van de spirituele week toe werden de dagen alsmaar korter, er was iets met de politie maar wat dat precies was bleef voor mij een mysterie, het werd vrijdag, zaterdag -Meneerke ging zondag komen maar spanning opbouwen?Ho maar!-plots een fax dat meneer niet kwam (Hé?), geen kat die zich daarom bekommerde, en ja, toen moesten we blijkbaar allemaal plots naar huis. Het einde was zo zwak en chaotisch dat de bedoelde “Apocalyps” helemaal de mist inging.

Slecht theater is een spijtige zaak maar je kan je nog bezig houden met het tellen van de zeteltjes of het berekenen van de totale som geld die je al aan slecht theater hebt besteed, om maar iets te zeggen. Slechte comedy is zodanig tenenkrullend dat je in je plaatsvervangende schaamte niets anders kunt bedenken behalve “God, laat het snel gedaan zijn”. God, Meneurke of wie er daarboven ook is verhoorde mij en liet de voorstelling maar een klein uurtje duren. Waarvoor dank.
Reageer
Voornaam
Naam
Email
Reactie