De openingsscène laat een oude man zien, badend in het vroege zonlicht van Auvers, een bos zonnebloemen op de schouder. Het is Gachet, dorpsdokter, officieel op rust. De voorbije nacht is Vincent Van Gogh gestorven. Hij joeg zichzelf een kogel door het lijf, net naast zijn hart. Hier gaat de bal aan het rollen. Een opeenvolging van zeer geloofwaardig gebrachte anekdotes en dialogen brengt ons terug in de tijd. Er wordt honderduit getreurd om Vincent. Men is ontredderd en verontwaardigd. Het ging de laatste tijd toch beter met de lichtjes gestoorde Vincent? Een uitspraak van hemzelf, een tijdje voor zijn dood, lijkt werkelijkheid te worden: ‘De zelfmoordenaar maakt van zijn nabestaanden moordenaars.’ Ieder krijgt te kampen met schuldgevoelens, van zijn broer Theo tot dokter Gachet. De dood van Vincent doet hen nadenken over hun eigen leven, gedachten die uitmonden in filosofische gesprekken. Deze warme kilte in een verschroeiend Zuid-Frans decor moet haast elke toeschouwer raken. “Van Gogh” laat je je eigen leven aan dat van Vincent en zijn nabestaanden toetsen.

Waarom wilde Van Gogh dood? Wilde hij dood? Vragen waarop we tot op heden geen sluitend antwoord krijgen. Het stuk laat ruimte voor eigen invulling. Wellicht wilde Van Gogh dood omdat hij zich niet begrepen voelde. Vincent had de moed om het leven aan te staren, het recht in de ogen te kijken en het uiteindelijk de overwinning te schenken door zijn eigen dood. Vincent heeft niet lang, maar des te intenser geleefd. Hij leefde met de waarheid tot het gevoel van buitengeslotenheid hem te veel werd en hij het tijd vond om te gaan. Enkel lafaards overleven. Theo Van Gogh verminkt zich omdat hij zijn broer achterna wil, hij wil een Afghaanse krijger zijn. Als zijn broer sterft, wil hij ook zo snel mogelijk naar de eeuwigheid, naar de oneindigheid. Vincent hield van de oneindigheid. Maar Theo heeft de moed niet. Hij sterft uiteindelijk aan syfilis en laat een zoon achter die wordt opgevoed met vertelseltjes en mooi ingelijste idealen omtrent zijn vader en oom. “Van Gogh” laat Vincents draagkracht op de wereld zien. Hij die – in tegenstelling tot vele anderen – nooit beweerde de wereld te zullen veranderen, deed het uiteindelijk wel.

Al worden de leugens gedeeltelijk onthuld, toch blijft “Van Gogh” een zeer persoonlijk stuk, waar eigen associaties een belangrijke rol spelen. Net als zijn schilderijen is het multi-interpretabel, zonder enige vorm van abstractie. Aan de toeschouwer om uit alle twijfels en insinuaties een eigen Vincent te smeden. Maar hou één ding voor ogen: kijk naar het leven (zijn leven en je eigen leven) op een intense, eerlijke manier. ‘Face life’. Weggemoffelde waarheden vinden in het onderbewuste toch hun weg. Vincent trachten te doorgronden eist veel geduld, moed en kracht, maar leidt tot een bevredigend resultaat. Of zoals Don McLean Vincent in zijn gelijknamige liedje zo treffend bezong: ‘And now I understand what you tried to say to me, how you suffered for your sanity, how you tried to set them free. They would not listen, they did not know how. Perhaps they’ll listen now.’