Het voormalige glamouridool David Sylvian is nooit vies geweest van enig experiment. Tijdens zijn twintigjarige solocarrière werkte hij al samen met Jon Hassell, Holger Czukay, Robert Fripp, Future Sound of London, Bill Frisell, Nils Petter Molvaer en vele anderen. Maar de combinatie van Sylvian’s vokale talenten met de laptopkunsten van Fennesz oogt op papier bepaald ongewoon, zelfs voor een label als Touch. “Fennesz is altijd een grote fan geweest van Sylvian”, vertelt een glunderende Mike Harding. “Ikzelf bekogelde hem ooit met rotte tomaten toen zijn band Japan in het voorprogramma van Blue Oyster Cult speelde. Sylvian had nog nooit gehoord van Fennesz! We stuurden hem wat cd’s via zijn – overigens uitstekende - management in Londen. Hij was behoorlijk onder de indruk. Het was echt van ‘wwwooowwww, wat is dit’! Het album van Fennesz en Sylvian komt begin volgend jaar uit… Het is niet zo vreemd dat zoiets op Touch kan. Veel van onze artiesten hebben immers een speciale gevoeligheid voor goede pop. Jaarlijks zijn er wel één of twee popalbums die ik echt graag hoor.”

Het Touch-label viert dit jaar zijn 20-jarig bestaan. In 1982 werd het muziekhuis opgericht door visueel artiest Jon Wozencroft en geschiedenisstudent Mike Harding. Twee decennia is een bijzonder lange tijd in de muziekwereld. Touch overleefde met ups en downs alle trends en stromingen. Zeer moeilijk om te omschrijven wat men daar precies doet. Experimentele projecten wisselen af met werk dat weifelt tussen popsensibiliteit en een hang naar klassieke tijdloosheid. Harding heeft het liever over een kunstproject dan over een muzieklabel. In alle projecten vormen geluid en beeld een onlosmakelijk geheel in een zoektocht naar een derde dimensie. “Alles hangt af van de verbeelding en van het inlevingsvermogen van de luisteraar”, vindt Harding. “Luisteren naar een Touch-album mag geen passieve ervaring zijn. Onze releases vragen een voortdurende aandacht en een zekere betrokkenheid van de luisteraar. Ze nodigen je zintuigen uit om een andere belevingswereld te betreden. We verzetten ons zo tegen de macht van de corporates. We vechten tegen de grote platenlabels, tegen de radio en de televisie, die voortdurend dezelfde troep uitbraken. Het wordt erger en erger. Maar ook wij worden sterker en sterker in ons verzet. Toen we begonnen, had je in Engeland nog een voorhoede van sterke, onafhankelijke platenlabels. Kun je je voorstellen dat we al bezig waren toen Throbbing Gristle nog speelde? Ik had een highspeed Maxwell cassettespeler en maakte handmatig 5.000 kopieën van onze releases. Dat we tegenwoordig zoveel met internet bezig zijn, is een antwoord op de situatie in de shops. Vergis je niet, ik zou best wel willen dat onze muziek overal verkrijgbaar was en gewoon in de winkels lag. Maar het is gewoon niet meer mogelijk. Vroeger gingen mensen op zoek naar nieuwe releases in de winkels. Ze hadden een chatline met de verkoper. Platen waren goedkoop. Je kon het je veroorloven om een foute plaat te kopen. Met cd’s kun je dat niet. Die zijn gewoon veel te duur. Er was bovendien een actieve, dynamische en onafhankelijke sien die circa 20% van de markt in handen had! Maar waar zijn die onafhankelijke platenlabels nu allemaal naartoe? Ofwel zijn ze opgeslokt door grotere maatschappijen ofwel zijn ze helemaal ondergronds gegaan.”

CASS
Het Fricties-evenement in de Gentse Vooruit is uiterst belangrijk voor het tweemansproject Touch. Een relatief klein, experimenteel label kan zo’n project immers niet dragen en realiseren zonder de financiële en logistieke steun van grotere, culturele organisaties. Het betekent ook een zekere erkenning voor de realisaties van Harding en companen en een opening naar het brede publiek dat De Vooruit bezoekt. Die actieve publieksparticipatie zal er zeker zijn op de voorbouwzolder van De Vooruit. Daar doet Harding met BJ Nilsen aka Hazard onderzoek naar de effecten van de 19Hz-frequentie. De zolder werd voor de gelegenheid omgebouwd tot een experimenteerruimte, waar bezoekers hun ervaringen met die superlage frequentie kunnen opmeten en opschrijven. “Na onze Britse tournee hebben we nu een Europese tournee ingelast”, zegt een enthousiaste Harding. “Het is een gelegenheid en een kans voor ons om in de praktijk te brengen wat we de laatste twintig jaar op onze albums schreven en uitwerkten. Het is een uitstekende opportuniteit om met het publiek in contact te treden. Het gekke is dat die 19Hz een frequentie is die heel vreemde gewaarwordingen teweegbrengt. Het haar in je nek komt overeind en je krijgt er kippenvel van. Een onderzoeker dacht dat het spookte in het gebouw waar hij vertoefde. Hij meende dat de airco kapot was. Hij voelde een vreemde aanwezigheid, die ook bleef bestaan nadat hij het toestel herstelde. Hij moest wel besluiten dat het gevoelen veroorzaakt werd door de superlage frequenties die de airco voortbracht. Benny Nilsen en ik dachten dat het wel leuk zou zijn om zoiets eens uit te proberen met een levend publiek…”

De interesse van Mike Harding voor paranormale, akoestische fenomenen is niet nieuw. In ’99 bracht hij in samenwerking met de Parapsychic Acoustic Research Cooperative (PARC, pw) de opgemerkte cd The Ghost Orchi uit, waarop een stand van zaken gepresenteerd werd van het onderzoek naar Electronic Voice Phenomena of EVP, onverklaarbare stemmen die op magnetische band terechtkomen (zie artikel elders op deze site). Harding werkte nauw samen met Raymond Cass, de laatste EVP-pionier, die enkele weken geleden op 81-jarige leeftijd overleed. “EVP-onderzoeker Raymond Cass was ongetwijfeld een zeer interessante man”, zegt Harding. “Vlak na de oorlog was hij nauw betrokken bij de denazificatie van Duitsland. Hij had altijd een aantal zeer sterke verhalen in petto. Hij maakte duizenden geluidsbanden die van onschatbare waarde zijn voor verder onderzoek. Ik werkte een aantal jaren met hem samen. Het is niet zozeer mijn interesse voor het paranormale, die me ertoe aanzette om die cd The Ghost Orchid uit te brengen. Ik vond dat er teveel desinformatie was over dergelijke fenomenen. Mijn aandacht werd gewekt toen ik voor het eerst een EVP hoorde. Ik had nog nooit zoiets gehoord. Ik was meer geïnteresseerd in de akoestische eigenschappen van die geluidsfenomenen. Er wordt zoveel onzin over verkocht. Er worden zoveel verschillende theorieën de wereld ingestuurd. Ik heb er niet echt een opinie over. Op het album vatten we gewoon een aantal thesen samen. Ik beweer niet dat het stemmen zijn van de doden of dat het een kerel is die zelf opnames samenflanst. Ik heb daar geen opinie over. De luisteraar moet zelf beslissen wat hij ervan vindt. Ik denk ook niet dat er een wetenschappelijke verklaring is voor de stemmen. Niemand kan ze uitleggen of kan ze zomaar oproepen. Als het stemmen uit het hiernamaals zijn, hoe bewijs je dat dan? Het waren gewoon de akoestische eigenschappen van de stemmen die me interesseerden.”

OR
De EVP-cd ‘The Ghost Orchid’ kwam uit op die andere, experimentele en minder bekende nevenpoot van Touch, nl. Ash International. Ash werd oorspronkelijk opgezet door Mike Harding samen met Robin Rimbaud aka Scanner. Sinds die zich bezighoudt met andere projecten is het Harding’s troetelkind geworden. “Ash International werd oorspronkelijk opgezet om de drie eerste Scanner-cd’s uit te brengen”, aldus Harding. “Die albums reken ik nog altijd tot zijn beste werk. Maar Scanner evolueerde en groeide weg van Ash. Ik bouwde Ash vervolgens uit tot een vehikel voor esoterische, elektroakoestische en spoken word-projecten, zoals de EVP-cd. In ’98 brachten we een cd uit rond Lem Tuggle. Hij was een hell’s angel die heel stoute dingen gedaan had en ter dood veroordeeld werd. Hij smokkelde een tape uit death row met opnames waarop hij vastgelegd had hoe het daar aan toe ging in de dodencel. Hij plande ooit een ontsnappingspoging met een aantal andere terdoodveroordeelden door een bom in de gevangenis te fingeren. Op het moment dat ik met hem in contact kwam, was hij de enige die nog in leven was. Alle anderen waren reeds geëxecuteerd. Hij slaagde erin om zijn laatste gedachten op een verboden dictaphone op te nemen en uit de gevangenis te krijgen. Het was een zeer ontroerende opname waarin hij afscheid nam van zijn naasten. Ik begon een briefwisseling met Lem Tuggle. Hij vertrouwde me toe dat hij bang was dat men geld op zijn rug geld zou verdienen na zijn dood. Hij vroeg me om alle projecten rond zijn persoon te overzien… We brachten op Ash een cd uit met zijn laatste opnames. Het Or-label is dan weer een apart verhaal. Die cd’s komen uit zonder enige versiering. Het is een project van Russell Hasswell en ik. Maar op dit moment ligt het project wat stil omdat Russell te veel andere projecten heeft.”

De nieuwste releases op Touch zijn een retrospectieve van onuitgebracht of moeilijk te vinden Fennesz-tracks (Field Recordings 1995-200’) en een bundel herwerkingen door een zestal artiesten van veldopnames, die geluidsarchitect Chris Watson onlangs realiseerde (Star Switch On). “Ik leerde heel veel van Chris”, stelt Mike Harding. “Sinds ik hem ken, luister ik nauwelijks nog naar muziek. Hij leerde me om naar de stilte en om naar de geluiden rondom mij te luisteren. Mijn muziek is tegenwoordig de aural narrative... Ik hou wel van Gorecki en zeker ook van Arvo Pärt. Zijn optreden in Noorwegen zondagavond was adembenemend! People Like Us vind ik absoluut briljant. Eénmaal per jaar zitten Jon en ik samen om te bekijken wie we gaan uitbrengen. Vicky (Bennett, pw) bezorgde ons een album met bewerkingen van Mexicaanse muziek. We brachten het album niet uit omdat het niet paste in onze releasepolitiek maar misschien brengen we binnen een jaar wel iets uit van haar. Het laatste Toshiya Tsunoda album was echt ongelooflijk. Zijn opnames van een vogelverschrikker waren gewoon verbluffend. Amazing… Maar ik ben eigenlijk de grootste fan van mijn eigen artiesten. Ik hou ontzettend veel van Phill Niblock’s werk. Ik kijk uit naar zijn nieuwe album. Ik kijk uit naar het nieuwe album van Chris Watson. Ik kijk uit naar het nieuwe album van Fennesz. Het zijn stuk voor stuk albums die ik zelf zou kopen! Ik verkeer in een luxepositie. Ik ben zowel betrokken bij het maken en uitbrengen van die albums. Tegelijk kan ik ernaar luisteren als naar mijn lievelingsmuziek.”

Touch homesite

Recente releases op Touch en Ash International:
Englabörn van Jóhann Jóhansson
Land van Hazard
Field Recordings 1995-2002’ van Fennesz
‘Star Switch On met AER, Biosphere, Fennesz, Hazard, Philip Jeck, Mika Vainio en Chris Watson
The Kingdoms of Elgaland-Vargaland 1992 –2002, cd-compilatie nav het tienjarig bestaan van het virtuele koninkrijk Elgaland-Vargaland, opgericht door Leif Elggren en CM von Hausswolff