“Ik ben geen feminist.” Gevraagd naar haar mening over seksualiteit en gender, de theoretica Julia Kristeva weigert te spreken in termen van beweging of groep. Ze staat op de noodzakelijke afwijzing van elke theorie gebaseerd op het geloof in een absolute vorm van identiteit. In deze lezing analyseert Van Langendonck Kristeva’s theorie van taal als een heterogeen proces van betekenisgeving gelokaliseerd in en tussen sprekende subjecten. Ze zal aantonen dat Kristeva’s noties van het semiotische (het pre-oedipale, de ‘materialiteit’ van het symbolische: ritme, timbre, gebaar… ook wel het ‘vrouwelijke’ genoemd) en het symbolische de queer theory van Judith Butler anticiperen. Zowel Kristeva als Butler stellen dat het betekenisloos is om te spreken over mannen en vrouwen in het algemeen, omdat identeiten nooit vastliggen (Kristeva spreekt over een ‘sujet-en-procès’). In plaats van een exclusieve nadruk op gender, beveelt Kristeva een analyse van verschillende discoursen (inclusief seksualiteit en gender) die het individuele construeren. Ze voert een pleidooi voor een inscriptie van het semiotische, ‘vrouwelijke’, element in de symbolische orde. Deze versterking van het semiotische leidt tot een verzwakking van de traditionele genderindelingen. Als Kristeva’s werk geanalyseerd wordt buiten Frankrijk is het vaak in relatie tot de zogenaamde ‘écriture féminine’ (naast Kristeva ook Helene Cixous en Luce Irigaray). Maar Kristeva’s theorie is geen theorie van de vrouwelijkheid en zelf nog minder van het vrouwzijn. Het is een theorie over marginaliteit en subversie, van vreemdheid. In Etrangers à nous-mêmes’ lokaliseert ze vreemdheid en haar ‘synoniemen’ - het andere, onbewuste, differentie, vrouwelijke - in onszelf. Een confrontatie met onze eigen onderbewuste duistere driften als de basis voor een gemeenschap gebaseerd op differentie en niet op gelijkwaardigheid. Anders gezegd: zoek naar de vreemdeling in jezelf.