Amore Del Tropico heet de nieuwe, vierde plaat van The Black Heart Procession en is na de laconiek getitelde 1, 2 en 3 veruit hun meest gevarieerde en ‘volwassen’ werk. Het creatieve lo-fi geluid dat vroeger zo charmeerde is praktisch helemaal verdwenen ten voordele van vollere arrangementen en een meer opgepoetste klank, maar dat maakt er hun muziek niet minder intens om, integendeel. Zanger Pall Jenkins en pianist Tobias Nataniel, de spil van BHP en tevens de helft van de cultband Three Mile Pilot, houden van donkere timbres en met dramatiek doordrenkte lyrics, iets wat ze gemeen hebben met zwarte raven als Nick Cave of Leonard Cohen, maar dan met andere, steeds wisselende muzikale accenten. Het wiegende ‘Broken World’ heeft bijvoorbeeld een mariachi&tequila sfeertje, ‘Why I Stay’ is een treurwals met een zingende zaag in een van de hoofdrollen, ‘Tropics of Love’ klinkt tezelfdertijd zwoel en onheilspellend, waarmee ze zich op het terrein van Dr. John begeven.
Op hun nieuwe plaat zijn er heel wat meer frisse, verassende geluiden te horen: de vrouwenstemmen en strijkers die her en der opduiken geven het geheel een statiger allure, vooral op ‘A Cry For Love’ dat doet denken aan de Tindersticks en Otis redding. Andere tracks als ‘Sympathy Crime’ en ‘Before the People’ hebben een hypnotische sfeer, geleid door duistere synths en een kille groove, gestuwd door het ritme van een begrafenismars. De huidige single 'Did You Wonder' is dan weer de meeste energieke en bezeten song die we van BHP ooit hoorden.
De verdieping en verbreding van het klankenspectrum heeft vooral zijn oorsprong in de gloednieuwe opnamestudio, die Pall vorig jaar heeft gebouwd. Die luxe gaf hen de vrijheid om op eigen tempo te werken aan hun songs en geregeld gasten over de vloer te vragen.
Pall Jenkins: “Deze keer konden we in alle vrijheid experimenteren. Ik had de laatste jaren wat geld gespaard en me heel goeie apparatuur aangeschaft, dingen die ook bijvoorbeeld Steve Albini en John McEntire in hun studio hebben staan. Ik nam initieel heel wat muziek op van bevriende bands, gewoon om te oefenen en te leren hoe alles in zijn werk gaat en ook.. hoe het absoluut niet moet. Op een bepaald moment kon ik me zonder al te veel getreuzel focussen op de muziek. Toen zijn we op eigen tempo begonnen aan een nieuwe plaat, we konden heel relaxt nieuwe songs schrijven en wat klooien met verschillende arrangementen en klanken. We nodigden iedereen die we kenden en wat muziek kon spelen uit om hun ding te komen doen. Het geeft altijd een goed gevoel wanneer andere mensen iets doen met jouw muziek, het geeft je telkens een totaal nieuwe reden om van de songs te houden. Ik was bijvoorbeeld compleet ondersteboven van wat Charles Curtis deed met zijn cello. Hij is een ongelooflijk professioneel muzikant die ook al bij Herbie Hancock en John Zorn speelde, maar bij wie het vooral om emotie en begrip gaat. Ik moest maar een simpele melodie neuriën en hij kon de kamer vullen met de mooiste muziek... “
“De vrouwenstemmen zijn er gekomen omdat ik de hele tijd meisjes in mijn hoofd hoorde spoken (lacht). ‘A Cry For Love’ is mijn favoriete track op de plaat geworden, de meest complexe ook omdat de meisjes de hele tijd woorden uit mijn zinnen plukken die op hun beurt nieuwe zinnen vormen. We hebben heel wat tijd nodig gehad om die harmonieën en die structuur goed te krijgen. Eigenlijk zou ik liefst zo lang sleutelen aan iedere song, opdat ze allemaal zo goed zouden zijn. Maar ik ben nogal wispelturig, afhankelijk van mijn stemming verander ik voortdurend van stijl. Het is alsof je nieuwe kleren gaat kopen en een nieuwe look probeert, zo van “wauw, I look great in these!”. Soms koop je dan een vest die je een week draagt en dan weggooit. Zo is het ook met songs. Ik hou van dingen die op het eerste gehoor niet bij mijzelf lijken te passen, ik voel me goed wanneer ik iets probeer dat ik nog nooit gedaan heb of wat ik niet van mezelf verwacht.”

De muziek van Black Heart Procession valt vooral op door zijn vreemde en vaak bevreemdende instrumentaties. Onder de simpele akkoordstructuren kan je het geluid horen van een zingende zaag of een Optigan (ouderwetse samplemachine, sd) en ook uit de synths en orgels komen onwezenlijke klanken.
“Ik ben echt een klankfreak. Toby is muzikaal gezien veel stabieler: hij kent noten en akkoorden, maar ik ben de chaoot die altijd op de rand van instabiliteit speelt… en leeft (lacht). Ik ben vooral nieuwsgierig naar klanken en hoe ik die kan creëren, hoe ik beelden kan schilderen met mijn muziek. Het is daarbij altijd interessant om te experimenteren met verschillende instrumenten en klanken uit hun normale context te halen. Toby luistert vooral naar hedendaagse klassieke muziek en ikzelf hou veel van synthesizers en country, wat nogal een vreemde combinatie lijkt, maar we houden allebei heel erg van het idee om elementen van iets dat bekend in de oren klinkt in een totaal vreemde omgeving te plaatsen.”

De lyrics van Jenkins zijn overwegend zwartgallige verhalen over verloren liefdes, verwrongen herinneringen en destructieve emoties. Thema’s die eerder persoonlijk geïnspireerd lijken.
“De lyrics zijn het geraamte van de muziek, ze voegen kleur toe aan de muziek, een verhaal en een emotie. Meestal komt de muziek eerst, die de sfeer bepaalt van de teksten. Ik schrijf vanuit een vorm van beeldspraak of ik begin met een klein concept. Dan komen de woorden en het verhaal gewoon vanzelf, ik accepteer ze zonder dat ik me al te veel zorgen maak over de betekenis. Een klein detail kan me enorm inspireren: op ‘Fingerprints’ bijvoorbeeld zocht ik iets dat paste bij die muziek, tot ik op dat woord kwam en van daaruit een heel verhaal verzon. Ik hou enorm van dat soort toevalligheden, wanneer ik zonder enige voorbereiding een tekst begin te improviseren en de song als het ware zijn eigen woorden creëert.”
“Toen we onze eerste plaat maakten, waren Toby en ik allebei in een emotioneel nogal bedenkelijke staat, zodat de songs vanzelf een donkere sfeer kregen. Niet dat we dat van plan waren –de nummers werden gewoon geschreven tussen pot en pint- maar na een tijdje bleek dat bijna elke song het woord ‘heart’ bevatte en nogal triest klonken, zodat we beslisten om dat idee wat meer uit te werken. Ook op onze latere platen is de sfeer eerder bedrukt, ja, blijkbaar is het voor mij moeilijk om ‘happy music’ te zingen en me daar ook nog goed over te voelen.”

Toch sluipt er ook subtiel sarcasme in de muziek van The Black Heart Procession. Niet alles moet immers serieus genomen worden.
“Ik ben niet sarcastisch over onze muziek, ik ben daar heel serieus over. Maar je moet soms gewoon relativeren en lachen. Op een bepaald moment begonnen we bijna te spotten met onze ‘trieste’ muziek en er wat over-the-top elementen aan toe te voegen. Een beetje zoals een ‘waargebeurde’ film: men maakt er meer heisa rond dan er eigenlijk was, omdat het echte verhaal gewoon minder interessant is. De blinkende harten die we op het podium dragen zijn daar een uiting van. Het is bijna satirisch, maar toch echt: we willen de luisteraars absoluut geen rad voor de ogen draaien, we voelen echt deze emoties.”

Achter de fragmentaire teksten op Amore Del Tropico blijkt ook een consistent verhaal schuil te gaan, dat volgend jaar in beeldvorm ook op DVD verschijnt.
"We wouden al een tijdje een film maken, een moordmysterie getiteld Tropics of Love, waarbij de muziek als achtergrond zou dienen. Ik wou echter teksten schrijven die van mij persoonlijk waren en niet zozeer een verhaal zouden dienen. Het hele verhaal werd pas duidelijk toen we aan het sequensen waren, het was alsof alle stukjes van een puzzel op zijn plaats kwamen. De volgorde van de songs op de plaat geven een soort van visueel relaas weer, voor ieder nummer een hoofdstuk, een videoclip. Het was nogal vaag, maar ik heb ondertussen een screenplay geschreven en enkele schetsen getekend –de hoes van de plaat is er een van- en we hebben een kleine crew verzameld, zodat we zo stilaan onze film kunnen afmaken. “

Jenkins en Nataniel maken ook deel uit van Three Mile Pilot, samen met bassist Armistead Burwell Smith en drummer Tom Zinser, die momenteel wereldwijd verrassend veel succes kennen met Pinback. De band bracht in de periode 1992-1999 vier mooie platen uit, waarop een rauwe punk-energie gecombineerd werd met sonische experimenten en complexe lyrics. Vooral The Chief Assassin to the Sinister (1995, Geffen) staat nog altijd overeind als een weergaloze maalstroom van noise en melodie. Het viertal nam eind de jaren negentig een pauze, maar ze werden intussen overdonderd door de impact van hun andere projecten zodat ze sindsdien niets meer van hen lieten horen. Toch lijkt er een nieuwe plaat op komst, al kan die nog wel een tijdje op zich laten wachten.
“We zijn er heel traag aan bezig. In de laatste jaren zijn we al enkele jaren samengekomen, maar telkens kregen we het opnieuw heel druk met andere bezigheden. Ik denk dus niet dat die plaat voor morgen is. Als vrienden kunnen we vaak een pintje gaan pakken of een partijtje voetbal spelen, maar we hebben samen al zo lang geen muziek meer gemaakt, dat we in een totaal verschillende werelden verzeild zijn geraakt – Pinback en B.H.P. klinken immers behoorlijk uiteenlopend. Op de zeldzame momenten dat we muziek spelen, voelt het aan alsof we plots niet meer eerlijk zijn ten opzichte van elkaar. We moeten dus nog heel wat tijd spenderen met elkaars ideen, om er iets van te kunnen bakken. Tsja, We zijn zo’n goeie vrienden, het was waarschijnlijk gemakkelijker geweest als we elkaar zouden haten.”
“Three Mile Pilot is iets dat niemand van ons helemaal heeft begrepen, het was niet bedoeld om begrepen te worden. Vanaf het moment dat we het bewust probeerden het te doorgronden en er echt iets mee wilden aanvangen… (twijfelt). Weet je, we hadden toen een heleboel problemen, maar nu beweert iedereen dat we voor onze tijd waren. Vroeger tourden we door de V.S. voor een publiek van 15 of 30 mensen, maar als we nu opnieuw zouden samenkomen, zouden we wellicht meer platen verkopen dan elke ander band van ons samen. We kunnen dat echter niet doen om de verkeerde redenen, we willen echt niet opnieuw die oude songs aanleren alleen maar om wat geld te verdienen.”
“We zijn een stoofpotje aan het koken dat een hele tijd moet sudderen. Zelfs onze oude platen kostten ons twee jaar om te maken. In 10 jaar tijd hebben we 4 platen gemaakt, het schrijfproces duurde véél te lang, ik werd er gek van omdat ik op de duur de emotionele energie niet meer kon opbrengen om voor de zoveelste keer dezelfde song te spelen en op te nemen. Met The Black Heart Procession nemen we alles direct op, zodat de energie van de song perfect gecapteerd wordt. Die manier van werken helpt me om te focussen, ook op de andere dingen in mijn leven. Beetje bij beetje leer ik om verschillende dingen te controleren, beslissingen te maken en bij die beslissingen te blijven.”

www.blackheartprocession.com

Klik hier om de video te zien van 'Did You Wonder'

Amore Del Tropico is uit op Touch and Go en wordt in de Benelux verdeeld door Bang!