We lieten ons onlangs nog lovend uit over het album Cirle, het resultaat van een samenwerking tussen Dose One en Boom Bip . Van beiden ligt alweer nieuw werk bij de platenboer. De Amerikaanse DJ Bryan Hollon, aka Boom Bip bracht de laatste jaren al enkele goeie 12inches en DJ tools platen uit op het befaamde underground hip-hop label Mush (sterk gelieerd met Anticon), maar vond voor zijn full-cd debuut Seed To Sun onderdak bij Lex, een sublabel van Warp. Boom Bip is een fanatieke verzamelaar en luisteraar van muziek, zonder daarbij al te veel onderscheid te maken tussen genre en tijdsgeest en dat valt ook te merken in zijn muziek, die veel meer bevat dan de voorgeschreven hip-hop ingrediënten. "It's on of those love/hate things," verteld hij in een interview met The Wire, "I want to go way beyond HipHop. I've felt for years that HipHop has been really stale, really boring, and I don't listen to it much anymore. It really needs some fresh air breathed into it. But when you start breathing fresh air into something, and a lot of different sounds are coming from a certain genre, you're pushing the envelope, but you don't know when you cross over into another genre". Net als die andere muzikale veelvraat, DJ Shadow, put Boom Bip graag en veel uit verscheidene muzikale stijlen en tradities, van jazz, ‘60s pop en 70s prog-rock tot electronische en klassieke muziek. In tegenstelling tot vorige platen als Doo Doo Breaks zijn op Seed to sun echter bitter weinig samples te vinden, het grootste deel van de muziek werd door Boom Bip zelf ingespeeld of uitgeschreven, wat de beats meer op het achterplan plaatst ten voordele van een meer ‘songgerichte’ aanpak. Dat blijkt niet altijd een goeie keuze, zoals in ‘Road Must Roll’ dat opgebouwd is rond een behoorlijk clichématige baslijn en vioolsample of ‘The Use of Unnaceptable Colours in Nature’ dat wat last heeft van het al te strakke keurslijf dat de melodieuze electronica tendens tegenwoordig omgordt. De voornamelijk instrumentale tracks neigen wel vaker naar acts als Isan of Board of Canada, die simpele melodieën en warme klankkleuren vooropstellen. Zo kon ‘U R Here’ best wel op het Duitse Morr music uitgegeven zijn, ware het niet van de vette breakbeats en de scratches die het geheel wat meer standing verlenen. Ook andere tracks als ‘Awaiting An accident’ en ‘Close Shoulders’ zijn sfeervolle en organische mélanges van melodieën en beats, maar de plaat is pas op zijn best als er vocals bij te pas komen. In ‘The Unthinkable’ schetst spoken-word artiest Buck 65 verontrustende beelden van urbane scenes en nachtmerries. “No matter what, I still can’t sleep/Everywhere I still see Ghosts” reciteert hij terwijl een benauwende baslijn en schurende elektrische gitaren de spanning opdrijven. In het voortreffelijke ‘Mannequin Hand Trapdoor’ geeft de immer presente Dose One alweer het beste van zichzelf, vooral in het refrein waar hij met zijn falsetstem veruit het meest poppy moment van zijn carrière inzingt.
Seed to sun is dus een twijfelgeval, een van de vele goeie releases die het experiment wel omhelzen maar niet voldoende doordrijven, waardoor ze gezichtloos ten onder gaan in de massa. Gelukkig beschikt deze plaat net wel over voldoende variatie, sentiment en de nodige uitschieters om die middelmaat te overstijgen.

Waar Seed to Sun tekortschiet, is The No Music van Themselves meer dan geslaagd. Met dit project vinden Dose One en hip-hop producer Jel een mooi evenwicht tussen gecontroleerde compositie en georganiseerde chaos. In het persbericht wordt gesproken van “an American Ode to the exposed nerve”, natuurlijk met enige zin voor overdrijving en tongue-in-cheeck, maar toch verre van een slechte omschrijving van een uiterst verwarrend en schizofreen muzikaal werkstuk. De tracks op The No Music zijn zo veelgelaagd en grillig dat toch wel meerder luisterbeurten vereist zijn vooraleer je er enige vat op kan krijgen. De plaat is een aaneenschakeling van verwrongen klankbeelden, stuiterende ritmes, omgevingsgeluiden en vaak geïmproviseerde rhymes, die toch ook de ruwe en in-you-face aspecten van hip-hop verenigen. De overheersende kleur van de plaat is inktzwart: in ‘You Devil You’ en ‘Out in the Open’ zijn de uit de ondergrond opborrelende confessies van Dose One omzwachteld met spokende soundscapes en haperende beats, in ‘Live Trap’ worden de zenuwen opgedreven door een polyfonie van hyperkinetische beats en donkere noise. Jel houdt ervan om zijn beats en grooves radicaal te deconstrueren om ze daarna weer te herschikken in lunatieke en speelse patronen. Zijn muziek straalt de rauwe energie uit van de turntablism beweging (Kid Koala, DJ Premier, Q Bert..) maar is terzelfdertijd op een subtiele manier opgebouwd uit allerlei excentrieke klanken en cuts. Zo lijkt ‘Paging Dr. Moon or Gun’ met zijn tintelende synthakkoorden en onverwachte ritmewijzigingen wel een psychedelisch sprookje, met een slaapwandelende Dose One in de hoofdrol. ‘Only Child Explosion’ is een etterend klankspel van ruige noise, dat onverhoeds uitgroeit tot een macaber slaapwijsje: “The more I think, I think about suicide…” fluistert Dose One, zonder uitkomst.
Andere tracks klinken wat rechtlijniger: ‘Mouthful’ met zijn aanstekelijke baslijn, het gedreven ‘Good People Check’ met het refrein “Shove your gun up your ass, you’re as good as dead” en zeker de afsluiter ‘Hat in the Wind’, een relaas over het balanceren op de grens tussen realtiteit en droombeeld dat drijft op een poppy melodie en het geluid van een sombere blazer.
We hopen dat het niet zomaar een bevlieging blijkt, maar tot nader order komen de meest opwindende geluiden van tegenwoordig ons tegemoet vanuit het hip-hop front, waar bezielde muzikanten als Dose-one en Jel het geluid van de toekomst meebepalen. In deze context is The No Music van Themselves een glansrijke smaakmaker van wat nog moet volgen. Hip-hop attitude met een open geest.

Ook Alias is een van de acht inspirators van de Anticon crew. Deze producer/MC maakte in het verleden deel uit van projecten als So Called Artists en vooral Deep Puddle Dynamics, een viertal met o.a. ook Dose One dat ze zelf ooit treffend omschreven als “the brainchild of Nietzsche and Rakim, a modern-day NKOTB with a G-funk twist”. Zijn solo single, het mooie ‘Devine disappointment’ (te vinden op op de compilatie Hip-Hop Music For the Advanced Listener), heeft in het underground hip-hop circuit inmiddels een cultstatus verworven. De uitgekiende produktie, het gebruik van donkere samples, bijtende beats en introspectieve lyrics (“…you know me - but you really don't ever forgiving - and you say of me in reality - I really won't - from the day I gave you life - to your last anointment - you have all been nothing but divine disappointment..”) gaven Alias al vlug de reputatie van 'godfather of goth-hop’, een beschrijving die ook op zijn eerste full album The Other Side of the Looking Glass frappant blijkt. “I’m composing the soundtrack to my life” laat Alias weten aan het begin van dit album en dat lijkt op basis van de lyrics niet eens zo ver van de waarheid. De aangesneden thema’s zijn persoonlijk en vaak pijnlijk openhartig, gaan over de dichotomie tussen haat en liefde, existentiële angst, eenzaamheid en zelfonzekerheid.., introspectieve teksten die in de hip-hop op enkele uitzonderingen na (zoals die van labelgenoot Sage Francis) angstvallig gemeden worden. Ook de produktie klinkt vaak contemplatief en melancholisch: miezerige pianonoten sijpelen traag voorbij in ‘Watching Water’, in ‘Slow Motion people’ zweven etherische synthtonen, die de soundtracks van David Lynch films echoën. Het zijn elegische klankcomposities die voorgestuwd worden door strakke, striemende drumpatronen: ‘Jovial Costume’ graait je vast met forse drum en bass beats, ‘Opus Ashamed’ is een donkere, claustrofobische dubtrack waaruit een ronddolende Alias samen met Dose One koortsachtig (“The most frightening things come in pairs of two…”) een uitweg zoeken. Door deze ongewone combinatie van zachtaardige melodiëen en wrange beats groeit dit album uit tot een fascinerende muzikale trip, tegelijk aaiend en dreigend, spontaan en berekend.
The Other Side of the Looking Glass toont de schaduwkant van hip-hop, waar niets is wat het lijkt en alles kan, een schimmenspel van woord en muziek met enkel het silhouet van Alias als vaste waarde. Impressief debuut.

Net zoals in de meeste andere Europese landen heeft ook België een levendige hip-hop scène, al blijkt dat niet meteen uit de media-output. Krewcial, TLP, Starflam, Rival, DJ Grazzhoppa en de “frit-hoppers” ‘t Hof van commerce en ABN zijn wellicht de bekendste namen, maar daarnaast heeft zowat iedere stad een eigen scéne, met verschillende crews, DJ’s en MC’s. Ook in Kortrijk, een anders nogal duffe provinciestad, blijkt heel wat te bewegen en daar heeft vooral de posse/label Shadowanimals veel mee te maken. Uit hun, overigens leuke website blijkt een voorliefde voor de Anticon stijl, inclusief hun gevoel voor humor en relativering. Drijvende kracht Siaz is tegelijk een van de vocalisten in het Cavemen Speak project, naast dAn&the iDIOt, multi-instrumentalist Nomad en gitarist Spleenventer. Hun derde plaat, Wooden Cast is wat ons betreft een klein juweeltje, dat bij momenten gerust kan wedijveren met het werk van gelijkgezinden als Dose One of Sage Francis. De instrumentaties zijn gevarieerd en altijd verrassend, van de melancholische keyboardlijnen in opener ‘Acceptance Equals Death’, de jazzy bas en spaarzame akoestische gitaarmelodieën in ‘Killing time’ tot de elektrobeats en eighties synths in afsluiter ‘Flashdance’: dit album is consistent en boeiend van begin tot eind. Tracks als ‘Dusty Curtain’, dat onder de beats een uitwaaierend klanktapijt van pianoriedels en synthpatronen herbergt en het hypnotische ‘The Outcome’, waarop Stacs van de Zweedse Stamina crew te gast is, doen ons denken aan het werk van Clouddead, zijn al even beklemmend en onvoorspelbaar. Op andere momenten blijkt een voorliefde voor lo-fi popmuziek, zoals in de verstilde pianoballad ‘break Beat’ of korte fragmentaire tracks als “blame the spleenventer” en “Can I Complete this song?”, die gebaseerd zijn op enkele simpele gitaarakkoorden. Wooden Cast is, net als zijn voorgangers opgevat als een “Comical Tragedy” met verschillende personages en uitgetekende verhaallijnen, wat de lyrics enerzijds openstelt voor meer gerichte stream-of-consciousness en anderzijds ver weg van de sloganeske hip-hop routine houdt. “I’m as serious as a heartattack on a Cariograph, I’m the clothes that I wear or the things that I do, I’m the inside joke no-one ever understood, I’m a complicated mind in a ever changing mood, I’m older than the trees, I’m a carve in the wood, I’m nothing but myself, I’m a soldier at ease, I capture the moment, I’m the one who says cheese”, valt ergens te horen. Het zijn sierlijke en intelligente lyrics, die maar zelden een niet-engelstalige afkomst onthullen (in tegenstelling tot de tongval). Het meest opvallend zijn wellicht nog de vocals van de drie protoganisten, die elkaar perfect complementeren: Nomad heeft een indringende zangstem, die wat Kamil Carlens in herinnering brengt, maar dan zonder al te veel overacting; Siaz en dAn&the iDIOt declameren hun raps vaak mijmerend, met ingehouden intensiteit en verwondering. Het geeft de plaat een overwegende sfeer van melancholie en bevreemding, de soundtrack bij een episch en nachtelijke avontuur in een verborgen wereld.
Een minpunt: de produktie is duidelijk lo-fi en mist wat diepte en detail, maar dat mag zeker de pret niet derven. Iemand van het Britse promotiebedrijf Dense liet zich na het horen van Wooden Cast uitzonderlijk lovend uit: “if people continue to sleep on cavemen speak like they do, then there really isn't any justice in this shitty world we live in....”. Well, We couldn’t agree more.

Boom Bip, Set to Sun, lex.
Themselves, The No Music, Anticon.
Alias, The Other Side of the Looking Glass, Anticon.
Cavemen Speak, Wooden Cast, Shadowanimals.

Themselves, Alias en Cavemen Speak concerteren op 20 november in de AB.
Cavemen Speak is ook te gast op het volgende 'Page 3ree' festival (22 november, Minardschouwburg Gent - meer info binnenkort)
Een hilarisch interview met Cavemen Speak op Erasoul

P.S.1: Ook op de nieuwe, wat halfbakken DJ Krush (The Message of the Depth) prijken de mensen van het Anticon label op de gastenlijst, naast o.a. Anti-Pop Consortium.
P.S.2: Wie zich wil verdiepen in de zogenaamde 'Avant-hop', kan beginnen met de uitstekende compilatie Documenta.III, met o.a. Mike Ladd, So Called Artists, Cannibal Ox, Aesop Rock, Anti-Pop en veel meer. Aanrader.