"Imagination is more important than knowledge. Knowledge is limited. Imagination encircles the world." -Albert Einstein

Het is geen toeval dat heel wat gerespecteerde electronica-labels hun vizier nu steeds nadrukkelijker op hip-hop richten. Warp heeft Anti-Pop consortium en Prefuse 73 onder de vleugels genomen, Tigerbeat6 heeft o.a. Gold Chains terwijl electronic wizards als Daedelus, techno Animal en Fünkstorung hun muziek kruiden met rhymes. Het is een kruisbestuiving van verschillende elementen die zich vooral vinden in een Do-it-Yourself attitude en een gezonde experimenteerdrang – iets wat gedurende lange tijd ontbrak in het hip-hop milieu. Een van de vaandeldragers van deze nieuwe beweging is Dose One, lid van het Californische hip-hop collectief Anticon en van het gezelschap Clouddead, die vorig jaar een opmerkelijk album afleverden met een volslagen unieke mix van hip-hop, cut&paste en ambient geluiden. “The thing is that I try to do very serious music and in order to pull that off and to have people believe that I'm being serious, I need them to know that I'm joking in between the seriousness. It's important to be childish and to humour myself. When you listen to gangsta rap, you know that they're not always like that, that sometimes they hugg their mother. And the whole experimental stuff is because I have undeclared add, I can't pay attention, so the more bored I get, the more I'm gonna experiment, and that's all it's about.” Vertelde hij ooit in een interview. Dose One is een van die zeldzame muzikanten die zich rusteloos en nieuwsgierig een weg banen dwars doorheen muzikale grenzen en conventies, hij neemt van elke gelegenheid gebruik om zijn gehoorsveld te verbreden en met zijn opvallende, nasale stem en bezielde rhymes een stempel te drukken op uiteenlopende muziekstijlen. Zo werkte hij in het verleden samen met de Britse indieband Hood, het Franse hiphop combo TTC en de Zweede techneut Smyglyssna .
Recent verscheen een collaboratie met Boom Bip, een gedreven multinstrumentalist en wandelende platencollectie uit Cincinnati, VS, tevens de thuishaven van Clouddead. Het album Circle werd opgenomen in september 1999, verscheen eerst op het kleine Amerikaanse label Mush en wordt nu in Europa verdeeld via Leaf (ook al een electronica label). Met zijn 29 (!) tracks is Circle een complex en vreemd amalgaan van klanken, stijlen en emoties, het lijkt wel een muzikale neerslag van een langdurig verblijf in droomwereld, een spontane uitbarsting van muzikale schizofrenie. Boom Bip put voor zijn tunes uit allerlei invloeden, gaande van elektro, lo-fi, rock, psychedelica tot ambient en jazz, Dose one giet er zijn stream-of-consciousness lyrics overheen, in een stijl die weifelt tussen rap, spoken word en looney tunes sing-a-longs. Zijn stem klinkt nu eens fluisterend, confessioneel, dan weer als brommende bariton of croonend als een Sinatra op lachgas, een multi-persoonlijkheidstechniek die ook bvb. Mike Patton toepast in zijn Mr. Bungle en Fantomas projecten. De lyrics voegen nog een dimensie toe aan de verwarring, fragmentair en psychedelisch als die van Burroughs, maar al even hypnotisch. In ‘viewfinder’ gaat het: "I'm learning to sit on the back steps forever, and never, look at the same piece of in front of me/ more than once-- it's a slide perspective projector if you will/ and where's that get me? That's right, back in bed, when I was six/ and everything was carpets and toys, I threw up on them/ but I made myself an adult's life and found my father's forehead wrinkles to be-- just where did his childhood go/ and then I appreciate more of what I choose to make the distant ones/ so yeah; then that will be the first slide.". Nonsense of een vorm van poëzie? We houden het op het laatste. Soms dient de muziek enkel als achtergrond bij het geneuzel van Dose One, zoals in het lullaby-from-hell ‘Sleep Talkin’, maar nog vaker zijn ze aan elkaar gewaagd en complementair, zoals op het druggy, met gemuteerde strijkers gelardeerde ‘Dead Man’s Trail’, de urban-fairytale ‘Art Saved My Life – 71’ of ‘Slight’ dat wel de soundtrack kon zijn bij een over-the-top slasher-film. Op andere tracks, zoals de single ‘The Birdcatchers Return’ of ‘Square… No corners’ klinken de beats wat strakker, als een DJ Shadow… maar dan wel te gast in de Muppetshow.
'Don't tell anyone now, but I'm making this whole thing up as I go along - and it feels good' verklapt Dose One ergens op Circle en zo klinkt ook de plaat: speels, spontaan, vol fantasie en humor. Dit is hip-hop op het scherp van de snee, excentriek en vooruitstrevend, een doorn in het oog van de puristen – en zo hebben we het graag.

Dose One is ook een muzikale veelvraat die alles wat rond zich gebeurt met zijn oren verslindt en doorfiltert naar de buitenwereld. Zo introduceert hij maar al te graag beloftevolle artiesten aan de internationale muziekindustrie, zoals Deep Puddle Dynamics, Quasimoto en nu ook Andrew Broder aka Fog. Broder, geboren en getogen in Minnesota nam de tracks op zijn debuut voornamelijk op in de periode 1999-2000 , toen hij zelf amper 22 was en releaste het gros van zijn materiaal in eerste instantie in eigen beheer. Tot die ter ore kwamen van Dose One, die na wat lobbywerk bij zijn Britse connecties een platencontract kon losweken bij het befaamde Ninja Tune. Niet evident, want de hip-hop invloeden zijn vaak ver te zoeken in de muziek van Fog. In de plaats heeft hij een impulsief en heel persoonlijk werk afgeleverd, dat tomeloos alle muzikale stijlen uit zijn jeugd verenigt. Broder bespeelde in zijn tienerjaren verschillende instrumenten, drums, gitaar, piano.. ,speelde in punkbands, kwam op zijn 15de in het hip-hop milieu terecht, begon met graffiti en scratching, met behoorlijk succes tot een serieuze longontsteking hem velde en aan het denken zette. “I didn't care about what anyone thought anymore, I was tired of squelching my ideas to fit the hip-hop mold. Tired of scratching atop the din of plinking martini glasses at trendy bars. Sick, frail and direction-less. That is when everything changed.”. De moeilijke bevalling van die transitieperiode laat zich horen in introspectieve songs als ‘We’re a Mess’ en ‘Pneumonia’, waarin hij zingt “I’m hard to fix because it took me so godamn long to figure out that I broke down (…). I figured out that I hate you all”. De lyrics getuigen van een aandoenlijke eerlijkheid, onzekerheid en zelfspot, een stemming die wat doet denken aan de vroege Hal Hartley films. Ook de vele voicesamples die her en der opduiken zijn emotioneel gebonden: “Are you happy? –kind of – Really? Sort of “ klinkt het ergens en in ‘Fool’ wordt de muziek opgedreven met onscherpe beats, keyboardnoten en scratches tot een monoloog over “The World’s Greatest Loser” weerklinkt en een rauwe Sonic Youth-achtige gitaarriff een emotionele en muzikale climax ontketent. Het is de ideale soundtrack bij de teenage angst die ieder van ons wel ooit heeft gevoeld, die zoektocht naar identiteit en houvast.
De muziek is rauw, schopt wild om zich heen en overstijgt alle conventies. De hip-hop is wel aanwezig, in de monoloog van MF Doom in de openingstrack, in de drum samples en de vele scratches die het album kruiden, maar Fog gaat verder, véél verder. “If we want to legitimize the turntable as an instrument we have to treat it as such. Are we novelty acts that are merely out to prove that we can do everything on turntables or are we artists trying to convey a feeling? Can you be subtle about playing turntables? If we're all just space dust anyway, what does it matter how fast I can four-click my flare scratch? I'm telling a story - does it matter if I tell it with a turntable or a piano? “. Vandaar de impusiviteit en veelkleurigheid van de plaat: ‘We’re a Mess’ klinkt als een stoffige Badly Drawn Boy song, ‘Hitting The Wall’ als een bastaardkind van The Butthole Surfers en Christian Marclay, ‘Truth and laughing Gas’ kon van DJ Shadow zijn, gesteld dat die af en toe zin heeft om een gitaar in een versterker te rammen. De recentere tracks zijn nog indrukwekkender: ‘Glory’ is een hypnotische elegie, waarin gast Dose One zijn klagerige rhymes fluistert over een melodieuze drone met een aanzwellende cello en trompet, en in ‘Ghoul Expert’ en de pianoballad ‘and Stay Out’ horen we met wat goeie wil de Radiohead van op Amnesiac.
We geven het gerust toe: de tracks op Fog klinken op zichzelf vaak fragmentair en onafgewerkt, maar het geheel geeft een fascinerende en emotionele kijk in de verbeeldingswereld van een jonge en moedige muzikant. Hoe chaotisch de plaat ook mag klinken, er straalt een persoonlijke visie en emotionele rijkdom van af, die al die contrasterende klanken unificeren. "The CD is like the quote-unquote Real Me. It's totally honest. It's a serious thing”. Naïef? Misschien, maar wij zijn alvast overtuigd.

Een van de grote verrassingen van vorig jaar was Vocal Studies Uprock Narratives van prefuse 73, een plaat die een behaaglijke frisse wind door de hip-hop wereld liet waaien. Elektronische glitch werd er gecombineerd met hip-hop grooves en rhymes van befaamde MC’s als MF Doom en Aesop Rock, die in de studio versneden en gereconstrueerd werden tot fragmentaire breaks. Prefuse werd er door de muzikale goegemeente vaak van beschuldigd de rol van de MC te ondergraven, maar het resultaat van zijn techniek klonk zo fantastisch en grensverleggend dat de plaat al gauw een ware bestseller werd in de ‘experimentele muziek’ sector. Prefuse 73 is een van de projecten van producer Scott Herren, die ons vanuit Atlanta, V.S. de laatste jaren met de regelmaat van de klok bestookt met kwalitatieve en eigenzinnige muziek. Als Delarosa & Asora maakt hij melodieze electronica, die ons op het vorig jaar verschenen Agony Pt. 1 alvast behoorlijk kon boeien, met Savath & Savales beweegt hij zich dan weer in het grensgebied tussen postrock en idm, in het gezelschap van acts als To Roccoco Rot en Schneider TM. Recent verscheen, ook al op Warp, het mooie the Rolls and Waves EP, vol sfeervolle instrumentals die drijven op uitgekiende melodieën en organische klanken.
Iets minder zijn we onder de indruk van de nieuwe Prefuse Ep, The 92 Vs 02 Collection EP, duidelijk een tussendoortje dat de hoge verwachtingen na Vocal Studies amper inlost. De tracks klinken in ieder geval toegankelijker en neigen meer naar R&B, maar de rauwe hip-hop feel is prominent afwezig. Wat rest zijn perfect geproducte deuntjes als de bubblegum track ‘desk, pencil, bottles’ en het met female vocals en akoestische gitaar opgesmukte ‘Love You Bring’, die best wel gezellig grooven, maar niet meer verassen.
Voor wie Prefuse 73 op zijn best wil horen kan zich nog altijd de schitterende single Wylin’ Out aanschaffen, waarop hij heerlijke beats en glitches tevoorschijn tovert als basis voor de al even geslaagde rhymes van Mos Def en Diverse. De single is een onderdeel van het zogenaamde Urban Renewal Program, dat via muziek en artwork allerlei exploraties en interpretaties van ‘urban life’ wil weerspiegelen. Ook artiesten als Tortoise, Miho Hatari, DJ Food en El-P leverden singles voor dit project, die nu verzameld zijn op een gelijknamige full-LP (op Ninja Tune). Een divergente maar boeiende collectie die perfect het ritme van het stadsleven capteert.

Boom Bip & Dose One, Circle, Leaf
Fog, Fog, Ninja Tune
Prefuse 73, The 92 Vs 02 Collection EP, Warp
Urban Renewal Program,Ninja Tune

Ook genoten van:
twee uitstekende hip-hop releases op het Anticon label, alweer met medewerking van de Clouddead-bende: Personal Journals van Sage Francis en the other side of the looking glass van Alias.
Ekkehard ehlers, Plays, Staubgold (zijn 7" en 12" verzameld, zie ook hier)
Murcof, Martes, Leaf. (klassieke muziek samples minimale beats, beklijvend)
Vincent Gallo, Recordings of Music for Film, Warp (verzamelde soundtracks voor zijn films -o.a. Buffalo '66, al even lo-fi en intrigerend)