De Bolaman lag in het begin van de jaren negentig aan de basis van de Autechre-sound. Hij werkte mee aan het Gescom-project van het invloedrijke elektronicaduo. Als technopionier vertoefde hij al die tijd op de achtergrond en bracht in tien jaar tijd nauwelijks zelf iets uit buiten een paar moeilijk te vinden ep’s, het hierboven genoemde album Soup en de mini-cd Mauver van vorig jaar. Fitton’s muzikale loopbaan loopt ongeveer parallel met die van Skam, het Britse undergroundlabel dat in het midden van de jaren negentig even toonaangevend werd met releases van onder meer Boards of Canada en Bola, daarna een tijd uit de ether verdween om nu een comeback te maken met het schitterende Fyuti van… Bola. “I’m a bit awkward…”, verontschuldigt een goedlachse Darryll Fitton zich aan het begin van het interview. “Ik doe niet zo graag interviews. Ik heb liever dat de mensen naar mijn muziek luisteren om zich een idee te vormen van wat Bola precies voorstelt. Andy, die het Skam-label oprichtte, ontmoette ik via de Autechre-kids. Ze deelden een tijdje hetzelfde huis. Andy had toen al plannen om een label op te richten. Ik had toen niet veel zelfvertrouwen. Ik geloofde niet dat iemand interesse kon vertonen voor mijn elektronische muziek. Ik gaf Andy een paar tracks die hij uitbracht als een ep. Dat was in ’95. De release van mijn eerste platen werd genekt door een slechte distributiedeal. Mijn eerste cd was vrij makkelijk te verkrijgen in Groot-Brittannië en hij verkocht daar ook wel goed. Maar daarbuiten was de verdeling een ramp. Ik kreeg voortdurend vragen van mensen op het continent waar mijn releases te vinden waren. Skam is intussen in zee gegaan met een nieuwe verdeler (SRD, pw). Hopelijk loopt de verdeling van mijn nieuwe album nu wat beter.”

SCIENCEFICTION
Bola wordt door de combinatie van fijne melodieën met sciencefictionachtige beats nogal vaak in het Autechre-hokje geduwd. Maar wat weinigen weten, is dat de band tussen de jongens van Autechre en Bola veel verder gaat. Fitton spreekt zelfs van een sterke wederzijdse beïnvloeding. Toen Sean Booth en Rob Brown van Autechre bij hem kwamen met het idee om een eerste album uit te brengen, leende hij gewillig zijn studiomateriaal uit en hielp hij de jongens een handje bij het masteren en de editing van die eerste cd. “Ik kende Sean en Rob al een tijd voor ze hun eerste cd uitbrachten”, aldus Darryll Fitton. “Ze rommelden toen al wat aan met elektronica maar hadden nog niks uitgebracht. Ik wist dat ze goede ideeën hadden. Ik hielp hen met 3 of 4 nummers van hun debuut Incunabula. Toen kregen ze een deal aangeboden van Warp. De rest is geschiedenis! Er bestaat een wederzijds respect tussen ons. Ze beïnvloeden me zeker door hun zin voor experiment en door de geluiden die ze gebruiken. Ik beïnvloed hen dan anderzijds door mijn melodieën en door mijn ambient-achtergrond.”

Die melodieuze achtergrond liet zich heel sterk voelen op Bola’s debuutalbum Soup. Op zijn nieuwe album heeft een verschuiving plaatsgevonden. Fyuti flirt voortdurend met hiphop, complexe ritmes en gemuteerde vokalen. De eerste nummers doen nog sterk denken aan Soup maar dan groeit het album naar een climax met een rasechte hiphoptrack, robotachtige stemfragmenten, ijzersterke en complexe melodieën en overdonderende beats. Op het einde sluit het album dan weer mooi aan bij de ambient IDM (Intelligent Dance Music, pw) van de vorige plaat. “Ik hield me in de 4 jaar, die tussen Soup en Fyuti liggen, nauwelijks bezig met muziek”, bekent Fitton. “Wat ik dan wel deed? Cycling, art and games… Ik ben niet geobsedeerd door het maken van muziek zoals sommige mensen beweren. Ik maak alleen muziek wanneer ik er zin in heb. Ik kan niet, zoals de jongens van Autechre, jaarlijks een album uitbrengen. Ik ben een perfectionist en ik gooi ontzettend veel weg. Soup was een verzameling nummers die ik in 3 jaar schreef en die toevallig op één album terechtkwamen. Fyuti is een conceptalbum dat ik in zes maand tijd schreef. Het album vormt één geheel en kent een begin, een midden en een einde.”

BRAHMA
De bizarre illustraties, die de hoes vormen van Fyuti, werden verzorgd door visual artist Michael England. Hij deed ook het artwork van de Mauver-ep en ontwerpt het visuele gedeelte van de Bola liveshows. Een andere opmerkelijke gast op het album is rapper Dennis Bourne die zijn ding doet op het magnifieke 'Pae Paoe'. Dave Shabadoo speelt wat onherkenbare brush drums op ‘Shoob,e’. Andy Gott en Wayne Edwards spelen respectievelijk akoestische bas en gitaar op ‘Tibular Vader’. “Michael wou voor de hoes iets doen in de trant van Mauver” zegt Darryll. “Maar hij vond dat Fyuti veel natuurlijker klonk en ontwierp een hoes die buitenaards en organisch is in tegenstelling tot ‘Mauver’ waar de muziek erg mechanisch klinkt. Je hoort dat natuurlijke en organische ook in de muziek, denk ik… Rapper Dennis Bourne is gewoonweg briljant. Ik zat met hem in de band Brahma. We namen een cd op die op het laatste moment afgevoerd werd. Maar ik blijf het een keigoed album vinden. Via dat project leerden we elkaar kennen. We werken af en toe nog eens samen. Hij schrijft zijn teksten niet op maar verzint ze ter plekke. Hij is erg goed! Misschien maak ik ooit een hiphop-cd met hem. Op de nieuwe cd gebruik ik trouwens vrij veel gemuteerde stemmen.”

Die stemmen komen nog meer op de voorgrond in Fitton’s nieuwste project Jello op het Amerikaanse Peacefrog. De perstekst meldt voorzichtigheidshalve dat dit een project is van Jello aka Bola maar ‘Voile’ toont vooral de rustige kanten van Fitton’s talent. De eerste track ‘Vibe-a-Rola’ had zo op Fyuti kunnen staan. Op de rest van het album herneemt hij de ambient IDM van Soup. “Ik wou eens een andere richting uit dan met Bola”, aldus Fitton. “Ik wou eens zien hoe het was om louter te werken met piano en vokalen. Ik ben benieuwd hoe mensen zullen reageren die Bola al kennen. Ik hoop ook een ander publiek te bereiken. Peacefrog wou Bola tekenen maar ik had een gentleman’s agreement met Skam dat ik 3 albums bij hen zou uitbrengen en daar houd ik me aan. Er was geen sprake van dat ik bij hen zou tekenen. Zij suggereerden zelf een andere naam en een andere stijl. Ik hoop dat de mensen die van Bola houden ook Jello zullen appreciëren. Beide projecten zijn op dit moment complementair maar ik hoop reeds bij het volgende album een andere richting uit te kunnen gaan voor beide projecten… Jello is waarschijnlijk minder experimenteel dan Bola maar misschien zien sommige mensen dat wel anders. Een Jello-nummer schrijf ik op het moment zelf als een song. Bola-nummers vormen zich eerst in mijn hoofd voor ik ze uitwerk.”

IJSLAND
Fitton lardeert de experimentele ambient electronics van Jello occasioneel met vocalen en subtiele melodieën à la Bola. Hoogtepunten van ‘Voile’ zijn het met tintelende percussie en de hemelse stem van Tegwen Roberts ingeleide ‘O’Verb’ en het door Dennis Bourne gortdroog gerapte ‘Chinoque’. “Tegwen ontmoette ik via een gemeenschappelijke vriend”, legt Darryll uit. “Zij is een voltijds archeologe uit Wales die eveneens zingt. Ik had een instrumentaal nummer geschreven en ik nodigde haar uit naar de studio om het nummer in te zingen. Ze improviseerde een nummer en ik nam alles op wat ze zong. Hopelijk werkt ze ook op het volgende Jello-album mee aan 4 of 5 nummers. Haar teksten zijn wonderbaarlijk. Misschien had ik een lyric sheet moeten toevoegen aan het album. Ik denk dat ik in de nabije toekomst voor het Jello-project meer de richting van vokalen uit zal gaan. Bola wordt dan meer die vreemde mengeling van sciencefiction met ingewikkelde ritmes en orkestrale arrangementen.” Dat de Bola-sound school maakt, blijkt ook uit het nieuwe album Undir Feilnótum’ van het IJslandse duo Einóma dat onlangs uitkwam op het Londense Vertical Form. De loodzware techno van Einóma lonkt meermaals naar de grote voorbeelden Bola en Autechre. Niet zo verwonderlijk aangezien Darryll Fitton de band op zijn eentje ontdekte en de mastering en de editing van het album in handen kreeg. “Ik speelde een tijd geleden in IJsland”, zegt Darryll. “De twee jongens van Einóma boden ons onderdak, gaven ons rondleidingen en namen ons mee uit drinken. Ik raakte met hen bevriend. Ze maakten zelf muziek maar waren niet erg zeker van zichzelf. Ik spoorde hen aan om verder te doen. Enkele maanden later, ik was toen al terug in Engeland, stuurden ze me enkele nummers op die ik erg goed vond. Ze klonken zeer IJslands: een tikkeltje koud en kil maar zeer interessant. Ik stuurde de tape op naar Mark Kirby van Vertical Form die de cd prompt uitbracht. Ik deed de mastering en friste de tracks wat op maar ik veranderde er weinig aan omdat de nummers zo al uitstekend klonken. Ik heb een goed oor voor het masteren van cd’s van anderen zonder aan de hen eigen sound te raken. Ik hou het proper zonder dat het te wollig wordt. Dat is waarschijnlijk de essentie van de Bola-sound. Niet mijn studiomateriaal maar de manier waarop ik zelf naar muziek luister, bepaalt de sound…”

Fyuti van Bola is uit op Skam , Voile van Jello is uit op Peacefrog, Undir Feilnótum’ van Einóma is uit op Vertical Form. Deze labels worden in de Benelux verdeeld wordt door Lowlands
Bola is op 13/07 live te zien op het Alter Ego festival.