URBANMAG: Pulled Under zou oorspronkelijk op Sub Rosa uitkomen maar is nu uiteindelijk uitgebracht op je eigen AudiOh!-label. Wat is er fout gegaan met de deal met Sub Rosa?
“Het is niet echt fout gegaan. Maar ze hadden geen zin om veel geld uit te geven aan de hoes zoals ik die wilde. Het album was reeds maanden af, maar we boekten maar geen vooruitgang in de onderhandelingen. Ik hoorde voorts van andere artiesten dat Sub Rosa niet echt staat te springen om royalties uit te betalen. Pulled Under is mijn beste plaat tot nu toe. Voor mij als beroepsmuzikant is geld een belangrijke factor. Ik moet immers kunnen overleven! Ik deed de berekeningen en merkte dat ik de plaat zonder al te veel risico’s zelf kon uitbrengen. Als het album verkoopt dan heb ik vanzelf een veel betere deal. Ik heb de volledige controle over het eindproduct. Ik word stilaan een bekende naam. Het is het risico waard, denk ik… Maar ik werk daarnaast nog steeds aan een liveplaat voor het nieuwe livelabel van Sub Rosa.”

URBANMAG: Je werkte ook mee aan de Floating Foundations cd van Sub Rosa. Hoe zat dat project ineen?
“Het was een groep artiesten die inspeelde op de architecturale concepten van Frank Lloyd Wright’s innovatieve wolkenkrabbers. Hij gebruikt een ‘vlottende constructie’, die ervoor zorgt dat een gebouw bestand is tegen aardbevingen. Zijn gebouw was naar het schijnt het enige dat bleef rechtstaan na de aardbeving in Tokyo van enkele jaren geleden. Het nummer moest dus zeer aards en tektonisch opgevat zijn, een soort van dagboek van een reis doorheen de aardkorst.”

URBANMAG: ‘Pulled Under’ is anders ook geen makkelijke plaat. Ik ben nu al ruim een week in de ban van het album en ik raak er maar niet uit. Ik denk dat het album moeilijker ligt dan Above Buildings. Wat denk jij daarvan?
“Wel, persoonlijk denk ik dat een makkelijker album is dan Above Buildings. Het album vormt één vloeiend geheel. Over het algemeen genomen is het een rustiger plaat. Mooier en geduldiger! Het is mijn favoriete album tot nu toe. Ik heb geprobeerd om het album toegankelijker te maken dan Above Buildings. Er zitten minder gevoelssprongen in. Je kan het album opzetten en intussen iets anders doen of je gesprek gewoon verder zetten. Al moet ik zeggen dat ik het moeilijk vind om te praten wanneer ik het album opzet.”

URBANMAG: Ik denk dat je echt alles opzij moet schuiven en je volledig moet concentreren op het album om traag en relax nummer per nummer in je op te nemen!
“Oh ja, zeker… Je laat je opnemen in de geluidswereld. Je dompelt jezelf onder in die nieuwe soundscape die alles van je overneemt. Het is ‘foreground music’ die je volledige aandacht vraagt door zijn trage en meditatieve karakter. Ik denk niet dat het achtergrondmuziek of ambient is… Je ondergaat de invloed van de plaat. Je gaat er letterlijk kopje in onder!”

URBANMAG: Wat betekent de titel ‘Pulled Under’? Is er een algemeen concept dat de tracks op het album samenhoudt? Wat bedoel je wanneer je vermeldt dat je het album ‘on screen’ samenstelde?
“Ik bedoelde niet echt iets met die term. 'On screen' betekent dat het album vervolledigd werd op de computer. Het is gewoon mijn manier om het beestje een naam te geven! On screen betekent ook dat het album gestructureerd werd en van details voorzien door computers die dienen voor dat soort muziek. ‘Pulled Under’ verwijst naar het feit dat de luisteraar compleet ondergedompeld wordt in een claustrofobische omgeving. Alsof hij onder water naar boven kijkt terwijl de stromingen om hem heen wervelen. Alles wordt vertraagd en buitenaards. Je reist stroomafwaarts doorheen meren en grotten, zandbanken en ondergelopen gebouwen…”

URBANMAG: Je vermeldde ergens Ballard’s ‘Drowned World’ als inspiratiebron. Kun je wat meer uitleg geven over dat citaat?
“Veel van Ballard’s boeken gaan over een vervallen architecturaal landschap dat opgegaan is een verdronken waterwereld. Dat is hoe ik me de cd voorstel. Je reist door het water in een verzonken wereld van gebouwen. Het is post-‘Above Buildings’ zo je wilt.”

URBANMAG: Je hebt de laatste jaren blijkbaar ontzettend veel gereisd. Foto’s van die reizen sieren de platenhoes. Ik dacht ik je zag staan op één van die foto’s met de camera in de aanslag in een vrij spectaculaire setting van onderaardse grotten. Kan je me iets zeggen over je reizen en hoe ze je inspireren?
“Mijn reizen zijn essentieel voor mijn werk en mijn leven. Muziek maakt het voor mij mogelijk om beroepshalve de wereld rond te trekken. Ik gebruik elke gelegenheid om rauw materiaal op te nemen voor mijn compoisties. De geluiden die ik verzamel, lopen soms heel sterk uiteen. Maar ze zijn op een of andere manier gelinkt aan de foto’s. De ene kunsttak beïnvloedt de andere. Foto’s inspireren me voor mijn geluidscomposities en omgekeerd. Mijn compositiestijl is er één waarbij de geluiden constant ‘reizen’ en voortdurend in beweging zijn. Ik verzamel de geluiden en de beelden die ik ervaar. Ik herwerk ze als in een dagboek. Ze zijn onvolledig tot ze gespeeld worden. Ik maak ook veel van mijn nummers terwijl ik reis: in hotelkamers, in zonovergoten tuinen, in treinen, in een tunnel onder de zee aan 100 mijl per uur. De beelden vormen een integraal deel van ‘Pulled Under’. Zoals je merkt, zijn het allemaal plaatsen die indirect of door toedoen van water zijn ontstaan.”

URBANMAG: Ooit vertelde je me dat je het liefst eens met de Canadese draaitafelspecialist Martin Tétreault zou willen samenwerken! Is daar al iets concreets uit voortgekomen? Ik las ergens dat Tétreault een vierarmige draaitafel ontworpen heeft! Ik merkte ook dat je meedoet aan zijn ‘Turntable Hell’ evenement in mei. Wat gaan jullie daar doen? Komt er ooit een Tetreault-Schaefer album?
“Ja, Martin heeft een maffe, groene, kant-en-klare machine gemaakt met een paar oude draaitafels. Hij heeft er nog een paar toonarmen aan toegevoegd. Tijdens optredens haalt hij het ding volledig uit elkaar. Staalplaat heeft ook al een vierarmige draaitafel laten ontwerpen. Copy cats! Ik was en blijf de eerste! Zoals je reeds weet, haalde ik het Guinness Book of Records met mijn Tri-Phonic. Het was een origineel en weldoordacht ontwerp. Het was een kinderdroom die ik realiseerde… De ‘Turntable Hell’ is een 8-koppig draaitafelorkest. We zullen improviseren als groep. We gaan optredens doen als duo. Het wordt me nogal een project! We zullen wel zien wat er gebeurt. We zijn allemaal doorwinterde draaitafelartiesten. Het zal zeker interessant worden. Ik heb ook nog een ‘3x3x3’ cd-project lopen met Robert Hampson en Martin Tetréault. In Winnipeg hadden we een installatie met 3 random play cd-spelers in een gang van een oud gebouw. Het materiaal zal op tijd en stond afgewerkt worden tot een cd.”

URBANMAG: Ik hoor steeds minder draaitafelexperimenten in je werk. In plaats daarvan lijk je je meer en meer te richten op het werken met contactmicrofoons en elektroakoestische composities. Is dat zo?
“Niet helemaal! Ik gebruik een platendraaier als elektroakoestisch instrument. Er zitten massa’s vinylmanipulaties in de plaat. Ongeveer de helft van de geluidsbronnen, om precies te zijn. Ik combineer die met veld- en contactmicrofoonopnames die ook elektroakoestisch van aard zijn. Dus ja, ik ben nog steeds bezig met draaitafels maar ik citeer veel minder en dus lijkt het allemaal niet meer zo herkenbaar als vroeger. Ik ben nu inderdaad meer een elektroakoestische componist. Ik werk ZEER zorgvuldig aan mijn nummers. Pulled Under was een jaar in de maak!”

URBANMAG: Je gebruikte een Twin Turntable voor het album, een 8rpm platendraaier voor de blinden! Welke toestellen moet ik me daarbij voorstellen?
“De tweearmige draaitafel is in essentie dezelfde als de driearmige draaitafel maar veel kleiner. Ik bouwde het ding om mee op tournee te gaan. Ik kan het zelfs meenemen op het vliegtuig! De 8rpm platendraaier is ontworpen door de US Library of Congress. Het wordt door de blinden gebruikt om flexidisks met informatie af te spelen. Het is een heel mooi toestel. Het kostte me slechts 10 dollar via Ebay. Ik heb het over het ganse album gebruikt. De tri-phonic is ook omnipresent.”

URBANMAG: Eén van de meest bevreemdende nummers op Pulled Under is ‘Penumbral Rover’, een track die we al kenden van een (K-RAA-K)3-compilatie van enkele jaren geleden. Op dat nummer gebruikte je als geluidsbron radiosignalen van de zon.
“Andy Gracie, een artiest uit Manchester deed een geluidsinstallatie met VLF-opnamen van de zonsverduistering van ’99. Hij vroeg me of ik geïnteresseerd was om het materiaal te herwerken om er een volledig nieuwe compositie van te maken. Ik stelde me voor dat ik in slow motion langs de sterren reisde. Het nummer staat ook op een remix-cd van Iris Light.”

URBANMAG: Kan je ten slotte nog iets zeggen over je toekomstige projecten?
“Ik sta op Mutek en Sonar. Ik ontwerp een komische strippagina voor het meinummer van The Wire met een geschiedenis van mijn werk tot op heden. Ik bereid een ‘Skate’ lp voor op mijn eigen AudiOh! Recordings. ‘Rink is een 3” cd die binnenkort uitkomt op Staalplaat. Ik maak ook een omgekeerde ‘Picture Disc’ lp die binnenkort uitkomt op AudiOh! Recordings. Ik heb een project lopen met Mark Beazley van Rothko. Ik werk ook aan het ‘3x3x3’ cd-project met Martin Tétreault en Robert Hampson (cf. supra). En er is nog steeds die samenwerking met Philip Jeck op (K-RAA-K)3. Maar het zal nog een tijdje duren voor die af. Wij zijn nog niet eens begonnen met de opnames. Ten slotte is er ook ‘Document 20/21’ met fotograaf Gino Zardo dat op Lucky Kitchen zal verschijnen.”

Pulled Under van Janek Schaefer is nu uit op AudiOh! Recordings. Het album wordt op 20 april officieel voorgesteld in het Théâtre Mercelis (tel.: 0032/2/5156432) in Brussel in de Invisible Architecture Series van Sub Rosa. Janek Schaefer treedt er op met Saule en Léo Kupper.