Meest recente artikels:
Summerschool Kunstkritiek
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Review Dit is mijn vader
Meer artikels van Dirk Deblauwe:
(Christel Stalpaert)
(Pieter De Buysser en Benjamin Verdonck)
(Ole Kloss & Jochen Stechman)
Kapen of gekaapt worden.
JOHAN GRIMONPREZ
datum 11.12.2000
Johan Grimonprez is terug, met wat als een tekstuele ontleding van D.I.A.L. H.I.S.T.O.R.Y. kan beschouwd worden. Met D.I.A.L. verwierf Grimonprez faam, vooral doordat het één van de hoogtepunten was van de tiende Documenta, een vijfjaarlijks gebeuren met internationale weerklank. De visueel aangeraakte thema's worden in zijn "INFLIGHT" project verder uitgewerkt. De manier waarop ent zich op de context waarin het zich afspeelt. De kaping is er niet zonder de 777, de 777 niet zonder een luchthaven.
Yesterday is cinema. Today is television.
Serge Daney, "L'exercice a été profitable"

D.I.A.L. is een chronologisch verhaal van de vliegtuigkaping als wapen, haar ontstaan en verdwijning, gekoppeld aan een politiek-sociologische ontleding van de recente geschiedenis. Dit verhaal wordt belicht vanuit de invloedrijkste mediavorm van de laatste decennia van de 20ste eeuw: TV.

Men zegt: zonder de media zou er geen terrorisme zijn. En het is waar dat het terrorisme niet op zichzelf bestaat, als een oorspronkelijke politieke daad: het is de gijzelaar van de media, precies zoals deze het zijn van het terrorisme.
Jean Baudrillard, "Fatale Strategieën"

JG verkent hierbij de wijze waarop dit medium, doorheen de verschillende stadia, de geschiedenis construeert, vervormt en bepaalt. Op het einde wordt de toeschouwer de held, hij filmt: de homevideo revolutie. JG imiteert de vorm als impliciete kritiek op de eliminatie van de transparantie van de gebeurtenis. De televisiemaker is aan de macht, de kijker krijgt inzicht in de gebeurtenis voor zover dit mogelijk gemaakt wordt. De volledige waarheid is een illusie geworden.

D.I.A.L. en Inflight bewegen in tegengestelde richting. Het ballet van beelden en de schaterlachende Bill Clinton op het einde van de film zetten de luchtige noot, Inflight vertrekt vanuit die sfeer.

Het Inflightmagazine vult D.I.A.L. aan/in, 'samen sterk'?

In een Lounge room, met een duidelijke seventiesinslag, kan de "luchthavenbezoeker" een inflightmagazine doorbladeren, het ding dat je als luchthavenbezoeker willens nillens in de handen wordt gestopt. Geen schone plaatjes ditmaal. Wel een tweeledig magazine dat in een eerste deel de geschiedenis van de vliegtuigkaping doorloopt. Het tweede deel bevat een divers aantal onderwerpen. Van Hubbard's freudiaanse benadering van de terrorist (het pistool als penis) over aliens, hacktivism (hacken met een politiek getint doel) tot de fameuze taartengooier Noël Godin (wie herinnert er zich het besmeurde kopje van Bill Gates niet?), en eindigt met enkele pagina's informatie voor de passagier. Hoe er rekening mee te houden, hoe te handelen tijdens een kaping...
JG laat ook een aantal inflightmovies en commercials zien.

Het geheel is gestyled, krijgt een gestroomlijnde vormgeving aangemeten. Tal van herkenbare logo's (Visa, Panam) worden hierin herwerkt. 'Gestyled' heeft op zich wel een negatieve bijklank, maar dan eentje die door het concept van het magazine volledig ten dienste van zichzelf wordt gesteld.
Op zich zelf aangewezen is het magazine contradictorisch. Het gebruiken van die welbepaalde vormgeving, gekoppeld aan de toon en inhoud van verschillende teksten geeft het een luchtig cachet. Zo is er onder andere het hilarische verhaal van de Amerikaanse kapers die naar Cuba vliegen om Castro te spreken, maar geen gehoor krijgen op hun vraag. Fidel heeft geen tijd, de kapers vliegen dan maar terug.
Luchtig? Niets is minder waar. In de lezing wordt de gelaagdheid van het opzet sneller duidelijk dan bij het bekijken van diens D.I.A.L.


Years ago I used to think it was possible for a novelist to alter the inner life of the culture. Now bomb-makers and gunmen have taken that territory.
Don Delillo, "Mao II"

D.I.A.L. dateert uit een periode waar JG gretig inpikte op het idee van Don Delillo. Het wapen van de schrijver bleek machteloos ten opzichte van de machtsontplooiing van het terrorisme. JG nam dan maar het medium dat de ware machtsverhoudingen bepaalde onder handen. Na het realiseren van zijn film groeide de overtuiging dat de kunstenaar toch niet zo machteloos is. Is 'Inflight' het resultaat van die erkenning?
Toeval of niet, de tekst -in een guitig publicitair jasje- speelt een hoofdrol.

Reageer
Voornaam
Naam
Email
Reactie