De ongeziene economische en financiële opbloei van Ierland heeft zijn repercussies op cultureel en muzikaal gebied. Maar die zijn niet altijd even fraai. De twee iconen van het huidige Ierland, die de goede smaak van een jongen uit Vlaanderen tergen, zijn een lelijke handpop die een maffe en schreeuwerige kalkoen moet voorstellen en die zichzelf Dustin heet en vier jongens van een stroperige boysband die je op elke straathoek en in elk metrostation levensgroot aanstaren en om de haverklap uit de radio neuzelen. In gans Dublin - toch een stad van 1.5 miljoen inwoners - vind je welgeteld twee alternatieve platenzaken die de moeite lonen: Tower Records en Road Records. Het Ierse filminstituut daarentegen blijft een baken van fijne filmcultuur. Op de affiche die week: veel Franse en internationale avantgarde films van de meest gerenommeerde regisseurs. Daar ontmoetten we Donnacha Costello die duidelijk niet tevreden is met zijn plaats aan de rand van het muziekgebeuren in Dublin.
"Alles is hier heel sterk gecommercialiseerd", vindt hij. "Er zijn niet zo veel mogelijkheden om op te treden. De clubscene is vreselijk. Ze spelen alleen maar rotcommerciële hitparadetroep. Er zijn enkele bars die nieuwe bands programmeren maar de clubs draaien alleen maar chart music. Als ik muziek speel, is het gewoonlijk in culturele centra of kunstgalerieën. Als ik in Berlijn of in Parijs woonde, zou dat waarschijnlijk wel anders zijn. Het is bovendien ontzettend duur om in Dublin te wonen. Pas het laatste anderhalf jaar voel je dat er iets aan het veranderen is. Een opkomende alternatieve muzieksien pikt het niet meer en zoekt een nieuwe weg. In die kringen is er een sterke uitwisseling van mensen en ideeën. Elektronicabands werken samen met vocals en met gitaarbands. We gaan naar elkaars optredens. Het is vroeger nooit zo geweest…"

AMBIENT
Het zal je maar overkomen dat je Donnacha Costello heet en in de schaduw van de grote Ierse commerciële bands een soort ijle en sfeervolle maar marginale ambient uitbrengt op een experimenteel Duits label als Mille Plateaux. En dat in een land dat eerder geschoold is in epische folk- en rocksongs en in alcohol gedrenkte singalongs. De reacties op zijn albums komen dan ook meestal uit alle hoeken van de wereld. Costello bracht sinds '96 wat technoplaten uit op het Dublin label D1 en stichtte met David Donohue en Mark Clarke een eigen label dat hij Minimise doopte. In '99 verkreeg hij wereldwijde erkenning door zijn eerste release Growing Up In Public op Mille Plateaux.
"Ik heb een vrij uitgebreide back catalogue van 12 inches en remixen op mijn eigen label en op D1. Ik luisterde in die tijd vooral naar cd's van Mille Plateaux. Voor mij was dat op dat moment het interessantste label. Ik stuurde een demo op. Het gebeurde gewoon op de ouderwetse manier. Ze waren onmiddellijk geïnteresseerd om het album uit te brengen. Growing Up In Public was een technoalbum. Maar ik was die 4/4 beat zo zat! Als je de kickdrum eruit gooit, wordt de muziek zoveel interessanter. Philippe Cam op het Traum-label maakt techno zonder basdrum en het klinkt uiterst cool. Technostructuren interesseren me niet meer. Ik ben daarmee gestopt en ik doe dat niet meer. Mijn eerste cd op een bekend label werd onmiddellijk opgepikt en ik kreeg emails en reacties van over de ganse wereld. Dat was heel belangrijk! Ik werd plots opgemerkt… Al mijn releases werden besproken in The Wire. Ik speelde in New York, Duitsland, Schotland… Ik kreeg een uitnodiging om in Australië te spelen maar ging er uiteindelijk niet naartoe."

De interesse van Costello voor elektronica gaat terug tot in '94. Hij wilde aanvankelijk de mogelijkheden exploiteren om muziek in zijn eentje te maken. Na het lezen van een interview met Richie Hawtin waarin die het had over al die ingewikkelde machines waarmee hij muziek maakte, kocht Costello het eerste Plastikman album.
"Tegen het einde van '94 begon ik dan effectief mijn eigen muziek te maken… Wanneer ik aan iets begin, dan raak ik nogal geobsedeerd. Ik ben dus al enkele jaren heel intensief met muziek bezig. Richie Hawtin is slechts één invloed maar ik hou ook van Aphex Twin. Ik ben ook erg beïnvloed door gitaristen zoals Steve Vai of mensen zoals Brian Eno of Daniel Lanois. Ook bands zoals U2 of zelfs Metallica… In het begin maakte ik vooral ambient maar dan raakte ik betrokken bij een technolabel en maakte ik wat zachtere techno. Er zijn veel invloeden maar ik word het meest geraakt door muziek die een zekere emotie overbrengt. Mensen kopen een cd, luisteren er drie keer naar en gooien hem dan weg. Maar ik wil iets maken dat blijft! Als ik muziek draai, zijn het albums die zes of zeven jaar geleden uitgebracht werden maar nog steeds goed klinken. Ik wil iets maken dat binnen vijf jaar nog goed klinkt in plaats van op de laatste hippe trend te springen en clicks'n'glitches plaatjes uit te brengen…"

Ondanks zijn afkeer van modes en trends staan er toch een paar clicks'n'glitches tracks op Together Is The New Alone. 'Slowly Sinking In', 'Awake On The Fifth Floor' en 'In Spite Of Everything' glijden weg op een bed van zacht tikkende en klikkende microbeats!
"Het zijn geen click-tracks in de echte zin van het woord", verdedigt Donnacha Costello zich. "Er staan wel wat clicks op maar het zijn geen echte audiofragmenten. Het zijn echt heel specifieke sounds die ik creëerde met behulp van een modulaire synth. Ik heb geen band met die clicks'n'cuts wereld. Ik hanteer niet de benadering van die artiesten: zij werken veel met processing, processing, editing, editing, cutting, changing… Ik werk zo niet. Ik doe mijn werk alsof ik met een band jam. Ik doe wel wat editing maar ik zorg dat ik daarin niet te ver ga. Ik verkies het om neer te zitten en te improviseren. Als iets niet werkt, gooi ik het gewoon weg."

GITAAR
Meestal zijn de hoezen van Mille Plateaux abstract en onpersoonlijk. Together Is The New Alone is bij ons weten het eerste Mille Plateaux album met het gezicht van de artiest in kwestie op de cover. Personencultus dus… Een woord dat anders niet te vinden is in de agenda van labelbaas Achim Szepanski. Het kostte Donnacha heel wat overtuigingskracht eer hij het zover kon krijgen.
"Achim is een zeer radicale persoon. Hij blijft trouw aan zijn principes. Hij was er eerst niet voor te vinden dat ik een foto van mezelf op de hoes wou! Maar hij geeft de artiesten op zijn label de totale vrijheid om te doen wat ze willen doen. Ik heb hem dan toch kunnen overtuigen. Ik wilde een klassieke rock'n'roll-hoes voor het album! Maar toch er zit wat ironie in. De muziek is melancholisch gekleurd en verdrietig. De hoes is depressief en eenzaam. Het is bijna te veel van het goede. Ik wilde ook dat de mensen die normaal zo'n muziek niet kopen, door de hoes zouden verleid worden tot de aankoop van het album. Ze zien de gitaar op de hoes, ze kopen het album en ze krijgen iets compleet anders op hun bord. Mijn intentie was ook om terug te kijken naar klassieke albums van Harold Budd, Brian Eno, Daniel Lanois en Robert Fripp en er mijn eigen interpretatie aan toe te voegen. Het laatste nummer 'Always A Part' daarentegen heeft een D'n'B of een IDM-gevoel. Maar het is wel degelijk een rockbeat. Het is bijna als een U2-nummer. De gitaar op de hoes geeft de mensen een idee waar ik volgend jaar naartoe wil."

Nadat Growing Up In Public uitgebracht werd, herontdekte Costello de gitaar en begon hij terug wat te schilderen. Met Together Is The New Alone voegde hij zich in het lijstje van onconventionele en experimentele gitaaralbums die van 2001 een min of meer fantastisch muziekjaar maakten. Zowel Fennesz, Oren Ambarchi, Rafael Toral, Jim O'Rourke als Greg Davis brachten ijzersterke albums die de elektronische mogelijkheden van de gitaar met behulp van laptop, ProTools en andere software plugins verder uitbuiten.
"Wel, het is zeker fijn gezelschap… Maar volgend jaar zal ik eerder in het rijtje thuishoren van Pavement, Labradford, Yo La Tengo en misschien ook wat Sonic Youth. Als je je die dingen kunt inbeelden in combinatie met elektronica dan zie je ongeveer waar ik naartoe ga. Binnenkort begin ik een band met John Dermody, de drummer van de indie groep The Jimmycake. De band heet Atlas. Het wordt indie postrock met elektronica in de trant van Yo La Tengo, Labradford of Tortoise: drums, gitaar en bas en wat elektronica. Ik nam het besluit om een band te vormen nadat ik To Rococo Rot live zag spelen. It's the whole thing of relating what you see in front of you to what you're hearing… Ik dacht een tijd dat vooraan staan met een laptop de coolest thing on earth was. Maar nu zie ik er naar uit om eindelijk nog eens in een band te spelen. Op dit ogenblik hoor ik nog nergens bij. Ik zit in een overgangsfase. We zullen wel zien waar ik binnen een jaar sta…"

Donnacha Costello, Together Is The New Alone, Mille Plateaux/ Lowlands.