Sleutelbegrippen die het succes van de format van de heren De Mol en Vandenende moeten verklaren zijn authenticiteit en betrokkenheid. Begrippen die ook in het discours van de kunstcriticus nooit ver weg zijn.

De kijker krijgt in BB een cruciale rol toebedeeld. Hij moet beslissen wie mag blijven en wie zijn koffer mag pakken. Belangrijk detail is dat hij geen richtlijnen meekrijgt voor zijn stemgedrag. Vooropgestelde criteria waarop hij de deelnemers moet beoordelen zijn er niet. Is het de braafste, degene die de wil van de programmamakers slaafs navolgt die mag blijven. Of is het de rebel, degene die het eigenbelang boven het groepsbelang stelt, die de vijf miljoen verdient. Het is de kijker die deze vraag moet beantwoorden en dus volledig instaat voor de morele afloop van de real life soap. Vandaar zijn hevige betrokkenheid. Als hij niet ingrijpt dan ziet hij zijn waarden ten onder gaan. Laten begaan biedt geen enkele garantie voor een happy end, waarin de (en het) goede overwint.
Laat dat nu net ook de rol zijn die de toeschouwer in het actuele kunstgebeuren heeft. Wij voelen ons betrokken en zijn haast verplicht te reageren als een of ander postmodern project ons naar de keel grijpt. In die zin zijn de reacties van de brave huisvaders na de beruchte orgie in het bekendste huis van Vilvoorde te vergelijken met die van brave modernisten op de de toekenning van de Turnerprize aan Martin Creed.

Waarop moeten we ons oordeel baseren, naast ons gevoel voor moraliteit? Op de realiteitswaarde van de kandidaten. Wie echt is, of lijkt, mag blijven. De spelregels overtreden mag, als het maar omwille van de authenticiteit is. We herinneren ons allemaal Steven, de winnaar van de eerste Vlaamse Big Brother. De man met het verschrikkelijke westvlaamse accent was wel een rebel en schopte tegen menig scheen, maar hij wist de hele tijd zichzelf te blijven, en dat waardeerde tv-kijkend Vlaanderen duidelijk.
Authenticiteit is ook een cruciaal in de waardering van actuele kunst. Niet de geëngageerde huis-, tuin- en keukenkunstenaar en evenmin de trendy (en liefst elk seizoen een andere trend) New Yorker scheren op dit moment hoge toppen in de kunstwereld. Maar wel de kunstenaar die konsekwent zichzelf blijft, los van elke hype. Denken we maar aan Luc Tuymans, die begon met schilderen op een moment dat zelfs macramé nog hipper was. Maar uiteindelijk kon zijn eigenwijze houding op veel appreciatie rekenen.

Het kunstzinnige van Big Brother dreigt echter doorbroken te worden. Kandidaten zijn te veel bezig met de buitenwereld. Na goed een week gingen twee van de kandidaten van de tweede Vlaamse reeks van Big Brother ervandoor. Zogezegd omdat ze de verveling en de honger niet meer aankonden. Wij weten wel beter. De twee, een would-be dj en een beginnende porno-actrice, dachten hun doel, het bv-schap, reeds bereikt te hebben na 7 dagen televisie. Wat is vijf miljoen, vergeleken met de goudpotten die op bekende vlamingen te wachten staan, leken de twee te denken. In deze redenering zit dan ook de kiem van de ondergang van Big Brother, of althans van het kunstzinnige karakter ervan. Wanneer in de volgende reeks -VTM bevestigde reeds dat die er komt- de bewoners zich nog meer zorgen gaan maken over hun carrière is het hek volledig van de dam. Big Brother moet over onderlinge relaties, problemen en spanningen gaan, net zoals kunst moet vooral over kunst. Hierin ligt meteen ook de reden verscholen waarom kandidaat Bachir -een allochtoon met Agalev partijkaart die troost zocht bij een vakkundig getrimd plantje- het Huis (jawel, mét hoofdletter) na minder dan 72 uur mocht verlaten. Bachir had het constant over zijn vriendin en over politiek. Twee dingen die alles te maken hebben met de buitenwereld en die de onderlinge verhoudingen in het Huis niet alleen ondermijnen, maar zelfs ridiculiseren. En dat kon niet, vond ook de kijker.

Is BB echt kunst? Natuurlijk niet, daarvoor sluit het te dicht aan bij het leven. Toch zal de kunstkenner moeten beamen dat de vragen die sinds Baudrillard en Virillio aan de orde zijn, even sterk naar voor komen in Big Brother als in het gemiddelde postmoderne kunstwerk. Al zal de die kunstkenner dat nog niet zo snel toegeven. Want vorig jaar keek hij niet naar Big Brother, dus kon hij er niks over zeggen. En dit jaar keek hij evenmin, want de serie haalde het niveau van vorig jaar niet...