Staubgold, een label dat zijn basis heeft in Cologne, werd in 1998 boven de doopvont gehouden door journalist Markus Detmer. De muziek situeert zich in het experimentele veld dat zich uitstrekt van elektronica tot impro en free jazz, iets minder belerend dan de Mille Plateaux releases, maar al even fel op zoek naar frisse klanken en ideeën. De eerste platen op het label getuigden nog enigszins van natte-vinger werk, maar de voorbije twee jaar werd haast uitsluitend hoogst kwalitatief werk afgeleverd, waarvan nu een staalkaart te horen valt op een titelloze compilatie. Een van de meest prominent aanwezigen is Ekkehard Ehlers, waarover elders op deze site meer te lezen valt. Zijn trilogie mini-LP's op het Staubgold label bevatten digitaal gemanipuleerde stukjes (eigen of gesampelde) klassieke muziek, die in hun nieuwe context uitgroeien tot emotioneel overweldigende klankcollages. Een van de grote verrassingen van dit jaar. De 34-jarige Portugees gitarist Rafael Toral is zowel beïnvloed door de experimenten van Brian Eno en John Cage als door de effectgeleden gitaarmuziek van My Bloody Valentine en Sonic Youth. In zijn werk verkent hij de mogelijkheden van de gitaar als klanktransformator, wat resulteert in fantasierijke soundscapes. Zijn laatste plaat Violence of Discovery and Calm of Acceptance behoort zijn meest toegankelijke werk: een gebalanceerde mix van minimale melodieën, subtiele feedback en hypnotische drones. Het Berlijnse To Roccoco Rot is alvast niet stekvast: hun vorige platen verschenen op uiteenlopende labels als Kitty-Yo, City Slang en Mute, terwijl hun nieuwste door Staubgold uitgegeven wordt . Kölner Brett is geconcipieerd als muzikale vertaling van het gelijknamig gebouw, een architecturaal huzarenstukje dat vooral aandacht schenkt aan de symbiose tussen werk- en leefruimte. To Roccoco Rot heeft ook nu weer puik werk afgeleverd: hun techno-pop drijft op organische grooves en wordt inventief ingekleurd met akoestische en elektronische klanken. Reuber is het solo-project van Timo Reuber, de helft van het Keulense duo Klangwart. Zijn tweede plaat Ruhig Blut bevat lange composities, die beïnvloed zijn door jaren '70 psychedelica: uitdijende drones die afwisselend troostend en ruw klinken.
De muziek op Staubgold geeft een goed en gevarieerd beeld van de leftfield-scene van tegenwoordig, die in het teken staat van verregaande exploratie van klank(structuren) en hun emotionele associaties. Deze cheapo compilatie, met nog meer interessante muziek van o.a. Mapstation, Schlammpeitziger, f.s. blumm en Groenlander Orchester, is alvast een goeie smaakmaker voor wie zich in die avontuurlijke wereld wil begeven.

Hausmusik moet zowat een van de sympathiekste labels in Europa zijn. Het sterk aanwezige 'familiegevoel' heeft zijn oorsprong in het begin van de jaren negentig, toen all-round muzikant Wolfgang Petters wekelijks vrienden uitnodigde voor jamsessies. Het vriendenkransje, waar ook leden van The Notwist bijhoorden, groeide al vlug uit tot een waar muzikantencollectief, onderling actief in een 15-tal groepjes. Het label Hausmusik ontstond als vehikel voor een eerste representatieve compilatie-lp, die gelimiteerd en handgemaakt op de Duitse markt werd losgelaten. De releaseparty, naar het schijnt legendarisch in zijn amateurisme en drankverbruik, zou het eerste Hausmusik festival zijn, inmiddels uitgegroeid tot een vaste waarde binnen het Europese circuit van eh, .. 'avontuurlijke' muziek. Die eerste compilatieplaat liet alvast een gevarieerde muzikale smaak horen, met uitstapjes richting lo-fi, elektronica, country en trash. De daaropvolgende releases waren vooral afkomstig uit diezelfde lokale muzikantenkring. Village of Savoonga, een project rond Petters en Markus Acher (van The Notwist) maakt reeds 3 platen lang indruk met filmische klankweefsels, die opgebouwd zijn uit bevreemdende samples, afwijkende gitaarnoise en allerlei andere geluiden, al dan niet gedestilleerd uit conventionele rockstructuren. Hun werk ademt een bezwerend gevoel van mysterie, roept beelden op van urbane, gebroken landschappen. Markus Acher is samen met zangeres Valerie Trebeljahr ook actief in Lali Puna, dat erg charmeert met inventieve electronica-pop. Hun eerste full cd, Tridecoder verscheen op Hausmusik, opvolger Scary World Theory is net uit op het bevriende Morr music en is een must voor wie houdt van het geluid van Stereolab of Tarwater. Diezelfde Markus is tevens een van de muzikanten (samen met o.a. Michael Heilrath, zie ook Couch (archief) en Blond) in Alles Wie Gross, een eenmalig project dat de muziek leverde bij de stille film 'Hamlet'. Er werd geopteerd voor een combinatie van klassieke en rockinstrumenten, wat resulteerde in dynamische composities, soms sierlijk, dan weer bijtend. Tragische violen en cello's gaan in de clinch met een groovende ritmesectie, onderbroken door druppelende pianonoten en clarinettonen. Micha Acher is net als zijn broer een uiterst getalenteerde, maar ook onverzadigbare muzikant. Een van zijn talloze projecten (naast opnieuw The Notwist en Tied & Tickled Trio) was Ogonjok, dat enkele jaren geleden twee leuke popplaten afleverde. De zangeres Stefanie Böhm is tegenwoordig actief als ms John Soda, waarmee ze, gewapend met haar liefelijke stem, enkele instrumenten en een groovebox melodieuze lo-fi songs brouwt. Haar actieradius is voorlopig beperkt tot enkele singles, maar daar horen we meer van. Fred is Dead is alweer een project van Pettersen zelf, dat vooral beïnvloed is door Americana: akoestisch gebaseerde folksongs, die geregeld uitwaaieren richting jazz en trash. Tweede man binnen deze groep is Florian Zimmer, die samen met Thomas Leboeg dan weer als Iso 68 actief is. Zij knutselen voornamelijk instrumentale composities in elkaar, die weifelen tussen melodie en geruis, elektronisch en akoestisch, song en klank. Hun warme klankbrokken zijn vooral geslaagd op het vorig jaar verschenen Mizoknek .
Enfin, zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan: het aantal vertakkingen, zij- en soloprojecten en guest-appearances is quasi ontelbaar en onmogelijk te overzien. De hang naar avontuur en speelplezier van deze muzikantengemeenschap is behoorlijk uniek in Europa, zeker met een output die zo kwalitatief is.
De internationale allures van Hausmusik kregen vorm in 1994, toen een single van Palace (Will Oldham) uitgegeven werd. Later kwamen daar ook een single van Smog en de eerste plaat van Calexico bij. Via die contacten werden al vlug gereputeerde namen uit het Amerikaanse lo-fi circuit als Doo Rag, The Mountain Goats, Cakekitchen en Barbara Manning aangetrokken voor de Hausmusik-festivals, wat alweer tot nieuwe vriendschapsbanden leidde.
Het tien-jarig bestaan van Hausmusik wordt nu gevierd met een mooi vormgegeven box (4lp/2cd cd-Rom), met exclusief werk van bovenstaande en vele andere namen. De muziek verrast misschien niet meer zoals enkele jaren geleden, maar biedt een mooi en gevarieerd overzicht van de Hausmusik-familie. Limited, so get it while you can!

various, Staubgold, Staubgold.
various, Do you think that I'll be different when you're through?, Hausmusik.

www.staubgold.com
www.hausmusik.com

Ook genoten van:
- Lali Puna (Scary World Theory, fantastische elektronika-pop met Marcus Acher van the Notwist)
- The White Stripes (White Blood Cells, woeha! RnR)
- Transmissions003 (live muziek van o.a. Fennesz, Marcus Schmickler en Kim Cascone )
- Bogdan Raczinski (My Love I Love,lieve nachtkamer-elektronica)
- Roots Manuva (Run Come Save Me, fris-klinkende, Britse hip-hop, wij houden het label Big Dada in de gaten)

verder: Fennesz in de Luchtbal, Köhn in de Shelter, Kid 606 interview in The Wire, de Minard en zijn formidabele crew. Rotslecht: Ballroom Sessions 6 in de Vooruit. Begrijp niks van Steven Spielberg, Alice Coltrane en bij uitbreiding alle vrouwen.