PART
1: Insomnia: een slapeloze brenger van onzekerheid
Lorimer Black, het hoofdpersonages in William Boyd's zevende roman,
Armadillo, heeft last van slapeloosheid. Zelf noemt hij het liever 'indigestie
van de ziel'. Misschien komt dat omdat hij zoveel te verbergen en te
verwerken heeft. Zo heeft hij, geobsedeerd als hij is door het Britse
klassesysteem, zijn naam van Milomre Blocj veranderd in Lorimer Black,
uit schaamte voor zijn zigeunerafkomst. Hij is een self-made man, en
werkt zich op tot de ster van een verzekeringsbedrijf, Fortress Sure.
Zijn functie daar heeft bijna iets mytisch: hij is niet zomaar een verzekeringsagent
maar iemand die het geclaimde verlies aanpast aan de werkelijke schade.
Hij verlaagt een overeengekomen bedrag en vertegenwoordigt zo het onzekere
in iets wat symbool staat voor zekerheden: verzekeringen. Alleen al
het woord 'verzekeringen' kan instant geeuwaanvallen oproepen. Maar
Lorimers avonturen en Boyd's hilarische vertelstijl maken dit boek het
verslinden waard.
PART
2: Intriges
In echte detective-noire-stijl worden intriges ineengevlochten. Op een
sombere ochtend ontdekt Lorimer dat één van zijn slachtoffers
nog liever zelmoord pleegde dan te bekennen dat zijn schadeclaim vals
was. Snel daarna wordt de held bedreigd door een andere tiep wiens schadeclaim
Lorimer sterk naar beneden haalde. Een onbekende, waarschijnlijk een
andere op wraak belust slachtoffer van Lorimer's professionaliteit,
brandt de verf van zijn auto. Bovendien wordt hij door zijn onpeilbare
bazen om duistere redenen van geadoreerde ster tot verdacht sujet gebombardeerd.
Er is ook de overspelige en hypocriete collega die zich, tegen Lorimers
zin, in zijn leven (flat, familie) nestelt, om dan, wanneer hij weer
geld en een vrouw heeft, eindelijk verdwijnt. En dan is er nog de zaak
van de manische rockster, die denkt dat de duivel op zijn linkerschouder
zit en die beweert dat hij dankzij Lorimer het licht gezien heeft. In
secties die de plot onderbreken, kunnen we lezen wat Lorimer in zijn
Boek der Veranderingen neerpent. Dat zijn de lucide dromen die hij soms
heeft en die geanlyseerd moeten worden, maar ook verwijzingen naar gebeurtenissen
uit zijn verleden die steeds terugkomen. Die zouden kunnen verwijzen
naar het waarom van zijn naamwissel. Zijn eigen spinsels en identiteit
vormen weer een ander raadsel voor de held. Maar wat hem het meest van
zijn stuk brengt is de onzekerheid die Flavia Malinverno in zijn leven
brengt. Hij is zelf wel zeker dat zij voor mekaar gemaakt zijn, maar
de mysterieuze en onbereikbare schone die met een jaloerse artiest getrouwd
is, houdt hem in het ongewisse. Zij is ook één van de onderwerpen die
Lorimer van zijn slaapdokter moet gebruiken om toch te kunnen slapen.
PART3: Ironie
Op hilarische wijze wordt de ironie van het verhaal beetje bij beetje
naar voor geschoven. Lorimer, die als de beste zekerheden ontwricht,
maar die zelf enorm gesteld is op zekerheden zoals zijn status, zijn
huis, zijn auto, zijn job, zijn vaste LAT-relatie met ene Stella, zijn
oude buurvrouw, en vooral zijn collectie antieke helmen, verliest precies
al deze zekerheden. De manier waarop dat gebeurt zorgt voor het grootste
leesplezier. Boyd combineert een diepe laag psychologie met een flinke
dosis humor in deze pesoonlijke thriller van een persoon die vooral
heel erg veel nadenkt. Misschien wel iets te veel. De auteur doet dit
door Lorimers verschillende sociale en andere angsten te beschrijven.
Zo is Lorimer iemand die wanhopig Griekse helmen verzamelt, ook al weet
hij dat "ze alleen de illusie van bescherming geven." Maar wanneer hij
en zijn werk en waarschijnlijk ook Flavia verliest zet hij stomweg zijn
meest waardevolle helm op zijn eigen hoofd. Dit is zowat het symbool
voor wat hij geworden is: een kleine man die alles verloor en nood heeft
aan bescherming. Armadillo betekent trouwens 'kleine gewapende man'.
De scène waarin hij doodleuk naar de dokter stapt omdat hij zijn eigen
helm niet meer afkrijgt betekent het ultieme verlies: zijn dierbaarste
bezit wordt stukgeslagen. Tegelijkertijd is het de climax van Lorimer's
Woody Allen-gehalte.






