À l’attente du livre d’or is een uitzonderlijke productie. Onder meer zijn ontstaansgeschiedenis is niet alledaags; de KVS startte zo’n vijf jaar geleden een project op waarbij theaterelementen allerhande werden uitgewisseld tussen Brussel en (voornamelijk) Kinshasa.  Onder meer regisseur Johan Dehollander ging in op de uitnodiging. Hij gaf er een workshop rond de absurde teksten van Roland Topor, een Franse surrealist die The Tenant schreef, in 1976 verfilmd door Polanski. De ideeën die hij daar opdeed lieten hem niet meer los en zo evolueerde het project tot de energieke voorstelling die het vandaag is met vier Congolese en twee Vlaamse spelers.
 
Want aan energie geen gebrek, regelmatig knalde de muziek door de boxen (de oordopjesautomaat aan de ingang deed erger vermoeden dan nodig) en ging de zestallige groep aan het springen en dansen als een stel ADHD’ers. Maar even snel schakelde de voorstelling in een andere mood. Jeugdherinneringen werden bovengehaald: die keer dat je in je bed plaste en ze de volgende nacht een levende pad aan je been bonden, of je buurvrouw die elke ochtend in haar badjas het stukje stoep voor haar deur stond te boenen. Een brief van Leopold II aan zijn missionarissen wordt geprojecteerd: of ze zijn onderdanen niet wat meer op de voordelen van armoede wouden wijzen. Geluidsfragmenten van de hoge pieten: Kasavubu, Lumumba, … Een verhaal in Lingala. Viva bomma, patatten met sossiesen!
Bij het huwelijk tussen Congo en de onafhankelijkheid droeg de bruid een sleep van Belgisch kant, één die maar bleef duren. De makers vertrokken vanuit hun verwarde gevoelens rond deze koloniale periode, die nog steeds erg actueel is, bewijze ook de aandacht rond vijftig jaar Congo. Dit verklaart ook de titel; le livre d’or verwijst naar het mythische boek waarin alle recepten zouden staan die een staat garanderen waarin goed bestuurd wordt en vredig samengeleefd. Het tegenovergestelde dus van de overkokende realiteit.  

Een Vlaams personage worstelt met een spraakgebrek, wat vaak de nodige hilariteit veroorzaakt. Met schoolborden, torens en pistolen probeert ze de communicatie te bevorderen maar ze lijkt niet altijd helemaal door te dringen. Aan deze kwaal leek de hele voorstelling te lijden, iets schiep een ongewilde afstand. Creëerde de taal – voornamelijk Frans - een barrière? Was de context te verschillend: uitgelaten Congolese theatergangers versus het meer gereserveerde Belgische publiek? Gelukkig viel dit bezwaar op de sterke momenten weg. Wanneer verkiezingen worden geënsceneerd met toespraken van ‘de rode’ en ‘de witte’ kandidaat is het moeilijk je lach in te houden, vooral als ze tot het gefundeerde besluit komen dat de nationale vlag moet vervangen worden door een string.
Wat is op het einde van de hotsende rit de moraal van het verhaal? Uit de ongestructureerde opeenvolging van gedachten, ideeën, dans en herinneringen valt niet makkelijk een eenduidige boodschap te puren. De bedenking dat geschiedenis altijd meerdere gezichten heeft, komt misschien nog het dichtst in de buurt. Hun boek hebben ze nog niet gevonden maar zo zwaar ligt het wachten hen niet. Theaterspelen. Zou het helpen? DAT IS ZEKER!