Meest recente artikels:
Summerschool Kunstkritiek
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Review Dit is mijn vader
Meer artikels van Christoffel Hendrickx:
Review Boyamba Belgique
Review Unfold
Interview Jeroen De Man en Vincent Rietveld
State of the Union
Review Kokoschka Live!
DEZE TIJD HEEFT NIEUWE RITUELEN NODIG!
datum 31.08.2010
rubriek Podium
Oskar Kokoschka, een Oostenrijks expressionist, was een bijzonder man. Niet alleen wilde hij de perfecte imitatie van een ideale vrouw in een pop die dan voor hem als het gedroomde schildersmodel kon dienen, daarnaast was hij extreem gevoelig, bazig, seksverslaafd en licht gestoord. Dat is alleszins het beeld dat we van hem krijgen als we Kokoschka live! bekijken. Misschien zijn deze eigenschappen eerder kenmerken van de spelers/makers die gisteren in het interview al verklaarden dat ze niet schatplichtig zijn aan Kokoschka maar aan zichzelf.
Tijdens het stuk komen heel wat verschillende vormen en stijlen aan bod en deze wisselen elkaar steeds op een vrij extreme manier af. Sommige van de scènes waren voor mij beeldend onleesbaar, of alleszins onvertaalbaar, en deze probeerde ik dan gewoon over mij te laten komen, wat meestal leidde tot een uitbundig lachen. De humor kwam dan ook voort uit het grote contrast tussen stijl en inhoud of door de karikaturale behandeling van het vaak nogal serieuze of schoolse materiaal.
Op sommige momenten gaat de, naar onder andere revue verwijzende, vertoning dan ook zonder veel omwegen de chaos omarmen en het publiek wellicht irriteren; sommige mensen vinden dit waarschijnlijk allemaal maar niets. Zo vond de man naast mij het bijvoorbeeld niet nodig te applaudisseren aan het eind van de voorstelling. Nochtans wordt duidelijk gemaakt dat het hier om technieken gaat en wordt expliciet de draak gestoken met ‘normaal theater’.

De grenzen die tijdens de voorstelling afgetast worden, zijn dezelfde als die afgetast in de avant-garde en zijn een gevolg van de vrijheid die gegeven wordt aan ontoombare creativiteit. De vrije gedachte en vrije vorm worden wel nog in een zeer strak jasje gestoken, want ondanks het gevoel van je m’en foutisme en ongebreidelde expressie, zie je wel een zeer geraffineerde machine aan het werk. De transformaties die de acteurs, het podium en de sfeer ondergaan, worden bewerkstelligd door de soms acute en soms subtiele wisseling van muziek, positionering, kostuum enzovoort. Deze gebeuren zo organisch en spontaan en met zo veel variatie dat men bijna zou vergeten wat er allemaal gaande is.
De machine is dus goed geolied en de spelers zijn duidelijk, als groep, niet aan hun eerste wedstrijd toe. Ze zijn misschien niet allemaal de beste spitsen maar ze halen wel het beste in elkaar naar boven. Hun oprechtheid en gebrek aan schaamte creëren authentieke spiegels van vreemde personages die we allemaal herkennen in onszelf en anderen. Wanneer ze ons dan ook nog gaan aanvallen en aanspreken voelen we onszelf zelfs even part of the gang.

In stukken als Kokoschka live! zie ik vooral de zin en de energie van theater terug zoals dat hele bevolkingsgroepen kan aanspreken en binden. Het bruisende gevoel van ‘we maken een verschil’ en ‘het gaat niet om onszelf’, het is een collaboratie die natuurlijk aanvoelt en die in haar kinderlijke omgang met vrije expressie de essentie van het dadaïsme benadert. De makers zijn volgens mij vooral vies van de elitaire omgang met ons kunstenerfgoed en wellicht met kunst in het algemeen. De neuzen die in de lucht hangen willen ze even met volle kracht naar de grond draaien, naar de modder en de shit en de eigen voetstappen er in, zodat ook zij, die in de illusie leven van ’wat ik zelf denk maakt het verschil’, even beseffen dat vooral wat ze doen iets uitmaakt.
Want tenslotte is het dat: een actieve en aanwezige transformatie van menselijke energie waar iedereen deel van wordt. Zoals in the good old days, een publiek ritueel waarin zowat alle menselijke emoties in een sneltreinvaart en in uitvergrotingen aan bod komen zodat we toch maar weer even beseffen wat we zijn als mens. “Liefde is de motor van mijn bestaan, en kunst de contactsleutel.” schreef Kokoschka, en de ironie in de stem kon deze waarheid niet kapot maken. Kokoschka live! is een uitdagend en interessant schouwspel dat wellicht veel tegenstrijdige emoties opwekt en net daarom zeker zijn plaats verdient op dit festival.
 
Reageer
Voornaam
Naam
Email
Reactie