Oorlog. Wat het met je doet als je niks anders gekend hebt. Hoe het vreet aan jezelf, je verleden en toekomst, je hele generatie. Met handen en voeten, film en muziek en een handvol talen, proberen ze het duidelijk te maken. “Bent u nog mee, we leggen het graag nog even uit." Verwacht geen kille tijdlijn of grafieken over slachtoffers, hier is het persoonlijk, hier is het authentiek. 
Soms wordt het publiek op het verkeerde been gezet maar de twee presentatrices, inclusief glinsterende galaoutfit en Colgate-smile, houden ons bij de les. De getuigenissen zijn ernstig, beangstigend, vol stille woede of verwarring maar vaak ook hilarisch. Al is er meestal een bijklank aan het gelach. Wanneer de vrouwen in een scène 'voor de oorlog' aan het hamsteren slaan en weigeren zich met koken bezig te houden, vormen de mannen knoeiend met enkele keukeningrediënten een komisch tafereel. Maar de onderhuidse nervositeit die uitgroeit tot hysterie spreekt onze overlevingsinstincten hevig aan.
 
De belangrijkste boodschap die de makers volgens mij wouden meegeven, was hoe moeilijk het is de sfeer van een oorlog uit te leggen aan iemand die er nooit één heeft meegemaakt. Keer op keer benadrukten ze hun proberen, zoomden ze in en uit op hun eigen materiaal in de hoop dat we bij een bepaald perspectief de klik zouden maken, een beginnen begrijpen, een-dat is het dus-gevoel. Bij sommigen werkte dit herhalen of herkauwen van informatie verveling of irritatie op. We zijn gewend geraakt langs alle zijden bestookt te worden door externe prikkels, de boodschap moet kort en krachtig zijn. Maar waarom zou een scène niet langer mogen duren dan de tijd die nodig is om het basisidee uit de doeken te doen? Extra tijd geeft extra nuance, brengt de voorstelling in een ander ritme en zo ook in een andere sfeer en - waarom niet - sommige beelden zijn ook doodgewoon mooi. Het is toch ook normaal als iemand langer dan tien seconden een Picasso wil bewonderen.
 
De grootste sterkte van de voorstelling schuilt in de herkenbaarheid gecombineerd met authenticiteit. De bezoekers worden naar een gevoel van herkenning gelokt met taalmopjes en jongensachtig kattenkwaad- van het soort dat geen andere ambitie heeft dan revenge op te roepen. In deze staat is het publiek ontvankelijker voor de keiharde Irakese realiteit, de 'ver van mijn bed'-show blijkt ook een beetje in mijn achtertuin te liggen. De rauwe oorlogsgevoelens worden nog het best verbeeld in de finale waarin Oscars worden verdeeld voor onder meer 'beste angst'.  De 'bedankingswoordjes' van de winnaars gaan door merg en been. Na bijna twee uur waarin ernst altijd in luchtige omkader of- sluiering werd opgediend, worden we bruut met beide benen op de grond gezet.
Er mocht al eens een schaar(tje) in gezet worden, niet elke grap was even grappig, niet elk verhaal even aansprekend (om een voorbeeld te geven: de twee 'opaverhalen' van de vrouwelijke speelsters vond ik er maar wat bijgesleurd). Maar de gevoelens waren er, even talrijk en verscheiden als de talen, en o zo eerlijk. Zou er nog veel oorlog zijn, als iedereen zo eerlijk was?