Toch hebben landen als Hongarije, Tsjechië, Joegoslavië en Polen veel meer te bieden. Na het doorbreken van de muur werd immers een groot inhaalmanoeuvre ondernomen, zodat de vruchten ervan nu, ruim tien jaar na datum, voorzichtig de rest van de wereld binnensijpelen. Het Kroatische Lunar bijvoorbeeld heeft met There is no 1 (interview binnenkort!) een sterke plaat afgeleverd, die beurtelings refereert naar Mogwai en Trans Am en de Praagse formatie Uz Jsme Doma, die de muzikale gekte van Zappa met de punkspirit van The clash combineert, maakte op zijn vorige Belgische doortocht (in de 4Ad en VUB-café) een onvergetelijke indruk.
Ook op het vlak van elektronische muziek lijkt “Oost-Europa” nu een vaandeldrager gevonden te hebben: Yonderboi. Deze 20-jarige Hongaar heeft met Shallow and Profound een mooie debuutplaat gemaakt, die zich laat beluisteren als Kruder & Dorfmeister op excursie in Boedapest. Laidbackbeats worden geïnjecteerd met vlagen Oosteuropese folk- en jazzmuziek - Rudolf Tomsits, Gyorg Vukan, Zbigniew Namislowski….- maar je hoort ook Astor Piazzola, Herbie Hancock, zelfs een remix van Riders of the Storm van The Doors.

Op 18 mei trad Yonderboi voor een concert aan in de Brusselse VK. Hij had maar enkele van de op plaat figurerende live-muzikanten meegebracht: toetsenist Balasz Zsager, vocaliste Edina Kutzora en scratcher Bootsie. Het concert was eerder lauw, wat trouwens ook gezegd kon worden over de ontvangst: Yonderboi (a.k.a. Laszlo Fogarasi Jr.) oogde vermoeid en niet echt happig op een interview.
”We hebben op korte tijd zo’n zeventig concerten gespeeld, met bijhorende interviews en fotoshoots. Morgenmiddag moeten we in Frankrijk optreden en ’s avonds worden we dan weer verwacht in Boedapest. Het touren begint me grondig op de zenuwen te werken. Ik word enorm gefrustreerd bij de gedachte dat ik zo veel tijd aan het verliezen ben, in de tussentijd kon ik immers werken aan mijn muziek. Je moet weten dat het materiaal op Shallow and Profound minstens twee jaar oud is, het wordt dus stilletjes aan tijd om iets nieuws uit te brengen.”

Tijdens het concert viel vooral Balasz Zsager op, die met zijn subtiele, jazzy pianomotiefjes de muziek eficiënt inkleurde. Hij is de vaste schrijfpartner en inspiratiebron van Yonderboi. “Ik ken Balasz al van mijn schooltijd. Sinds enkele jaren sleutelen we ook samen aan songs. Meestal werken we eerst apart aan stukken muziek: hij schrijft vooral jazzriedels en melodieën, ik hou me meer bezig met beats en samples. We zijn inmiddels echt op elkaar afgestemd, als zwart en wit. We zijn momenteel bezig aan een nieuwe EP, Trevira Modern, die zal uitkomen onder de naam van Zsager. We zijn er echt heel tevreden over: hij klinkt meer jazzy, veel warmer dan Shallow and Profound .”

Zoals gezegd is de muzikale evolutie in Oost-Europa volledig aan ons voorbijgegaan, laat staan in Hongarije. Yonderboi heeft verwachtingen geschept, die er vroeger absoluut niet waren. Roert er dan nog iets in Hongarije? “De muziekscene is er echt in een razend tempo aan het groeien. Het is pas sinds 1989, sinds het vallen van de muur, dat we zelf kunnen beslissen wat we willen beluisteren. Daarvoor was er geen open muziekmarkt en het aanbod was heel erg beperkt. De aandacht voor elektronische muziek is vooral de laatste 2-3 jaar is sterk toegenomen. Ik denk bijvoorbeeld dat wij momenteel het drum ‘n’ bass paradijs van de wereld zijn: iedere week staat er wel een grote naam te spelen in Boedapest: Gooverider, Roni size, Metalheadz, Ed Rush, … ze zijn er allemaal al geweest en iedereen was heel enthousiast, zo van ‘hey, best parties ever!’. Ik zag David Holmes in Miami voor een publiek van amper 100 man en de week daarna durfde hij in Boedapest het podium niet op, hij was er rotsvast van overtuigd dat hij op de verkeerde plaats terechtgekomen was: er stonden meer dan 2.000 razend enthousiaste mensen op hem te wachten!”
”Momenteel duikt er echt heel veel muzikaal talent op, maar er zijn nog niet echt veel labels die geïnteresseerd zijn in elektronische muziek. UCMG biedt intussen wel al een groot spectrum aan dat soort muziek aan, niet alleen Yonderboi, maar ook van Marcel, Gabor Deutsch, Miraq i Myro, Amorf ördögök, … (in ons land bijna allemaal verdeeld door het Nederlandse Mole records. Er is ook een sublabel, Subtropic, met enkel drum ‘n’ bass. Daarnaast is er Juice records, maar die brengen meer tijdsgebonden muziek, meer modegerichte house en zo. Mijn eerste demo, waarop die remix van The Doors stond werd door hen uitgebracht in 1998. Juice en UCMG hebben een tijdje samengewerkt, maar intussen hebben hun wegen zich gescheiden. Het is nu ieder voor zich.”

De man achter het Hongaarse filiaal van UCMG, Laszlo Szell, blijkt ook de tourmanager van Yonderboi te zijn. Een doorgewinterde zakenman en gesprekspartner, die tijdens het gesprek geen seconde van de zijde van zijn beschermeling wijkt. Hij heeft echter wel een klare kijk op de muziekindustrie. “Het grote probleem in Hongarije is de popmuziek: wij hebben geen exportproducten. Alles wordt gewoon gekloond: we hebben onze eigen Madonna, Backstreet Boys, … noem maar op, en daar staat niemand op te wachten in het westen. Daarom zijn de multinationals absoluut niet geïnteresseerd in wat er zich bij ons afspeelt. Ze hebben immers een vertikale structuur: vanuit Londen worden er objectieven opgesteld over hoeveel Madonna-platen er in Hongarije verkocht moeten worden, maar de lokale producten interesseren hen geen zier – het is gewoon eenrichtingsverkeer…”
”Het succes van Yonderboi is natuurlijk een ander verhaal, en daar zijn de majors enorm jaloers op. UCMG heeft het geluk dat er ook filialen in Engeland en Frankrijk zijn. Via de vele Europese connecties zijn we uiteindelijk terechtgekomen op de westerse markten, en verder. Zo komt het dat we opgewonden reacties krijgen van muziekliefhebbers die de cd van Yonderboi op de kop hebben kunnen tikken in Ibiza of Singapore. Ze betaalden waarschijnlijk het driedubbele als ze hier zouden betalen, maar wat een gevoel moet dat zijn!”
“In Hongarije zelf doen we het ook heel goed, alles beschouwend. Het is immers heel moeilijk om er cd’s te verkopen: ze zijn er veel te duur. Vertaald in de Duitse munt betaal je bij ons ongeveer 120 mark. Maar Yonderboi heeft wel een aantal weken geleden een prijs ontvangen van de Hongaarse muziekindustrie: hij werd uitgeroepen tot ‘beste jong talent’, wat toch wel een belangrijk teken aan de wand is, denk ik: het doorbreken van de nationale grenzen is niet meer zo denkbeeldig als vroeger”

Het lijkt alsof er op dat vlak ook nog altijd een moeilijk te overschrijden grens is tussen het Oosten en Westen van Europa. Wordt dit ook zo aangevoeld? “Ik denk dat er nog altijd wel een soort solidariteit bestaat tussen Oost-Europeanen onderling, we hebben dezelfde smaak en emoties. Sinds 1989 delen we ook het enthousiasme bij de zoektocht naar nieuwe muziek. Er ontstaan dan ook meer en meer vormen van artistieke collaboraties tussen die landen. Zo gaat UCMG experimentele elektronica uitbrengen uit Wenen en Berlijn en easy listening en zelfs beruchte historische opnames uit Moskou. Overal duiken nieuwe labels op, zoals Kohvi Records uit Estland of Legkie/Snegiri uit Moskou. We worden uitgenodigd om te spelen in Warschau, Praag, … .. We hebben al een concert gegeven in Moskou en de reactie waren er ronduit overweldigend: iedereen was er opgewonden aan het dansen en schreeuwen, ze herkenden gewoon ieder groove en melodie. Het is gewoonweg ongelooflijk want de plaat is niet eens uitgebracht in Rusland – alles verliep via de copycat!!!”.

De toekomst van Yonderboi ziet er rooskleurig uit: de plaat werd op lovende kritieken onthaald en de rest van de wereld is klaar om overstag te gaan: “We krijgen volop aanbiedingen: in september gaan we bijvoorbeeld spelen in Brazilië. We hebben nu ook goeie contacten met Ubiquity Records, ik moet voor hen een remix maken van Redboy. Ik krijg ook veel goeie reacties van muzikanten en DJ’s: Gilles Peterson en Peter Kruder zijn grote fans, en Jake Wherry van The Herbalizer is inmiddels een goeie vriend geworden. In de toekomst ga ik misschien een paar releases doen op hun label. En dan zijn er nog massa’s aanvragen voor commercials en films, … het is echt wel behoorlijk hectisch aan het worden. Maar eerst en vooral ga ik me concentreren op nieuwe muziek, ik krijg echt de kriebels”

Shallow and Porfound is uit op UCMG en wordt bij ons verdeeld door Mole.
Foto: Frederic Lagast