Het openingsbeeld van The Making of Doubt maakt die twijfel meteen tastbaar. Als toeschouwer zie je zes bewegingloze lichamen waarvan het haast onmogelijk is uit te maken of het mensen zijn of poppen. Op het ritme van korte uitgeroepen tasks wisselen drie dansers en drie levensgrote poppen elkaar voortdurend af. Daardoor blijkt het moeilijk om het verschil bij te houden tussen poppen en dansers. Allemaal dragen ze een zelfde kostuum en bewegen ze gelijkaardig. En zo ontvouwt The Making of Doubt zich tot een gedegen onderzoek naar beweging als teken van leven. Dat wordt ook duidelijk wanneer in het midden van de voorstelling een groot stuk karton over de scène beweegt, zich langzaam vervormt, en in de verbeelding van het publiek een soort levende kolos wordt. Sadler toont aan dat beweging zelfs het meest levenloze, vormeloze stuk dode materie de illusie van (een eigen) leven kan meegeven.

De voorstelling fascineert het sterkst wanneer ze haar dansers en levenloze figuren combineert tot danslichamen met de vreemdste prothesen. Eenvoudig verhuld door kledij krijgen de dansers een derde arm of been. Langzaam zoeken ze uit hoe ze zich kunnen voortbewegen. De figuren die je zo te zien krijgt tarten de logica en blijven verbazen. Dat beeld wordt al helemaal een aanslag op de zintuigen wanneer de aangebonden ledematen worden onthuld. Zelfs wanneer de dode aanhangsels duidelijk zichtbaar bewogen worden, blijft de illusie van het vervormde lichaam je in de ban houden. Het hoogtepunt van Sadler's voorstelling is dit moment waarop ze dode en levende materie naadloos samenbrengt tot een beeld waarvan je de illusie beseft en er toch in gelooft.

Ook al is een voorstelling als The Making of Doubt meer dan geslaagd labowerk, door haar metatheatrale thematiek blijft deze steeds een gesloten universum. Een voorstelling als Johnson & Johnson drijft op eenzelfde ambigue kracht, maar vindt door een duidelijk verhaal meer aansluiting bij de leefwereld van het publiek. Niettemin is dit verhaal al een vreemde mengvorm op zich. Soms idyllisch als een sprookje, dan weer rauw als een Griekse mythe boort het tot vaak miskende dieptes van de menselijke levenscondities. Diep in een bos volgen we een vrouw in haar pogingen om samen te leven mat haar man Johnson, een jager met twee gezichten. Hun relatie is er een van gemengde en heftige gevoelens, verlangen en onverschilligheid, geweld en macht. Het verhaal beschrijft hoe het hart van de vrouw uiteindelijk een steen wordt, die ze later gebruikt als wapen om haar man te doden.

Dit uitgepuurde, symbolische verhaal wekken Manah De Pauw en Soetkin Demey genuanceerd tot leven door het te koppelen aan uiteenlopende stijlen en genres. De uitgekiende setting van een poppenhuis in een bos brengt de toeschouwer al van voor de voorstelling begint in een soort idyllische verbeeldingswereld. Maar al gauw is de dreiging die van het bos uitgaat reëel. Kinderlijke fantasie en Freudiaanse oerdriften worden naadloos met elkaar gecombineerd. En de burleske speelstijl doet het stuk baden in een tragicomische sfeer. Deze lichtzinnigheid maakt het mogelijk om onbevangen over zware thema's te praten, zoals huiselijk geweld en stille terreur. Daarbij ontsnappen ook de personages niet aan een genuanceerde karaktertekening. Hun positie is nooit eenduidig. Rollen worden zelfs beurtelings of gelijktijdig door de acteurs en een pop gespeeld. We zien vrouwen met baarden, mannen met borsten, gekwetste daders en wrede slachtoffers. Enkel de toeschouwer kan uitmaken hoe hij het getoonde interpreteert.

Johnson & Johnson lijkt wel een sprookje zoals het ooit bedoeld geweest moet zijn: confronterend maar fascinerend, accuraat in haar eenvoud, reëel in haar fictie. Want als er één spanningsveld is dat De Pauw weet te bespelen is het dat tussen fictie en realiteit. Zowel de epische muziek, het magische decor en de satirische speelstijl maken het verhaal voor de toeschouwer heel tastbaar. Maar tegelijk wijzen deze tekensystemen net naar een soort geconstrueerdheid die de fictie voortdurend ondermijnt. De realiteit in de fictie wordt verder in de verf gezet door een vertelperspectief dat een direct contact legt met het publiek. Ook de expliciete naakt- en kusscenes zijn theatrale acties die onvermijdelijk een reële kant hebben. En zo haakt de fictie zich subtiel in de realiteit van de toeschouwer en omgekeerd. Dat maakt Johnson & Johnson tot een aanslag op de onderbuik die aantrekt en afstoot, maar steevast fascineert.

Wat The Making of Doubt en Johnson & Johnson gemeen hebben is dat ze niet zozeer een onderzoeksresultaat, stelling of verhaal gaan ensceneren. Beide voorstellingen blinken net uit in het tastbaar maken van een spanningsveld vol contrasten. Thema's als manipulatie en illusie bij Sadler of complexe relatieproblematiek bij De Pauw vormen slechts een baken in een verbeeldingswereld vol ambiguïteit. Hierin wordt de kijker uitgedaagd om zelf op tocht te gaan en een standpunt uit te tekenen. Bewust van de impact van de eigen zintuigen. Verkennend. Nieuwsgierig. Twijfelend.




The Making of Doubt, gezien in CAMPO op 14/02/2009.



Johnson & Johnson, gezien in CAMPO op 06/03/2009.



Credits The Making of Doubt
Concept & choreografie: Colette Sadler
Performers: Eva Baumann, Maxwell McCarthy, Sybille Müller & Jara Serrano Gonzalez
Poppen en props: Kattrin Michel & Klemens Kuhn
Licht: Florian Bach
Muziek: Zoviet*France

Credits Johnson & Johnson
Concept: Manah Depauw
Spel: Soetkin Demey en Manah De Pauw
Film: Jen Debauche en Manah Depauw
Soundscape: John Bunnens
Scenografie en licht: Raphaël Rubbens
Multimedia: Yacine Sebti
Advies: Hans Bryssinck


www.campo.nu
www.stammerproductions.com
www.margaritaproductions.be