Van Dolron - Ik comprimeer mijn eigen denkproces van zes weken in een voorstelling van anderhalf uur en laat zien welke denkstappen ik heb gemaakt. Er gebeurt in zo’n tijdsspanne ontzettend veel. Dingen gaan kapot en nieuwe gedachten ontstaan. Al bouwend verander ik telkens van mening. Het uiteindelijke stuk is eigenlijk een soort making of van mijn conclusie en het maken ervan voelt als het schrijven in een dagboek. Ik schrijf al die bewuste scènes omdat ik het anders niet kan verwoorden. In mijn leven worstel ik voortdurend en het is troostrijk dan een vorm te vinden waarin de dingen begrijpelijk worden.
Op toneel ben ik een soort verhoogde versie van mezelf, net als bij een eerste afspraakje. Daar toon je ook een selectie van de mooiste, grappigste, beste delen van jezelf. Iedere voorstelling is een zelfportret van waar ik op dat moment mee bezig ben. Ik ben dat, maar mijn worsteling is, net als zo’n date, wel geregisseerd.

Leugens en illusie - De dramatische situatie van theater is dat er iemand op het podium staat. De gelijktijdigheid van het publiek en mijzelf op die plek vind ik razend interessant en leuk om mee te spelen. Ik zoek naar de verbinding tussen het thema van de voorstelling en dat theatrale kader. In Laatste Nachtmerrie jut Dion Vincken bijvoorbeeld het publiek op met een tirade zoals de neoconservatieve politici in Amerika dat ook doen tijdens hun speeches. We laten niet alleen zien hoe de politiek werkt, maar maken het publiek ook deelgenoot. Zij zijn de Amerikanen en merken op een gegeven moment dat ze zich helemaal laten meeslepen in wat wij zeggen, ondanks, of misschien juist desondanks, het feit dat ze weten dat het een theatrale illusie is.



Foto: Pieter Boersma


Ontmanteling - Strauss heeft het vaak over leegheid, dat we niets te melden hebben en dat het leven inhoudsloos is. Daar ben ik het mee eens. En ik vind ook dat ik een nobele reden heb om te liegen, net als hij en als al die Amerikaanse neoconservatieve politici. In hoeverre ben ik dan zelf schuldig aan indoctrinatie? Tegelijkertijd geef ik heel veel van de truken en tactieken die ik gebruik weg. In plaats van zoals Bush simpel te liegen, breng ik een extra laag aan in de leugens.
Door het benoemen van de dingen kun je ze ontmantelen en blootleggen, maar ook versterken. In Laura en Lars (Van Dolron’s nieuwste voorstelling - JR) zeg ik dat ik na de voorstelling in het theatercafé ben. Mensen kunnen me daar aanspreken als ze daar de behoefte toe hebben. Aan de ene kant maak ik een opening, ben ik oprecht en benaderbaar. Tegelijkertijd gaat het toneelstuk in de kroeg door en sta ik daar nog steeds op een soort onzichtbaar podium. Zo werkt het ook in Laatste Nachtmerrie, alleen dan op politiek, filosofisch én ook emotioneel niveau. Goed geïnformeerde mensen begrijpen dat de hele politieke setting een illusie is. Ze snappen dat die nodig is om een bepaald statement over te brengen. Ik laat mijn Bush-personage ook erkennen dat hij slecht is en dat maakt hem, in mijn stuk, uiteindelijk goed. Ik begin bij de politiek, maar laat aan het eind zien dat dit ook op onszelf terugslaat. Het publiek is zich bewust van de illusie en kan uiteindelijk kiezen daarin te geloven of niet.


Juf met knipoog - Mijn jongens – Dion Vincken en Wouter de Jong - zijn de mannetjes met grote ego’s die de illusie nodig hebben. De dienstbare, domme jongens. Met heel veel plezier en weinig scrupules laat ik hen doen wat ze moeten doen. Ik ben zelf de politiekfilosoof. Eigenlijk zijn zij George Bush en ik ben Leo Strauss. Het publiek betrapt zich er steeds op dat ze in de jongens geloven, door hen worden overtuigd, maar dan kom ik, als strenge juf met een knipoog tussen beide: “...maar jongens, dit gaat toch helemaal niet over politiek!” Dan zien de luisteraars in dat zij medeplichtig zijn aan het proces, dat ze zich hebben laten meeslepen. Op een grappige, frisse en cynische manier leggen we de illusie achter de illusie bloot.


CREDITS
Het Theaterfestival 2008 - KEUZE TF-1 (Nederland)
Laura Van Dolron
Laatste Nachtmerrie
Van/met: Laura van Dolron (regie & tekst), Dion Vincken, Wouter de Jong, Laura van Dolron (spel)