Duitsland heeft onbetwistbaar een van de meest vibrerende en progressieve muziekscenes in Europa. Groepen uit de jaren '70 als Can, Neu!, Faust, Kraftwerk, Cluster en (God beware...) Tangerine Dream waren hun tijd kilometers ver vooruit en worden nu eindelijk op hun ware waarde geschat. In hun kielzog zijn gedurende het laatste decennium een schier oneindig aantal getalenteerde landgenoten opgestaan. Acts als Oval, Mouse on Mars, The Notwist, Kreidler en Tarwater zijn maar het topje van de ijsberg: voor wie dieper wil graven moet maar eens op zoek gaan naar de releases op labels als A-Musik, On/Off, Mille Plateaux, Compost of Sonig: een ware schatkamer. Voeg aan het lijstje nu ook maar Couch toe (op Kitty-Yo): dit gezelschap heeft zich met zijn derde plaat ruimschoots overtroffen. Profane bevat instrumentale, veelgelaagde composities, die zowel refereren naar Slint als (natuurlijk) Can. Vanuit een eenvoudige rockbezetting (bas, gitaar, keyboards en drums) worden de contouren uitgetekend van een opwindend klanklandschap, waarin voortdurend gegoocheld wordt met stemmingen en structuren. 'Meine Marke' klinkt jazzy en somber, met Micha Acher (van the Notwist en Tied & Tickled Trio) op blazers, 'Doch Endlich' is opgebouwd rond een repetitieve riff die algauw hypnotiserende vormen aanneemt, terwijl keyboards en een droeve cello op de achtergrond een bittere krachtmeting aangaan. Elders wordt dan weer geëxperimenteerd met tegenritmes en ambientklanken. Profane is de ideale soundtrack bij een nachtelijke avontuur in een grote stad, dreigend en melancholisch, waar schoonheid in de kleine hoekjes terug te vinden is.

Minder goed in het oor liggend is het nieuwe album van Fennesz, Endless Summer. Oostenrijker Christian Fennesz is een veelzijdig muzikant. Met de groep Maische maakte hij furore in het ondergronds rock-circuit, hij was een van de leden van de jazz big-band Orchester 33 1/3 en het recente Fen-O-berg project (samen met Jim O'Rourke en Pita) diende als speeltuin voor zijn improvisatiekoortsen. Bovendien is hij constant actief als componist voor performances, danstheater en film, zodat zijn oeuvre gestaag aangroeit. Fennesz begon reeds heel vroeg te experimenteren met de sonische mogelijkheden van de gitaar. Net als John Cage deed met de piano, ging hij zijn instrument bewerken met draad, magneten en allerlei werktuigen, om zodoende een eigen geluidswereld op te wekken. Met het ontdekken van de computer ging een nieuwe wereld open: hij stond vrij om zijn eigen spielereien te samplen en te editen. Het procédé dat hij ontwikkelde noemt hijzelf "the guitar minus the guitar": hij neemt het geluid van zijn instrument op, maar ontdoet het bij de digitale reconstructie van zijn centraal timbre, zodat alleen maar de boventonen en het gezoem en geschraap van de snaren resteren. Wat overblijft zijn schimmen van vertrouwde gitaarklanken en -akkoorden, die hij doorweeft met prikkelende elektronische klanken. Net als de titel aangeeft, is de muziek op Endless Summer merkbaar minder donker dan op zijn voorgangers. Zijn fixatie voor Brian Wilson (hij maakte al een versie van The Beach Boys ''Don't talk (put your head on my shoulder)' op de 'Fennesz plays' 7") is het best te horen op 'Caecilia': onder de geluidsruis resoneren een vibrafoon en heerlijke zomerse melodieën. Op 'Shisheido' wordt een elektro-akoestisch tapijt geweven van allerlei waaierende klanken die na verloop van tijd een fascinerend patroon vrijgeven en 'A Year in a Minute' drijft op een drone van noise en synths, magisch en overweldigend. Niet alles op deze plaat is even geslaagd, maar er zijn genoeg momenten van onvoorstelbare schoonheid om van een klassieker te gewagen. Fennesz heeft een eigenzinnige taal ontwikkeld die even veel waarde hecht aan melodie als aan klank, wat zijn composities zowel een abstracte als vertrouwde stemming geeft. Criticasters zullen de muziek als arty en intellectueel omschrijven, maar ik hou het bij prikkeldraad-muziek: het prikt wel even, maar eenmaal gevallen blijf je er gegarandeerd een tijdje in vast hangen..

Couch, Profane, Kitty-Yo.
Te beluisteren op www.kitty-yo.com
Fennesz, Endless Summer, Mego.
Te beluisteren op www.mego.at/fennesz.html

Ook gesmaakt: Sparklehorse It's a Wonderful life], Joe Henry [scar, Squarepusher [My red Hot Car 12"], de soundtrack van Requiem For A Dream en stukjes van Nitin Sawhney [Prophesy] en Autechre [Confield].