In eerste instantie komt haar ballet zweverig over, gewichtloos. Pas na een tijdje wordt zichtbaar hoe gecontroleerd door de machine haar bewegingsvrijheid is. Armen en benen strekken, tot een bolletje opkrullen, pirouettes en tuimelingen in de lucht, plat op de grond. De bewegingen zijn ingehouden en beperkt. Het ritme van de verplaatsingen van de machine bepaalt bovendien het ritme van de dans. Ze beweegt ook temidden van vier gigantische, transparante schermen. Maar niet alleen controleert de machine de danseres, de danseres controleert ook de machine. Met haar gewicht zet ze druk en doet ze de machine andere richtingen op bewegen dan het toestel zelf uitgaat. Bij iedere stop of vertraging deint de machine na onder het gewicht.

De choreografie stopt, en de danseres verdwijnt uit het zicht. Als de scène opnieuw centraal verlicht wordt, hangen twee danseressen in plaats van één aan de machine. Samen voeren ze dezelfde choreografie uit. I, en II, springt in mijn hoofd op. Klopt. Lichtwissel, drie danseressen. Na een laatste lichtwissel, vier. Perfect voorspelbaar, en toch blijft de spanning in de voorstelling constant. Er wordt een verwachting gecreëerd waarvan de toeschouwer nooit zeker is of ze zal worden ingelost. Bovendien wordt wel telkens dezelfde choreografie uitgevoerd, maar heeft ze keer op keer een andere impact. De eerste indruk van lichtheid bouwt geleidelijk af naarmate meer danseressen aan de machine komen te hangen. Het ballet gaat steeds zwaarder ogen, steeds meer inspanning moeten de danseressen doen om de bewegingen tot uitvoering te brengen. Vooreerst moeten ze in de ruimte rekening houden met de aanwezigheid van de ander, en worden hun bewegingen daardoor kleiner. Bovendien oefent het groeiende gewicht steeds meer druk uit op de machine. Deze maakt steeds diepere buigingen en heftigere schommelingen en beïnvloedt zo in stijgende mate de bewegingen van de danseressen. Tenslotte hebben de bewegingen van elk van de danseressen invloed op die van de andere. Als er één een fout maakt is dit voor alle anderen voelbaar, en moeten zij hun bewegingen aanpassen. Synchroon bewegen wordt steeds moeilijker.


Foto: Hendrik De Smedt

Moedig vraagt Verdonck geduld, hij vraagt begrip, en vraagt tijd. Voor zichzelf vraagt hij de tijd om zijn opzet consequent door te voeren. Enkel door per choreografie slechts één danseres meer aan de machine te hangen, en ze identieke choreografieën te laten uitvoeren, kan hij de subtiele veranderingen laten zien die de aanwezigheid van één persoon méér teweegbrengt. Elk individu heeft impact op het gebeuren. Van het publiek vraagt hij de tijd om telkens opnieuw te kijken naar dezelfde choreografie, dit telkens opnieuw met andere ogen. De blik verandert overigens uit zichzelf, want de bewegingen zíjn elke keer anders. Vreemd genoeg kijk ik ook elke keer naar andere dingen op de scène. Het is omdat wij niet op onszelf bestaan, dat wij blijven kijken om te zien hoe elke andere mens ons dwingt onze ervaring, onze perceptie, onze blik bij te stellen.


CREDITS
Het Theaterfestival - DE KEUZE '08
Kris Verdonck
I/II/III/IIII
Van/met: Kris Verdonck (concept/regie), Marianne Van Kerkhoven (Kaaitheater/dramaturgie), Annabelle Chambon, Claire Croizé, Alix Eynaudi, Gemma Higginbotham, Nikoleta Rafaelisova, Eveline Van Bauwel (dans), Stefaan Quix (muziek), Serge
Grootaert, Simon Salaert, Bart Verhaegen (machinisten), Luc Schaltin (lichtontwerp), Shampoo & Conditioner (kostuums). Productie: Margarita Production voor stilllab. Coproductie: Kaaitheater, Vooruit, Buda Kunstencentrum.

Lees ook de volgende artikels over I/II/III/IIII
Christoffel Hendrickx - Een kort interview met Kris Verdonck