Een panel met Gilda De Bal, Vic De Wachter, Kris Cuppens, Dirk Buyse, Madelijne Sergooris, Eddie Vaes en Paul Gelissen onder leiding van Gommer Vanrousselt, gaf het verzamelde publiek een zeer gevarieerd beeld van de mens Wim Van Gansbeke. Als vriend, familielid en voorbeeld. Als scherprechter en provocateur, als romantische Don Quichote, als verlegen controlefreak. Als een engel, als een duvel –zijn merk-, als een God in Frankrijk, en nu dichter bij God. Al is die dan een constructiefout.

God is een constructiefout is de titel van een bundeling van 23 sonnetten en 9 verklaringen van de hand van Van Gansbeke. Hij heeft deze bundel zelf nog voorbereid, maar moest dit werk door zijn overlijden aan anderen overlaten. Gisteren was het moment aangebroken dat de eerste bundels officieel verspreid werden en het eerste exemplaar aan Wims weduwe Hilde overhandigd werd. En bij dit gebeuren hoorde ook het voorlezen van de sonnetten, waarvan u er overigens elke dag een kan vinden op de tweede pagina van onze dagkrant.
“Ik zou willen ontsporen, of is dat overvraagd?”, vraagt de man die zo hard geleefd heeft en zoveel gewild heeft. Zijn sonnetten kenmerken zich in vele gevallen als existentiële beschouwingen van een man die terugkijkt op zijn leven. Van een man die zovele dromen heeft gekoesterd dat ze nooit allemaal konden uitkomen. Die zegt: “Ik heb eigenlijk niets bereikt” en daar een beetje bitter door klinkt, maar deze bitterheid weet te verwerken tot humor. Want humor zit er in, in zijn sonnetten. Humor met weerhaakjes die gaan van ironie over sarcasme tot cynisme. Toch is er geen overdreven sentimentaliteit aanwezig in zijn gedichten en gebruikt hij vooral de taal als wapen, voorstander als hij was van een uitgepuurde schoonheid. Van alliteraties en assonanties. Een doordachte woordkeuze. En een rijm dat waar het gedwongen klinkt de humor helpt onderstrepen.
Ze gaan ook vaak over zijn grote passie, deze sonnetten, over het theater. Het theater waar Van Gansbeke van droomde is een theater “dat helder is zonder stom te zijn”. Een theater dat hem “uitzinnig aan het lachen brengt” en dat “de waarheid is, en de waarheid ligt niet in het midden”. Hij is dichter geweest, dramaturg, radiomaker, en acteur, maar hij zal wellicht het meest bijblijven als theatercriticus. “Onze keukentafel kreunde vaak onder het gewicht van zijn theaterkritiek”, vertelt zijn ex-vrouw Madelijne Sergooris. Als criticus zocht hij naar het wezen en de waarheid van de dingen en slaagde hij erin te kijken en te zien. “Het zien is het zijn waaraan het kijken vormgeeft”, zo verwoordt hij het zelf. In de hulde die de sprekers aan Van Gansbeke brachten, haalden ze ook een aantal hete hangijzers van het hedendaagse theater aan. Zo richtten zij zich tot de jonge theatermaker die hard moet knokken voor zijn subsidies, aangezien de theatercriticus zeer begaan was met deze materie, en hadden ze het in een afsluitend woordje ook over de theaterkritiek die steeds minder ruimte krijgt.

De avond eindigde met de stem van de meester, op band, die nog eens op zachte toon hard is voor een voorstelling. En als het zijn stem niet is die we zullen herinneren is het wel zijn “scherpe nietsontziende pen waarmee hij de podiumkunsten aaide”.

Gezien op 26 augustus in HETPALEIS, Antwerpen

CREDITS
Theaterfestival 2008 - Parallelprogramma
Sonnettenpresentatie Wim Van Gansbeke