In het begin is het donker. Een stem vertelt – in het Engels, de taal van alle Grote Verhalen- op een luchtige en grappige manier hoe God zin kreeg om de aarde te scheppen. Vervolgens zijn er vier episodes te zien, die telkens met een handgeschreven tekst op wit papier worden aangekondigd. "Mama, ik kan schrijven.”
Manah Depauw/God, gekleed in chirurgenpak- en handschoenen, brengt een miniatuurlandschap tot leven. Met grote, verwonderde ogen plaatst ze figuurtjes op de maquette: boompjes, hertjes, een Lam Gods, ...
Met plastic, papier en wat aarde schept ze de wereld. Het publiek kijkt toe, als fiere ouders. Het tafereeltje werkt op de lachspieren, zeker wanneer God een mensenhoofd – Bernard Van Eeghem- tevoorschijn tovert door de aarde in het midden van het landschap open te scheuren. Het einde van de onschuld, gedaan met het paradijs? “Pauze, please don’t leave”, smeekt een papiertje.
.jpg)
God speelt verder. Met behulp van het zeer expressieve hoofd van Van Eeghem wordt het lijden van Christus uitgebeeld. Het contrast met religieus theater is gigantisch. Ondanks de miniatuurtjes is het geheel grotesk: met ketchup en kleine galgjes wordt het lijden van Jezus weergegeven. “I can explain everything”, zegt een papiertje. Dan laat Van Eeghem zijn met ketchup besmeurde hoofd hangen: het einde van de Zoon van God. Is de schepper iemand die weet wat hij doet, of een kind lukraak een beetje speelt en de boel in het honderd laat lopen?
2000 jaar later. Van het paradijs rest nog een grasveldje met wat stenen. Er staat een ridicuul ogend tirolerhutje, een vrachtwagentje, en een tank. Vlaggetjes van België, Duitsland en Groot-Brittanië maken duidelijk dat er oorlogje gespeeld zal worden. Inderdaad, een beetje ongemakkelijk frunnikt God aan stenen, een geweer – net echt- , en soldaatjes. Triomfantelijk zet ze een Amerikaans vlaggetje op de steenhoop die rest, waarna ze de chaos een beetje slordig en snel opruimt. Typisch voor kleine kinderen is dat enthousiasme al snel plaats maakt voor verveling. Het tafereeltje wordt grimmiger, wanneer God van onder de stenen een roze, blubberig geslachtsdeel opdelft. Met een pistool schiet ze het ding aan stukken. Dit hoort niet thuis in haar landschapje.
Tijdens de laatste episode worden de resten van de schepping getoond: een hoop puin, met daaronder een man. Traag en ernstig ontbloot God het lichaam, wast het, en legt er een laken over. Ook God lijkt te beseffen dat dit meer is dan een spel. Het is de lelijke, naakte waarheid. Zij is schepper, chirurg, iemand die over leven en dood beslist. Het lichaam is een stille getuige van haar onschuldig ogende handelingen. Klaar voor dissectie. Wat liep er mis?
Stof tot nadenken. Ja, het gaat slecht met de wereld. Ja, we hebben met z’n allen het milieu verpest en zo… Maar er is meer dan deze moraal van het verhaal. How do you like my landscape misleidt. De goedkeuring van het publiek is niet nodig voor dit spelletje. Zij zijn het speelgoed. Terwijl de kijker glimlacht om de zogenaamde speelse onbenulligheid van God, is hij eigenlijk getuige van een perverse ondergraving van het Grote Verhaal van de schepping. God is een vrouw die het mannelijke geslacht vernietigt, de aarde wordt voorgesteld door een man, het landschapje heeft verdacht veel weg van een opengespleten vagina,…
Manah Depauw en Bernard Van Eeghem maken komaf met een hoop dingen die de Westerse mens als evident beschouwt. Wanneer we iets niet echt begrijpen, moeten we vaak een beetje dommig lachen. Het is dat soort gelach dat de voorstelling teweeg brengt. Tot een dood lichaam – massief en onmiskenbaar aanwezig- het publiek met zijn neus op de feiten drukt: How do you like my performance is niet zomaar een naïef kinderspelletje.
How do you like my landscape?
Van en met: Manah De Pauw en Bernard Van Eeghem.
Gezien tijdens ‘Something raw’ in Brakke Grond (Amsterdam) op 7 februari.