Kusturica noemt zijn spektakel zelf een punkopera. Le temps des gitans kan gedeeltelijk als musical geïnterpreteerd worden met zijn dynamische groepschoreografieën, zijn enorme decorstukken en zijn onconventionele percussie en zang. De regisseur slaagde er dan ook in om de grote en kale ruimte van het Palais des Congrès - waar doorgaans popconcerten worden gegeven - volledig te benutten.

Na een chaotische, bijna Kusturicaanse herorganisatie van de zitplaatsen gaat het doek omhoog. Acht reuzeniconen komen de scène op gedanst en zingen hun smart uit over het menselijke bestaan: het is een stukje dat we niet kennen uit de film. Meteen wordt de toon van het spektakel gezet. Verwacht geen rechtlijnige bewerking van de film, maar eerder een poëtische en mystieke versie die aangepast is aan de beeldtaal van de opera. Het magisch realisme spat van de scène. Verschillende sleutelelementen uit de film worden uitvergroot. Zo wordt een kalkoen ter grootte van een olifant ten tonele gevoerd; in de film kreeg Perhan het dier van zijn grootmoeder en bleef het lange tijd zijn trouwe metgezel. De sjeik der zigeuners - Ahmed - wordt op een gegeven moment in een soort pausmobiel over het toneel gereden.Een troep ganzen weet als bij wonder hun plaatsje te behouden te midden van bromfietsen, tractoren en het gehuppel van de  vele personages.

Ook de parallellen tussen de opbouw van het decor en het verhaal zijn betoverend. Wanneer Perhan naar Italië vertrekt, schuiven de twee heuvels van het decor uit elkaar: Perhan gaat westwaarts terwijl zijn dorpsgenoten meer en meer naar het Oosten worden verbannen. Bij de decorwisseling wordt telkens een projectiescherm neergelaten waarop stukjes uit de film worden vertoond.

Bij al deze magie vergeten we soms hoe verbitterd Perhan raakt naarmate hij de realiteit ontdekt. Zijn nonkel heeft Azra mogelijk zwanger gemaakt tijdens zijn afwezigheid. Van het huis dat Ahmed hem beloofde te bouwen, blijkt niks waar te zijn. Ondanks de geslaagde acteerprestaties en de dramatische muziek verliezen deze passages aan kracht in de operaversie. Het verhaal wordt immers anders opgebouwd en hierbij gaat het sociaal realisme van de film voor een stuk verloren. Tussen de verschillende liedjesteksten zit weinig coherentie en voor de toeschouwer die de film niet gezien heeft, valt het scenario moeilijk te reconstrueren. Met zijn carnavaleske scènes doet de opera met momenten meer aan Black cat, white cat denken.

Toch maakt de muziek van de toporkesten The No Smoking Band en het meer klassieke The Garbage Serbian Philarmonica het spektakel op zich al de moeite waard. De apotheose was een adembenemend technisch hoogstandje en werd gevolgd door lang applaus. En Kusturica zou Kusturica niet zijn als hij zich daarop niet met The No Smoking Band in het publiek begaf.






U kan de DVD van “Le Temps des gitans, een punkopera” bestellen bij Fnac. Bovendien is er een nieuwe uitgave van de film met extra’s, waaronder een fragment “Autour du temps des gitans”, een interview met Kusturica over het terugkerende thema van de zigeuners in zijn oeuvre, een reportage over het belang van de muziek voor de romacultuur en een alternatief einde voor de film.