Michael Gates Gill had alles mee om in het leven te slagen. Zijn vader was een bekend journalist bij The New Yorker en zelf kreeg de jonge Michael via het ‘old boys network’ de kans om aan de slag te gaan bij het grote reclamebereau JWT. Een perfect gezin, groot huis en veel geld moesten het gebrek aan vrije tijd en de lange werktijden compenseren. Tot hij plots te oud bevonden werd door het management. Van de ene dag op de andere stond de creative director op straat. Geen loon, alleen nog maar heel veel vrije tijd om achterom te kijken. De kinderen volwassen zonder ze te hebben zien opgroeien. Zijn huwelijk kabbelend op de golven der gewoonte. Als hij in de plaatselijke gym een andere vrouw ontmoet, is het hek van de dam. Als het vuur na enkele maanden gedoofd is, blijft hij achter met een pasgeboren zoon en een gebroken eerste huwelijk. Het is een verslagen man die in een hoekje van een plaatselijke Starbucks koffie zit te drinken als hem plots een baan aangeboden wordt. Vanaf dan krijgt het leven van de voormalige directeur een andere wending. Toiletten schoonmaken, vloeren schrobben, koffie maken en klanten bedienen. Stilaan leert Gill beseffen dat hij nooit zo gelukkig geweest is als in deze baan. De medewerkers zijn partners en ze steunen elkaar. Geen messen die in de rug gestoken kunnen worden, samen elke dag er tegenaan om elke klant een lekker tasje koffie te schenken. Het wordt een ontnuchtering voor de 63-jarige barista. Voor het eerst in zijn leven heeft hij een ziekteverzekering en wordt hem gevraagd of hij iets zou willen doen. Bij JWT kreeg hij alleen opdrachten die moesten uitgevoerd worden. Born with a silver spoon in his mouth is de uitdrukking die men heeft voor iemand die zich geen zorgen hoeft te maken over de toekomst. Gill bewijst echter dat het ongeluk in een klein hoekje kan liggen. 'Ik had ermee moeten ophouden toen ik nog jonger was', zegt hij over zijn vorige baan. Hij kreeg echter een tweede kans en heeft die met beide handen gegrepen.
Hoe Starbucks mijn redding werd kan beschouwd worden als het zoveelste feelgoodboek in het rijtje. Van hero to zero en back. Eind goed al goed. Langs de andere kant kan het boek gelezen worden als een aanklacht van de Amerikaanse sociale zekerheid. Als je rijk bent, hoef je je geen zorgen te maken als een bezoekje aan de tandarts je al snel 300 $ kost. Gewoon even van de geldhoop nemen en je hebt de beste verzorging die men kan dromen. Maar voor velen is een tandartsbezoek een onbereikbare droom geworden. Bedrijven als Starbucks bieden hun partners (men spreekt niet graag over medewerkers) veel meer aan dan alleen maar een wedde. Partners krijgen een uitgebreide zorgverzekering waardoor ze meer aandacht aan zichzelf kunnen besteden en daardoor ook hun eigenwaarde stijgt. De firma zorgt ook voor een permanente opleiding waardoor minder gegoeden toch de kans krijgen om een diploma te halen.
Hype?
Als ik op google de naam intik van Gill, krijg ik niet minder dan 32.700 hits. Niet slecht voor een man die koffies maakt in de Verenigde Staten. Maar het boekenvak is een marketing als een ander en momenteel is het feelgoodgehalte in de sector vrij hoog. Glamoureus feesten, Godin in jezelf, Leve de vrijheid zijn slechts drie titels die ik onmiddellijk bij een online boekhandel vindt. Het verhaal van Gill is een spiegel waarin we ons wellicht herkennen. De angst om te falen, de angst voor de toekomst, de angst om ouder te worden. Alain de Botton en Frank Furedi schreven er de respectieve boeken Statusangst en Cultuur van Angst over, waarin ze een meer filosofische benadering aanbieden van die hedendaagse angsten.
Met Hoe Starbucks mijn redding werd heeft de voormalige creative director een vlot boek geschreven waarbij hij de nodige positieve input biedt over zijn huidige werkgever. Ik geef toe dat ik in het buitenland ook kan genieten van de persoonlijke aanpak van Starbucks en de koffie is steeds een verademing voor een cafeïnejunk als mezelf. Alleen de Nederlandse vertaling laat soms een steekje vallen want de verschillende taartjes, scones en andere zoetigheden worden koppig vertaald als 'deegwaren', een verzamelnaam die ik associeer met pasta en lasagne. Combineer dat met een lay-out waarbij soms ganse zinnen over meerdere regels afgebroken worden (p.92) en een aantal schrijffouten en dan voel ik me als lezer weer eens in snelheid genomen door de gehaastheid van deze tijd.
(…) Hier bij Starbucks leken zowel de partners als de gasten om tactische redenen te hebben afgesproken dat ze elkaar het beste met respect en waardigheid konden behandelen. Ik had nooit eerder zo’n werkomgeving meegemaakt. Ondanks het feit dat ze vele maanden en zakken geld besteedden aan het schrijven van hoogdravende mission statements brachten de Quote-500-bedrijven die ik had meegemaakt het gezwets dat ze predikten niet in de praktijk. (p.124)
Er zijn plannen om het boek te verfilmen met Tom Hanks in de hoofdrol. Forrest Gump achter het koffieapparaat.
Gill was in 2007 te gast op de boekenbeurs om zijn boek voor te stellen. Luister hier naar de podcast.
Hoe Starbucks mijn redding werd – Michael Gates Gill
Uitgeverij Ten Have, Kampen, 2007
ISBN 978 90 259 5833 6
240 blz.
