In het Broelmuseum bevindt zich de expo Sound of Music. Achter de onopvallende voorgevel van dit museum huist een elegant interieur van een lang verleden tijd. Tussen de vaste collectie kom je de geluidssculpturen tegen, waar het één al sterker botst met zijn opgelegde omgeving dan het andere.
In de inkomhal word je al meteen verwelkomd door een charmante stereoketen. Het in 1965 ontworpen designmeubel is reeds mooi vergroeid met de marmeren vloertegels waar het op staat. In een kamer verder staat het bombastische ‘Tune Towers’ van Dennis Oppenheim: verscheidene metalen sokkels staan in de kamer opgesteld. Op elke voetstuk is een klein mechanisme geplaatst. Bij het duwen op een pedaal blijken die in werking te treden: een fragiel muziekje zalft de oren. Het doet denken aan de geluiden die een typische pittoreske muziekdoos met zich voortbrengt. Maar de porseleinen muzieknoten in ‘Tune Towers’ zitten vast in een verkeerd omhulsel: je ziet geen uit de doos springende ballerina in roze tutu, maar kille metalen constructies.
De route gaat verder in het aangebouwde nieuwe gedeelte van het museum waar de werken al wat meer ademruimte krijgen. Ook de klanken lijken hier meer hun weg te vinden. Pierre Huyghe heeft aan het plafond 288 aluminium buizen aangebracht. Van het moment dat je er doorheen loopt en enkele buizen aanraakt, wordt het een heus muziekstuk. De buizen zijn heel nauwgezet opgehangen, zodat ze een partituur vormen van componist John Cage. Als toeschouwer bepaal je echter zelf waar en wanneer je geluiden laat weerklinken. Je gaat zelf aan het componeren, spelend met toeval en stiltemomenten.
Er is terug de oversteek naar het herenhuis waar je enkele foto’s van Anton Corbijn passeert. In een aanpalende ruimte sta je plots tegenover een geluidloze strijd tussen een granaatappel met grootheidswaanzin en een in de knoop liggende wilgeteen. Dit is een aandoenlijk stukje humor: ‘Les Loquaces’ zou gaan over een hereniging van la Castafiore met Frank Sinatra…Nog verder - tussen 19de eeuwse schilderijen van honden, schapen en koeien in de weide – staan er twee atoomvormige objecten. Met aan de installatie bevestigde hoofdtelefoons kan je de elektronische en minimalistische muziek horen van Optical Sound.

Het voelt enigszins aan als een opluchting om terug buiten te staan. Doorheen het hele museum was een lichte storing voelbaar, een soort van ruis. De combinatie van het erg aanwezige interieur, de vaste collectie, de talrijke geluiden, beelden en klanken…Het is veel om in één keer alles te capteren. De verschillende aanwezige golflengtes maken van het horen een moeilijke missie, finetunen op één object gaat moeizaam. Een heel ander gevoel geeft het geluidsparcours buiten. Budascoop is het vertrekpunt waar je al meteen wordt uitgenodigd door Erwin Stache om een eigen klankfeestje te houden: geluidseilanden en klankkarretjes bieden je de kans een eigen stukje muziek te creëren, mits zelf actief mee te bewegen.
Indrukwekkend is ‘Time Code Matter II’ van Christophe De Boeck/Deep Blue. De installatie neemt een volledige zaal in beslag: in een cirkel zweven twaalf metalen platen. Bij het binnenkomen van de ruimte ervaar je een ijzige stilte, maar vanaf het moment dat je de cirkel betreedt, beginnen de platen te trillen. Elke stap die je zet, heeft een invloed op deze installatie. Het onheilspellende geluid werkt een beetje op je in: je zet zelf de platen in beweging, maar tegelijkertijd heb je het gevoel dat je het niet in de hand hebt. Het is krachtig, monumentaal en intimiderend. Het doet denken aan een plaats waar donkere rituelen zich afspelen: een soort van metalen Stonehenge, overspannen door een mysterieuze kracht.
In een andere uithoek van de Budascoop staat de kleurrijke miniatuur ‘The Fabulous Flea Circus’ van Koen Moerman. In het midden van een groot grasveld staat een minicircustent opgesteld waarin spannende dingen lijken te gebeuren. De optredens worden duidelijk gesmaakt door het aanwezige publiek, dat regelmatig enthousiast aan het applaudisseren gaat. Als toeschouwer zit je er maar onhandig naar te kijken. Hoe graag je ook wil, je zal nooit weten wat er zich in dit minuscule circus afspeelt. Enthousiast mee applaudisseren is daarom het enige wat je kan doen om toch enigszins mee te participeren aan het hele gebeuren…

De Budascoop eenmaal buiten, gaat de route verder richting Budatoren. Het grasveld voor de toren lijkt ofwel onderhevig aan een zeer plaatselijke en hevige regenbui, of ze lijkt geteisterd door onnoemelijk veel krekels. Maar het luide geraas komt uit een constructie van Edwin van der Heide dat op het gras staat. De ventielen die continu lucht uitspuwen creëren het vreemde lawaai.

In de toren huizen twee installaties. De eerste is ‘Dropper01’ van Arno Fabre dat een heerlijk concert der druppels laat horen. De schijnbaar banale materialen verbergen echter een hoog staaltje techniek. Vanuit een centrale waterbak aan het plafond dalen verscheidene slangetjes af naar onderstaande opvangbakjes – gemaakt uit bloempotten, drumvellen, elastiek, planken…Ingenieuze software zorgt ervoor dat de waterdruppels heel precies op de voorwerpen neervallen. Op de bovenste verdieping heeft Maria Blondeel een rustpunt ingelast. Verschillende ligbanken nodigen uit tot een verkwikkend turbodutje. Via klankkussens vangen je oren zonlicht op: een hoge, maar rustgevende monotone toon sluipt stilletjes je oren binnen.

In de crypte van Kortrijk staat ‘Roots’ van Roman Kirschner. Een klein lichtgevend aquarium maakt vreemde lichtvoetige kreetjes, maar een vast en zwaar kloppend ritme neemt de overhand. Elektroden bewegen zich moeizaam in een bruine dikke vloeistof. Ze lijken af en toe te trillen, alsof ze van iets schrikken. De rook die ze maken zoekt een weg naar het wateroppervlak, samen met vele luchtbelletjes. Dit stroperige kloppende hart lijkt uit een ander tijdperk te komen, alleen is niet duidelijk of het dateert uit het verleden of uit de toekomst.
Speels is de interactieve installatie aan de Vlasmarkt van Laura Maes in een voormalige kapperszaak. Een webcamera registreert nauwgezet elke beweging en geeft er een geluid voor in de plaats: het doorspoelen van water, het knipgeluid van een schaar…weerklinkt in de straat wanneer er iemand de camera passeert. Het zijn bekende geluiden van bij de kapper, maar in deze context grappig en een beetje vreemd.
Speciaal voor Happy New Ears hebben kunstenaar Bart Vandevijvere en componist Laurent Rigaut de krachten gebundeld. Vandevijveres inspiratiebron is muziek, en zijn schilderijen kunnen gelezen worden als muzikale landschappen: de samenwerking is dan ook niet vreemd. De kunstenaars hebben samen een tafel gebouwd waarin klank en schilderkunst samenkomen. De tafel is bij uitstek de drager van veel dagelijkse activiteiten, rondom een tafel wordt geleefd. ‘La Table Etc’ is dan ook een narratief werk. Lijncomposities, bolletjes draad, propjes papier en luidsprekers sieren de tafel. Korte gesproken zinnetjes komen uit de tafel je oren tegemoet. De trillende luidsprekers lijken een muziekstuk te brouwen, het klinkt als het gepruttel van een experimenteel drankje. Je bent getuige van een verhaal, een gesprek, maar je weet niet goed waarover het precies gaat. Uiteindelijk breken violen het onverstaanbare door universele klanken de kamer in de sturen.


Om het parcours helemaal af te werken kan je verder nog naar de vreemde kraanvogelgeluiden luisteren in ‘Phantom Melodies’ van Aernoudt Jacobs, kan je zender en ontvanger spelen in een installatie van Jeroen Uyttendaele en kan je met de oren tegen de tunnelmuur geplakt de soundscape van François Martig horen. Eenmaal de volledige route gevolgd te hebben, valt de luide muziek in de straten van Kortrijk pas echt op. Klinkende Stad mag dan wel een zachte geluidswandeling zijn, Kortrijk heeft duidelijk van zich laten horen met zijn ode aan de oren…


CREDITS
Sound of Music en Klinkende Stad zijn nog te horen én te bekijken tem 30 september 2007.