(c) Sarah Van Marcke, Outlandish

Nu kan het in Denemarken wel aardig misten. Dat weten we uit de ‘Hamlet’-adaptatie van cinéast en acteur Kenneth Branagh, willens nillens hét referentiepunt voor de hedendaagse Shakespeare-ontdekkers. Zij het dan dat deze voorstelling alles wat wij van de twijfeltragedie ook maar menen te weten, op de helling zet, achterwege laat, om plaats te maken voor iets dat fris oogt, maar ook bijzonder incoherent – wat het voor de Shakespeare-liefhebber wat moeilijk kauwen maakt. Als een muntige kauwgom (bijzonder gepaste textuur om als metafoor te dienen voor Shakespeare) waarvan je tong na het eerste malen al meteen weet: dit is namaak. Een bedenking die we ons misschien zelfs niet zouden maken, als het níet om Shakespeare ging. De lat ligt dan altijd net iets hoger.

Het decor lijkt wel een gymzaal, met achteraan een schijnbaar achteloos fluctuerende fluogele laserlijn. Rechts in de hoek staat een kooi. Maar het eerste beeld dat we ontwaren, is dat van videokunstenaar Kurt D’haeseleer, afkomstig uit de Filmfabriek-stal, die eerder al bewees enorm intense films af te leveren, o.a. voor Peter Verhelst. D’haeseleers heen-en-weer, back-and-from-loopende video’s imponeren, maar het pleit in hun nadeel dat bezorger van dienst, Isabelle Soupart, op nog een aantal andere media rekent om het welbekende verhaal naar haar hand te zetten.
Dans is daar zo één van. Androgyne figuren passeren de revue, waaronder een playback-Simon Le Bon met een unheimlichkeit van de neus van Michael Jackson, en ook een moderne skateversie van Hamlet, niet minder twijfelend en voorzien van de obligate, milde maar schizofrene krul om de lippen. Begeleid van meertalige tekstondertiteling dreunt de ene al overtuigender dan de andere zijn tekst af, die tekst een beetje onwààrdig: in de eerste plaats zijn deze mensen gerekruteerd voor hun danskunsten, en dat kan je zien ook. In de (ietwat zure regen-) wolk die deze voorstelling uiteindelijk zal worden, is die verschoven focus nog de minste van alle zorgen. Storender is de quasi-onmiddellijke introductie van de schermscène, die de voorstelling van alle climactische opbouw ontdoet – en Shakespeare meteen ook van zijn grootste kracht, de taal, op zijn beurt verkracht door de ‘acteurs’, niet meegerekend. Nadien valt elk element op als bijzonder vrijblijvend en onbenullig, én als los zand uit elkaar. Op die manier is het moeilijk je voetsporen na te laten, tragediegewijs.

De vrouwelijke personages zijn aardige meisjes die zowel Ophelia als de koningin zouden kunnen voorstellen, maar voor hetzelfde geld ook verwende callgirls of filmsterren met een coke-verslaving en de laatste nieuwe zonnebril. Of modellen met lokale bekendheid in een achterland van Italië, weggelopen uit een Martini-reclamespot. Het probleem is dat Soupart het allemààl wil. Is Shakespeare zo saai dat zijn werk telkens weer op losse schroeven dient gezet en naar moderne tijden moet worden overgeheveld, niet omdat het een visie of een thema dient (geen probleem mee), maar gewoon, per se?
Het meest doen de vrouwen, in hun trendy elegante verschijningen nog denken aan iets uit David Lynch, en inderdaad, dat is niet toevallig. Nergens in de credits vinden we er iets van terug, maar zowel voor de muziek – die overigens volstrekt wél goed is, met gezonde rock-interludes die de toeschouwer vooral wakker schudden – als voor dialogen wordt er een beroep gedaan op de filmmaker, respectievelijk door sountrackgewijs bij Angelo Badalamenti aan te kloppen, en door schaamteloos volgende hele mooie te stelen: ‘You’ll see me one more time if you do good, you’ll see me two more times if you do bad’ (uit ‘Mulholland Drive’). Geen idee wat de clown van dienst ermee bedoelt, hier, maar het staat vast: Shakespeare wordt gelyncht, de strop hangt al klaar.

En dat is het algemene probleem waar ‘K.O.D.’ zich door zijn vele aspiraties in heeft gewerkt. Met de beste wil van de wereld begrijp ik niet waarom ‘Hamlet’ als achtergrondtekst relevant is in deze voorstelling, noch wat ‘Mulholland Drive’ erbij komt zoeken. Een gedeelde erotiek? Een statement over het artistieke proces of over hypocrisie? Ik kom er niet. Ken ik Shakespeare werkelijk zo slecht dat ik de ongetwijfeld meticuleus ingebrachte referentietjes niet herkend heb? Doet dat ertoe?
Apart van elkaar zijn beide ‘teksten’ even belangrijk, maar door ze samen te zetten heffen ze elkaar op tot er werkelijk niets overblijft. Dan mag je nog zoveel acrobatische hoogstandjes, livemuziek, esthetische spielerei à la Robert Wilson of zelfs één van ’s lands getalenteerdste video-artists integreren, teveel is trop en more is less, zoals in Brussel wellicht elkeen zal verstaan. En ook: er is something rotten in de arty-farty soep die Soupart ervan maakt.

Gezien op het KUNSTENFESTIVALDESARTS, donderdag 17 mei 2007. www.kfda.be

CREDITS

Conception/Regie/Choreografie: Isabella Soupart
Met Bérengère Bodin, Itsik Elbaz, Charles François, Zoë Poluch, Olivier Taskin
Live muziek: Filip Wauters
Scenografie: Jim Clayburgh
Video-ontwerp: Kurt D'Haeseleer
Geluidsontwerp: Thomas Turine
Medewerker geluidsontwerp: Malena Sardi
Lichtontwerp: Xavier Lauwers
Geluidsingenieur: Marc Doutrepont
Kostuums: Nathalie Maufroy & Lieve Meeussen
Dramaturgie: Hildegard De Vuyst
Presentatie: KVS, Kunstenfestivaldesarts
Productie: Compagnie Isabella Soupart
Coproductie: KVS (Brussel), La Ferme du Buisson (Marne-la-Vallée), Les Halles de Schaerbeek (Brussel), Kunstenfestivaldesarts
Met de steun van Le Ministère de la Communauté française de Belgique - Direction générale de la Culture