Op uitnodiging van het Nederlandse duo Wouter Schouten en Patrick van den Bos is de opkomende Vlaamse regisseur Brecht Vanhoenacker begonnen met de vooropnamen van dit toekomstige meesterwerk. Ik zeul uren rond met extra batterijen, lenzen en tapes en wordt ongewild ondergedompeld in een Nederlandstalige Literatuur Liga. Acte de presence wordt onder anderen gegeven door A.F.Th. van der Heijden, Adriaan van Dis, Anne Provoost, Arthur Japin, Connie Palmen, David Van Reybrouck, Els Dottermans, Erwin Mortier, Guido Lauwaert, Ingrid Vander Veken, Jan Decleir, John Lanchester, Malika Chaara, Paul Mennes, Tom van Dyck en Willy Courteaux.
We vallen meteen met de deur in bed en belanden bij Stichting Liggend Lezen. Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat driekwart van de Belgen alleen nog leest in bed (dat zegt meer over het seksleven van de Belgen, aldus Lanoye, dan hun literaire lusten) dus wordt de nieuwe lenteoogst van vierentwintig boeken in bed gepresenteerd. Jan Decleir en Els Dottermans zijn peter en meter van het initiatief en lezen desgewenst een stukje voor. Het is de eerste stop voor Brusselmans deze avond en keurig op een bed gecentreerd tussen Tom Lanoye en Jan Decleir vertelt hij voor Canvas over zijn leven. ‘Eigenlijk benne kik nen brave, ik hoef niet op nen berg te klimmen in de Himalaya of te diepzeeduiken in Madagascar. Geef mij maar Gent, daar voel ik mij thuis’. En daarmee is de toon gezet voor de rest van de avond; Herman Brusselmans is ook maar een gewoon mens en achter die berg huppelkutjes en grote lulverhalen schuilt een integere en schuwe man die eigenlijk liever thuis zou zitten in zijn zetel met poedel Eddie op schoot en vrouw Tania aan zijn zij. Altijd is zijn vrouw aanwezig en zorgt ze, net zoals hij zo vaak zelf heeft beschreven in zijn boeken, dat hij blijft (be)staan. Zij leidt hem met haar eeuwige glimlach doorheen deze zichtbare lijdensweg en weet precies wat hij wil op welk moment.
Voor Radio3 zingt Luc De Vos van Gorki live een zelfgecomponeerd verjaardagsliedje voor Herman Brusselmans. Herman moet er van blozen maar vooral ook van pissen. Direct na de opnamen rent hij naar de WC vooraangekondigd door ‘hej manne, ik ga piesen’. Het is een ritueel dat zich ongeveer om het uur zal herhalen. We proberen de hele avond een professionele afstand te behouden tot het onderwerp van de documentaire, maar aangezien ik ook over een konijnenblaas beschik volg ik Brusselmans dankbaar. Ik loop gegeneerd naar de laatste pissijn, zo ver mogelijk van Brusselmans die de eerste heeft uitgekozen maar kan me niet van de gedachte ontdoen dat ik op slechts een paar meter afstand tegelijkertijd met een literaire god aan het urineren ben. We zeggen niets en schudden samen de laatste druppel van onze lul.
Er is even pauze en tijd voor een pintje in het café van de Vooruit. Juul Deelder, de nachtburgemeester van Rotterdam, komt binnenwandelen met twee bodyguards en begroet Brusselmans als een oude bekende. Zijn roodgetinte bril verraadt eerder een onderliggende visuele pijnhoop dan dat die daarmee verborgen blijft.
‘Hebde gij ook zo’n last van een AFT? (een mondzweer vernoemd naar A.F.Th. van der Heijden –red.) Ach man, het is vreeeselijk!’
Tijdens de daaropvolgende signeersessie zit Brusselmans naast A.F.Th. en is meteen duidelijk hoe de vork in de steel zit. Dit is geen goeie match. A.F.Th zit met een knalrood hoofd zelfverzekerd op zijn stoel; er staat een hele rij voor zijn tafeltje te wachten met een dik boek onder de arm waar je iemand mee kan doodslaan. Brusselmans is na vier krabbels in de redelijk dunne 'Muggepuut' al klaar. Zenuwachtig kijkt hij rond. Wat nu? Waar is Tania? Dit is geen leuk moment voor een jarige dus sneller dan hij kan schrijven veert hij al weer recht.
Dan is het tijd voor het echte feest. De Balzaal is ingericht voor een onvergetelijk avondje Herman-verheerlijking. De verzamelde pers wacht popelend in de zaal. Een onvervalste Brusselmans-imitator met lange zwarte pruik, een fopneus en zwarte bril test de microfoon. ‘Iieeejn, Twiieeej, Draaaiiij’ We sluipen mee backstage en worden gevolgd door de Brusselmans-imitator die eigenlijk Chris Duchausoit blijkt te zijn. Hij laat trots zijn nieuwe nicotinepleister zien als ze hem een sigaret aanbieden. ‘Ik rookte 40/50 sigaretten per dag en s’avonds nog een paar joints’ (uitgesproken op z’n frans: 'zjweins'). Mia Spijkers, de uitgever van Brusselmans bij Prometeus staat erbij en herhaalt het laatste woord met een vraagteken erachter. ‘Joints’?
‘Ja’ zegt Brusselmans ‘stickies, weet je wel’? Het wordt even stil.
‘Hej manne, ik ga piesen’
Niet veel later kondigt Chris Duchausoit een korte film aan over Brusselmans die de vliegende start van de Mooie Jonge Oppergod der Vlaamse Letteren laat zien en enkele van zijn meest genante en grove optredens voor radio en TV. Hij wordt niet voor niets even hartstochtelijk geliefd als gehaat. Het volgekrabbelde blaadje dat Chris ter ondersteuning in zijn hand heeft lijkt te twijfelen of het wel onderhevig wil zijn aan de zwaartekracht en wipt merkbaar op en neer. Volgens mij werkt de pleister nog niet naar behoren.
Na de film is het even wachten en dan komt Tom Lanoye zelf op om te melden dat de uitgenodigde band The Seatsniffers nog vastzit ergens bij Gent-Dampoort. We moeten wachten... Er is niets voorzien in geval van onvoorziene omstandigheden dus begint Lanoye wat grappen te tappen. ‘Journalisten verzinnen soms echte rare vragen zoals onlangs: 'Meneer Lanoye, als u ooit een nier zou moeten afstaan, wie zou hem dan krijgen?' Zonder te twijfelen zei ik 'Herman Brusselmans'. Los van het feit dat het een goeie vriend is kan hij het ook wel het beste gebruiken.’ Gelach alom (Brusselmans was vroeger bekend en berucht als een notoir alcoholist). En hij vervolgt onmiddellijk met ‘Het is echter uitzonderlijk of zelfs onbestaande dat twee schrijvers zulke goeie vrienden zijn. Dus dat kan maar een ding betekenen: een van ons tweeën is geen schrijver. Hahahahaha.' Ongemakkelijk strijkt Brusselmans zijn konthaar heen en weer over zijn stoel. –‘Was ik maar bij moeder thuis gebleven’-
Hij onderbreekt zijn trouwe vriend en roept hem bij zich. ‘Ojee!’ zegt Lanoye, ‘Hij moet weer piesen!’
Het ergste moet echter nog komen. Als verjaardagscadeau gaat Tom Lanoye rock n’roll dansen op de muziek van de eindelijk gearriveerde Seatsniffers. Hij slaat zijn benen en armen alle kanten op om te verbergen dat ook hij reeds op leeftijd is. Zijn toepasselijke vermomming (ook een lange zwarte pruik, een fopneus en zwarte bril) vliegt alle kanten op. En dan staat hij daar, naakt, als Tom zelf, en besluit hij zijn broek te laten zakken. Langzaam flirt hij met het publiek en Brusselmans in het bijzonder en maakt op het ritme van de muziek zijn riem los. De broeksknoop volgt, alsook de rits, en onder zijn hemd verschijnt zijn trotse Bourgondische buik. En net op het moment dat iedereen denkt eindelijk de lul van Tom Lanoye mogen aanschouwen besluit hij dat het publiek in de Balzaal beter niet geconfronteerd kan worden met zijn geslacht. Een zucht van opluchting en teleurstelling ontglipt de Vooruit. Hij doet zijn hemd weer in zijn broek en begint hem net zo langzaam weer dicht te doen als dat hij hem uitgedaan heeft. Het hoogtepunt is achter de rug en de eindeloos doorlopende muziek roept de vraag op wat hij nu uit zijn mouw gaat schudden. Het zweet parelt van zijn voorhoofd naar beneden en hij ademt zwaar. Je ziet hem even overwegen er mee te stoppen, maar dat kan hij niet maken. Een dubbele anticlimax zou fataal zijn. Hij doet wat hij moet doen: hij gaat nog een laatste keer helemaal loos, ongegeneerd wild om zich heen zwaaiend in een poging de vorige uitbarsting van ongecontroleerde energie te overtreffen. En dan eindelijk (iedereen begint nu met zijn konthaar heen en weer te schuiven), eindelijk verstomt de muziek en kan hij buigen en het welgemeende applaus in ontvangst nemen. Brusselmans haalt ook opgelucht adem en probeert voor de draaiende camera’s zijn gezicht in de juiste plooi te houden. Ja, het was leuk!
Er volgt nog een trieste Lookalike-wedstrijd die wegens grote belangstelling uiteindelijk door Herman Brusselmans zelf gewonnen wordt. De miss Brusselmans-verkiezing wordt door dezelfde grote stormloop gewonnen door Tania, zijn eigen vrouw.
Tot slot leest hij nog wat voor uit eigen werk. De pupiter waar hij om vroeg kantelt langzaam onder zijn ongemakkelijk houding ‘verdoeme, dat klote-ding staat omgekeerd’, maar hij gaat gewoon door. ‘Ik ging naar de dokter want mijn teelballen hingen niet meer gelijk. Op voorhand had ik mijzelf ingeprent geen erectie te krijgen, het is een medisch onderzoek, Brusselmans!... 'Dus meneer Brusselmans,' zegt de zuster, 'uw linkerbal hangt te laag?' 'Eh, nee nee, den andere hangt te hoog....' Als ik vervolgens op een stoel moet gaan staan en de zuster mijn lul met duim en wijsvinger vastpakt en aan mij vraagt om het zaakje even van haar over te nemen omdat hij het zicht op mijn ballen belemmert, heb ik toch spijt dat ik niet voor een erectie ben gegaan. Dan stond hij vanzelf niet meer in de weg. Ik loop haar billen en borsten langs en ja hoor daar gaat hij. De zuster komt overeind en staat oog in oog met mijn opgezwollen lid. 'Oh Brusselmans,' zegt ze en we rollen over haar bureau....’
De sms-wedstrijd voor leukste verjaardags-sms wordt niet voor niets gewonnen door een scholier: ‘Klootzak, door uw boeken heb ik mijn examen in het 5de middelbaar niet gehaald. Ik had beter mijne cursus gelezen’. Hij wint het volledige oeuvre van Brusselmans dat hem per vrachtwagen wordt nagestuurd. En dan klinkt het nog een keer uit alle verzamelde literaire longen: Hiep Hip Hoera! Hiep Hiep Hoer ah! Hiep Hiep Hoer Aaaaaah! De zaal komt klaar en Brusselmans mag eindelijk weer naar huis.

6 april 2007: Zogezegd in Gent, opening van de Literaire Lente in de Vooruit in Gent
http://www.boek.be/Nederlands/Home/Activiteiten/Literaire+lente/page.aspx/982