Meest recente artikels:
Summerschool Kunstkritiek
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Summerschool Schrijverspodium
Review Dit is mijn vader
Meer artikels van Gunther De Wit:
MARS speelt 'Sunday Smile'
Over 'De Versie Claus' van Het Toneelhuis
Over Zand erover!? van Victoria Deluxe
Over Zwarte Zondag
EEN NIET-CHRONOLOGISCHE IMPRESSIE VAN EEN TIJDLOOS FEEST
datum 18.04.2007
rubriek Literatuur
Terwijl de hele wereld Pasen viert, en slechts maar een derde daarvan weet waarom, weet iedereen die op zondag 8 april afzakte naar de Petrol verdomd goed wat hij kan verwachten. En toch. Een verkenning van het thema “zwart” in de literatuur, in de muziek, in de performance? “Zwart” als stijlicoon gekoppeld aan een inhoud? Dat is zo raak geformuleerd dat wij met een heleboel vragen bleven zitten, klaar om proefondervindelijk uit de weg geruimd te worden.
In een sfeervol ingericht interieur zijn we een dik uur te vroeg, maar het is heerlijk rondwandelen in deze Petrol. Rode zetels, kaarsen: je hebt niet veel nodig om aan een literair-muzikaal enactment enige luister mee te geven.
    Buiten zit Paul Mennes te wachten in de brandende zon. Oh ironie. Hij praat met de muzikanten van Dez Mona, afsluiter van deze avond, relaxed, maar dat is op een of andere manier slechts schijn. Wanneer we hem, toch de grootste klepper op de affiche, aan de mouw trekken voor een interview, is hij heel erg zenuwachtig.

Het fragment dat hij kiest was goed in boekvorm, en heeft de vroege lezers ongetwijfeld heel wat lachkrampen bezorgd, ook al omdat de herkenbaarheid er zo dik op ligt. De pastiche op de wereld van de fake-over programma’s, niet zelden met opdringerige huis-aan-huis/buis-aan-buisgelukverkopers, lijkt echter niet te werken in deze zaal, en dat is iets wat Paul Mennes in zijn pink voelt aankomen. Hij is er de man niet voor om op te treden maar een beetje promotie in dit Vlaamse land wil nu eenmaal dat élke gelegenheid, ook deze Zwarte Zondag, wordt aangegrepen om zélf in de rol van literaire leurder te kruipen. Na tien minuutjes was hij er weer vanaf, en zagen we hem opnieuw met volle teugen glunderen. Prachtmens, prachtschrijver.

Dat het jonge geweld vooral drumt maar weinig achtergrond heeft, bewijst de genaamde Sammy Deburggraeve. Gehaild als vermakelijkste act in underground Antwerpen en op VT4, ontbreekt hij al wat daartussen zit om het ook te maken in de door hem zo verafschuwde wereld van de literaire salons, zodat dat mankement voor beide partijen misschien niet echt een groot gemis is. Ook met hem hebben we een interview klaar op deze site.

Dan is Lady Angelina op een weinig transparante manier origineler, al zeggen we dat misschien alleen maar omdat haar overall Björk-achtige act vooral kunstzinniger oogt. Want die eerlijkheid hebben we dan weer: zo’n Sammy heeft daar een doodeerlijke lak aan, en dat is wat ons betreft goed. The world doesn’t need another incomprehensible artist, does it?

Hetzelfde geldt natuurlijk voor singer-songwriters. Black Cassette staat op de affiche vanwege de groepsnaam, zowel wat de kleur betreft als de geluidskwaliteit die inderdaad nog het best op cassette gepresst zou worden. Want muziekcassettes zijn tegenwoordig onvindbaar in de betere platenzaak? Precies. Wij krijgen ons gejammer liever van Nick Cave, die wellicht te duur was voor deze nobele zondag, of van Johnny Cash, wiens ‘Man in Black’ werd opgenomen in de officiële persaankondiging. Maar die was dan weer te dood.

Vreemd overigens dat de op allerlei vlakken uitmuntende Stijn Meuris diezelfde Cave achterwege liet in zijn moment suprème. Algemeen werd een tribute verwacht aan de vleermuismens, om hem toch maar eventjes hier te hebben. In de plaats daarvan had Stijn het over wielrenneralfabetisme, andere klassiekers, de Ronde van Vlaanderen (van Limburg naar Antwerpen), en over het zwart in de kriekenvlaai van zijn homelands. Niet mis, en het applaus en de geruite pet die hem te beurt vielen waardig.
Gastheer van dienst Vitalski brengt – geen verrassing – een eigen, onnavolgbare act, waarbij zijn zelfverklaarde retoriek vooral de aandacht trekt (en niet zozeer wàt hij zegt). Er zijn geen twee Vitalski’s in de wereld, en bij uitbreiding ook niet in Antwerpen. Wat de man al interessant maakte (die tussenzinnetjes, die geheel eigen stokkende stijl van praten, dat eindeloos fantastisch gelul) toen hij nog veel minder bekend was, weet ook de nieuwere fans op het puntje van hun zetel te kluisteren. Een luistertrip van jewelste, die je wel of niet serieus mag nemen. Zoals ook het bijhorende interview.

Deze Zwarte Zondag moest in zijn geheel ook een beetje een ode aan de literaire dandy zijn, zoals we die kennen in de personen van Oscar Wilde en, dichter bij huis, Paul van Ostaijen. Geen slechte voorbeelden, maar top of the bill Jules Deelder is toch nog een geval apart. Voor de gelegenheid en om contrair te doen had Deelder zich in een wit (!) pak gehuld, maar zijn tekstkeuze lag dan weer wel in de lijn van de thema-avond. Zo had hij zijn beste religieus geïnspireerde gedichten meegebracht, in de vorm van een volume van zijn verzameld werk dat hij zelf maar met enige moeite kan hanteren. ‘Dat register is al een gedicht op zich hoor’, verklaart hij zich nader wanneer hij het mindere slotgedicht ‘Orakel’ maar niet vinden kan. Maar al de rest was van een ongeziene klasse. Deelder is niet nieuw meer, maar zijn vileine sneltreinvoordracht is uniek in de Laga Landen, en alleen al voor zijn interpretatie van het Laatste Avondmaal had je naar de Petrol moeten afzakken. De apostels Jacobus en Thomas zitten elkaar af te trekken in de gang, en de genodigde heer Deelder mag komen kijken. Of eentje over de wonderbaarlijke vermenigvuldiging van de broden en de vissen: ‘Heer, hoe voorziet u dat zo vlug?’ / ‘Gewoon, met de handen op de rug’.
    Een beetje symbool voor onze belevenis van die dag. Ons inziens kan het niet snel genoeg opnieuw Pasen zijn.


Gezien op 8 april 2007, in Petrol te Antwerpen.
Reageer
Voornaam
Naam
Email
Reactie