Bram Borloo: “Die benaming stamt nog uit de tijd van voor ik muziek maakte onder de naam Partkdolg. Ik werkte toen nog onder het pseudoniem Djbroemmm, en daarna vP broemmm. Ik maakte toen klankinstallaties met platendraaiers. Platendraaiers maken trouwens nu nog steeds deel uit van wat ik doe, zowel binnen mijn muziek als binnen mijn beeldend werk. Ik noemde die installaties toen a-muzikaal omdat de klanken die die installaties voortbrachten moeilijk muziek konden genoemd worden, al ben ik op die manier wel in geluid en klank geïnteresseerd geraakt.
Rond 2002 ben ik dan voor het eerst onder de naam Partkdolg beginnen werken. Ik gebruik hierbij elementen uit die installaties als geluidsbron en leg zo een archief aan van opnames van mijn eigen installaties. Het gaat hier vaak om opnames van motortjes, of om gemanipuleerde en open elektronica. Hierbij vermijd ik bewust het gebruik van effectpedalen of van een computer. Ik weet dat ik mezelf hierdoor heel erg beperk, maar dat is een bewuste keuze. Hierdoor klinkt de muziek die ik maak als mijn muziek, denk ik.”
Speelt toeval hierbij een rol?
Bram: “Ik zou dan eerder spreken over ‘een plaats geven aan geluiden op een vooraf bepaald moment’. De idee om te werken met intervals speelt hier ook mee. Maar dat kan ik niet uitleggen, dat is intuïtie. Of om Magritte te citeren: “Cela ne dépand pas du hasard, ce hasard qui vient si bien à propos lorsque l’on y croit”. ”
Zowel binnen je beeldend werk als binnen je muziek maak je gebruik van gevonden objecten. Wat fascineert je hieraan zo?
Bram: “Dat is geen fascinatie maar een oude gewoonte, en een genetische kwaal. Mijn grootvader was ook en groot verzamelaar. Van postzegels onder andere, maar ook van nog zoveel meer.
Mijn zoektocht naar klanken is in zekere zin ook materieel te noemen omdat deze samengaat met de zoektocht naar voorwerpen die ik als instrument zou kunnen gebruiken. Hierbij speelt de idee om een object een andere functie te geven, namelijk die van muziekinstrument, natuurlijk ook mee. Die idee is trouwens helemaal niet nieuw, hoor. Er bestaat al een lange traditie van ‘déchets quotidiens’.
Als je hier wat verder over nadenkt, wordt het juist vandaag de dag relevant om voorwerpen te gaan hergebruiken, omdat steeds meer zaken die we in ons dagdagelijks leven gebruiken eigenlijk gerecycleerde dingen zijn, zoals karton, papier, glas en plastiek. Je zou zelfs kunnen zeggen dat gerecycleerde voorwerpen levensnoodzakelijk zijn geworden, wat op zich wel een grappige gedachte is.”
Je maakt ook vaak gebruik van fieldrecordings?
Bram: “Ik schafte me enkele jaren geleden een dictafoon aan en sindsdien maak ik zowat overal waar ik kom opnames: dit kan de soundcheck van een concert zijn of een markt. Maar het kan evengoed in de keuken, in de tuin of in de cinema. Soms weet ik op voorhand heel goed naar wat voor opnames ik op zoek ben, bijvoorbeeld wanneer ik op een kermis of in een slachthuis ga opnemen. Maar op andere momenten laat ik de interessante geluiden gewoon op me afkomen, zoals wanner ik op reis opnames maak.
Op deze manier heb ik al een hoop opnames verzameld. De beste stukken hieruit breng ik uit op Mototronix, mijn eigen microlabel. Door deze manier van werken zijn de opnames die ik maak in zekere zin gewoon het vastleggen van herinneringen, en zijn de mensen die mijn cassettes kopen mensen waarmee ik deze herinneringen deel.”
Jouw releases hebben titels als ‘Spring Recordings’ en ‘Winter Recordings’. Zijn het voor jou dan ook een soort van auditieve dagboeken?
Bram: “Nee, die platen bevatten gewoon opnames die geplukt zijn uit de periode waarnaar de titel verwijst, meer moet je daar niet achter gaan zoeken. Het zijn geen odes aan een bepaald seizoen, of zo. Al heb ik wel al platen gemaakt die volgens een bepaald tijdsconcept zijn gemaakt, zoals de ‘Foolmoonrecordings’-tape. Die bevat opnames die gemaakt zijn op elke vollemaansnacht van de eerste helft van 2006.”
Bram: “Ik ben erg geïnteresseerd in traditionele volksmuziek, ook in Afrikaanse. Ik hou van traditionele volksmuziek omdat die veel zegt over de mensen die die muziek maken. Deze muziek is op een heel specifieke plaats gemaakt, maar handelt daarnaast ook over heel universele thema’s als liefde en de dood. Dat vind ik interessant.
Mijn cora, een 21-snarige Afrikaanse harp, kocht ik tijdens mijn reis naar Senegal en Gambia. Issa Dembelé, een Malinese instrumentenbouwer, maakte deze voor mij, iets waar ik hem eeuwig dankbaar voor ben.
Waar mijn interesse voor traditionele muziek en traditionele instrumenten juist vandaan komt is moeilijk om zeggen. Misschien komt het door mijn vader die vroeger vaak naar Angelsaksische volksmuziek luisterde en binnen zijn vriendenkring een hoop muzikanten had, wie weet. Ikzelf koop in ieder gevel nog altijd volksmuziek van over de hele wereld.”
Eén van mijn favoriete Parktkdolg-releases is de ‘Sénégambiarecordings’-dubbelcd die je eind vorig jaar op Veglia uitbracht.
Bram: “Toen ik die reis naar Senegal en Gambia plande met mijn vriendin, raadde een medewerker van een radioprogramma waar ik toen aan meewerkte me aan daarvan een auditief verslag te maken. Muziek leeft daar namelijk nog heel erg onder de mensen en maakt zo deel uit van hun dagdagelijkse leven: kinderen spelen er op straat drum op plastiek tonnen en leren zo van jongs af aan ritmes. Dat klinkt misschien allemaal een beetje idealistisch, maar dat was toch één van mijn indrukken. In ieder geval, tijdens die reis zette ik een tiental C-90-tapes vol met de meest uiteenlopende zaken: islamitische gezangen, voorbijrijdende auto’s, opnames van tijdens een trouwfeest, en zo verder. Achteraf was het wel nog een monnikenwerk om deze negenhonderd minuten aan opnamemateriaal terug te brengen tot wat er uiteindelijk op die dubbel-cd is beland, maar dat neem je er dan maar bij. De volgorde van die opnames heb ik uiteindelijk gewoon chronologisch gelaten.
De meeste dingen nam ik op straat op, op een paar uitzonderingen te na. Zo heb ik een opname gemaakt van een Simbou-ceremonie. Dat is kindervoorstelling die zowel in Senegal, Gambia als Mali wordt gespeeld en een vertelling is waarbij door middel van dans en muziek het verhaal van de voorouders wordt verteld. Dit waren mensen die volgens de overlevering over bijzondere krachten beschikten. Die dansers waren magnifiek gekostumeerd. Zij stelden de voorouders voor. Er was zelfs een steltendanser bij. Voor de muziek zorgden een tiental percussionisten en zangers met een megafoon.
Een andere opname heb ik gemaakt tijdens een concert van de wereldberoemde coraspeler Jaliba Kuyateh. Dat concert vond plaats in Georgetown, in Gambia. Tijdens dat concert waren mensen aanwezig die twee dagen gereisd hadden om daar te kunnen zijn en op de avond zelf pikfijn opgekleed waren. Mijn vriendin en ik konden op dat concert zijn omdat de man van wie ik mijn cora kocht mij erover had verteld. Die man had ook kunnen regelen dat we daar konden binnen geraken. Dankzij de gastvrijheid van die mensen kom je dus soms op plaatsen waarvan je het niet verwacht. Ik had dus op voorhand niet het idee om naar dat concert te gaan en daar opnames van te maken, maar die opnames hebben me wel beïnvloed in die zin dat ik achteraf zowat overal waar ik kwam opnames ben beginnen maken.
Al die verhalen die aan die ‘Sénégambia’-cd vasthangen klinken misschien wel exotisch, maar toch zijn dat allebei bijzonder arme landen. Ik maakte de reis in 2002 en zowel Senegal als Gambia zijn er nu zelfs nog erger aan toen dan vijf jaar geleden. Het is onder andere dankzij de muziek dat die mensen er in slagen om hun leven daar aangenaam te maken.”
Tot slot: de naam Partkdolg verwijst naar de leer van de yogi G.I. Gurdjieff. Hoe ben je daarbij terecht gekomen?
Bram: “Gurdjieff heeft vooral heel goede muziek gemaakt. En hij hield er een hoop maîtresses op na. Dat hij een yogi was wist ik niet eens.”