Macondo beschouwen we misschien beter als een gemoedstoestand die Zuidamerikanen met elkaar delen. Deze gemoedstoestand is deels erfelijk, deels vrijwillig opgelegd. De gemoeds-toestand beďnvloedt de waarneming, hult de brutale realiteit achter een magische waas. Dit roept volgens sommigen een existentiële vraag op die het continent bezweert: “zijn wij echte mensen ?” Deze vraag komt ook tot uitdrukking in het boek: honderd jaar bevlogenheid van de Buendia’s was niet voldoende om Macondo ook maar voor een fractie te veranderen, het waren honderd eenzame jaren.
De Yoshil (een Indiaanse naam) was - en is misschien nog steeds - een staartloze proto-hominide met mosachtig haar van een geelachtig-groene kleur. Hij haalde een lengte van ongeveer tachtig centimeter, liep op twee benen en leefde in het gebied van de Haush. Hij was altijd gewapend met een steen of een knuppel. Overdag huisde hij in de ńire-bomen (Notofagus antarctica), maar ‘s nachts placht hij zich warm te houden bij het vuur van een eenzame jager.
Dit is de beschrijving van een mensaapje dat in Patagonië zou leven. Patagonië situeert zich op de Zuidpunt van het Amerikaanse continent en ligt op de grondgebieden van Argentinië en Chili. De beschrijving komt uit de pen van Bruce Chatwin, een van de beroemdste Engelse schrijvers van het laatste kwart van de 20ste eeuw. Chatwin, een zeer charismatisch schrijver die in de jaren 80 aan aids overleed, schreef “ In Patagonië ”, een reisverslag, in 1974. Het jaar voordien was hij het gebied te voet doorgetrokken en het boek is het verslag van deze reis. Onderweg interviewde Chatwin de inwoners, een bont allegaartje van inboorlingen en inwijke-lingen. Deze inwoners lieten de schrijver doordringen tot de kern van hun bestaan en cultuur, en ze vergastten hem op al hun gastvrijheid. Het Patagonië dat Chatwin ons schildert wordt bevolkt door yoshils en freaks, en is een prachtig natuurland waar de elementen een waas tussen realiteit en magie, tussen heden en verleden hebben opgetrokken.
Uit het reisverslag blijkt hoe dicht Patagonië bij Macondo ligt. In een magische realiteit zijn het buren. In onze (?) werkelijkheid ligt dat natuurlijk anders. De Patagoniërs waren behoorlijk “upset” over Chatwin’s beschrijving. Ze beschuldigden de schrijver van cultureel imperialisme. De auteur zou de culturele erfenis van Patagonië, die hem door de inwoners was geopenbaard, omgevormd hebben tot een eigen verhaal. hierdoor is voor veel buitenlanders het beeld van de streek door Chatwin’s pen gekleurd.
De mate waarin het continent zijn eigen chemie en fysica bezit, is door de rond-de-wereld-reizende lezers van Marquez en Chatwin moeilijk in te schatten. Maar of we nu op het verkeerde been gezet worden of niet is eigenlijk niet belangrijk. Zorg er gewoon voor dat je in Zuid-Amerika niet alleen indommelt bij je kampvuurtje.
