Peter Missotten, de artistieke spil van De Filmfabriek, ontwierp voor deze voorstelling een alternatief voor de traditionele bühne, die het kijken naar theater zo bepaalt. Elders in de Bourlaschouwburg volgen honderden mensen in roodpluchen zitjes Mefisto forever van Guy Cassiers. De kubus die Missotten concipieerde, wijzigt de lichaamshouding van de toeschouwer, zijn kijkrichting en zijn relatie tot de gespeelde actie. Ze biedt plaats voor een vijftigtal personen, die kris kras naast elkaar op de vloer liggen. Enkele meters hoger zweeft een transparant platform met daarop twee acteurs. De beelden die zij met een handcamera van zichzelf en elkaar schieten, worden op de binnenwanden van de kubus geprojecteerd. De kapitale visuele informatie komt gefilterd tot de toeschouwer en zoekt de randen van zijn blikveld op. Het centrale platform lijkt er ons enkel te doen aan herinneren dat de verbeelde actie ook werkelijk fysiek plaatsvindt. De leugen wordt niet verhuld.

Volgens Missotten vloeide de keuze voor de tekst van Heiner Müller, één van de monumenten van het moderne Duitse toneel, voort uit dit vormelijke concept. Scenografie en tekst wrijven op een boeiende manier tegen elkaar aan. Kwartet is een verbaal steekspel in een vaag geschetst aristocratisch milieu. Müller suggereert een onmogelijke tijdsaanduiding voor het stuk: De tijd: salon voor de Franse Revolutie / bunker na de Derde Wereldoorlog. Vijf voor, én vijf na twaalf, dus. Niet de omwenteling of de catastrofe zelf, maar de tijd-bel eromheen, vormt de context voor de dialogen van de edellieden. Zij ontmoeten elkaar in de gangen van hun salon/ bunker. Buiten raast de geschiedenis. Onder de hoffelijk dansende zinnen die Merteuil, Valmont en de anderen tot elkaar richten, gaat een wereld schuil van verleiding, bedrog en achterklap. Om de tijd te doden, storten zij zich in talloze geheime liefdesaffaires. Reëel menselijk contact blijkt echter onmogelijk. De taal verschijnt niet als een middel tot communicatie, maar als een obstakel daartoe. De edellieden rijden zich zuchtend vast in hun eigen lege retorische formules.

Zeer verwarrend zijn de voortdurende rolwissels in Kwartet, waarbij de acteur die Valmont speelt, plots Merteuil kan worden, en even later nog iemand anders. Missotten doet daar nog een schepje bovenop door zowel Valmont als Merteuil door mannelijke acteurs te laten vertolken. Bovendien werd hun tekst vooraf door twee sensuele vrouwenstemmen ingesproken. De acteurs moeten die opnames een voorstelling lang zo geloofwaardig mogelijk meelippen. Het androgyne karakter van de figuren op het platform wordt bovendien versterkt door de joodse krulletjes die hun slapen sieren. De verwarring en de vervreemding die ontstaan, daar zijn de tekst van Müller en de technologie van Missotten natuurlijk op uit. Een inzicht in de identiteiten van de personages wordt bewust tegengewerkt. Psychologische, noch genderverschillen zijn hier van belang, wél het onvermogen van elk om met de ander te communiceren, alsook het decadente systeem dat aan dat onvermogen ten grondslag ligt. Een systeem dat de personages herhalen, mee vormgeven én waar zij het slachtoffer van zijn.

Creëren de technologische ingrepen in de opvoering van Kwartet de overmacht van het videobeeld over het zweet van de acteurs en de ontkoppeling van stem en lichaam- dan uitsluitend afstand en vervreemding? Bevestigen die dan de teneur van de tekst, waarbij de kouwelijke spot en het immoralisme van de personages je afstoten en elke inleving, of liever betrokkenheid, bij voorbaat uitsluiten? Nee, deze Kwartet wordt pas echt interessant doordat de technologie niet enkel vervreemdt, maar tegelijk mogelijkheden schept voor nabijheid en verlangen. In de kubus van Missotten lig je lang uitgestrekt op de vloer, wat een weerlozer, ontvankelijker houding is als rechtop zitten in het rode pluche. Minder cerebraal ook. Daarnaast klinken de opgenomen stemmen zo scherp en dichtbij, dat je het speeksel tussen tong en huig denkt te horen bewegen. Bovendien krijg je voortdurend close-ups te zien van de gezichten van de acteurs. Dit wonderlijk bedwelmende middel, waarover de film beschikt en dat het theater traditioneel mist, brengt het scenische gebeuren hacte dichtbij, te dicht zelfs. Af en toe lijken de personages je kritische afstand te verdoven en slagen ze erin je mee te sleuren in hun wrede en lege (taal)spel. Even voelt het alsof je hen gewillig zou kunnen volgen, in het volle besef dat je je dan aan gene zijde van de moraal zou begeven.

Dat maakt de Kwartet van De Filmfabriek zo straf. De voorstelling legt een spanning bloot, die eigenlijk ook in Müllers tekst besloten ligt, vooral dan in het glanzende oppervlak van de taal: de spanning tussen repulsie en verleiding, tussen ijskoud en bloedheet. De angst slaat de toeschouwer pas achteraf om het hart. Het besef dat hij even in de bunker / het salon van Merteuil, Valmont en de anderen is geweest.